Aanpakken die rekenprestaties van basisschoolleerlingen verbeteren zijn gericht op vakinhoudelijke en vakdidactische kennis, en op pedagogische vaardigheden van de leerkracht. Het is vooral belangrijk dat leerkrachten toewerken naar niveau 1S, en niet direct genoegen nemen met het lagere niveau 1F. Dit kunnen zij doen door hoge verwachtingen te hebben van de leerprestaties van leerlingen, te differentiëren in niveaugroepen en feedback te geven. Daarnaast helpen instructievormen en de inzet van hulpmiddelen.
Er zijn kleine aanwijzingen dat role-playing-bordspellen in een onderwijssetting positieve invloed kunnen hebben op de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen tussen 10 en 15 jaar. Het lijkt dan wel van belang om deze bordspellen in te bedden in schoolprogramma’s. De leraar moet het spel in goede banen leiden en een veilige omgeving creëren. Leerlingen kunnen in een nabespreking reflecteren op het spel en verbanden leggen met persoonlijke keuzes en ervaringen.
Portfolio-instrumenten zoals een persoonlijk ontwikkelplan of persoonlijk actieplan kunnen positieve effecten hebben op motivatie, zelfreflectie en zelfregulerend leren, maar alleen als studenten hierbij individuele begeleiding krijgen. De begeleiding moet van voldoende kwaliteit en intensiteit zijn, waarbij de student centraal staat, niet het instrument. Cruciaal is dat de begeleider de student ondersteunt in de ontwikkeling van zelfsturende vaardigheden.
De effectiviteit van een methode om met zeer moeilijk lerende NT2-leerlingen te communiceren, is afhankelijk van meerdere factoren. Zo spelen cognitieve ontwikkeling en lichamelijke gesteldheid van de leerling, aanpak van de leerkracht en thuisomgeving een belangrijke rol. Om een methode te vinden die past bij de behoeften en mogelijkheden van de leerling is het cruciaal om daar onderwijsprofessionals en ouders bij te betrekken. Daarnaast is een cultureel-sensitieve leeromgeving van belang, zodat de leerling zich daarin herkent en zich gerespecteerd kan voelen.
Om goed te kunnen spellen heeft een leerling taalkundige kennis nodig, onder andere over de structuur en betekenis van woorden. Door expliciet aandacht te besteden aan woordstructuur in de spellingdidactiek verbetert de spellingvaardigheid van leerlingen. Aandacht voor woordbetekenis heeft een positief effect op technische leesvaardigheid en aannemelijk is dat dit ook geldt voor spelling. Leerlingen blijken woorden waarvan ze de betekenis kregen uitgelegd beter te spellen.
Vrij gebruik van smartphones, tablets en laptops tijdens de lessen heeft een negatief effect op leerprestaties. Waarschijnlijk is de aandacht die sociale media en berichtenverkeer opeisen daarvan de belangrijkste oorzaak. Leerlingen in het voortgezet onderwijs en mbo-studenten worden te veel afgeleid en kunnen zich niet concentreren op de leertaak. Er zijn aanwijzingen dat vooral lager presterende leerlingen deze negatieve effecten ondervinden. Een verbod op het bezit van smartphones op school kan de concentratie bij leerlingen tijdens de les verbeteren en daarmee hun leerprestaties.
Wanneer studenten emotioneel betrokken zijn en ze zich ook in hun gedrag betrokken tonen, heeft dat een positieve invloed op hun studiesucces. Dat geldt eveneens als de studenten voor zichzelf inschatten dat ze goed presteren. Ook de verwachte en ervaren match met de opleiding kan een voorspeller van studiesucces zijn. Het is niet bekend welke studentfactoren specifiek voor studenten in de entreeopleiding het succesvol afronden van een mbo 2-opleiding voorspellen.
Woorden opschrijven uit het geheugen en peer- en zelfevaluatie bevorderen de spellingvaardigheid van leerlingen. Een visuele weergave van spellingregels zou leerlingen daarbij kunnen helpen. Op veel scholen hangen dan ook spellingregels in de klas om leerlingen te ondersteunen bij het automatiseren en toepassen van de spellingregels bij spellingopdrachten. Er is echter geen onderzoek bekend naar het effect daarvan.
Om leesopvoeding thuis te versterken zijn twee voorwaarden belangrijk. De school moet de leesvaardigheid van leerlingen op peil krijgen en houden door aandacht te geven aan vloeiend lezen. Daarnaast is een aantrekkelijk boekenaanbod van belang. Een positief leesklimaat thuis verhoogt de kans dat een kind met plezier gaat lezen. Vanwege de grote verschillen tussen ouders is maatwerk nodig om hen te betrekken bij leesbevordering. Ook de verschillen tussen leerlingen maken dat noodzakelijk.
Leerkrachten kunnen hoogbegaafdheid bij anderstalige leerlingen signaleren door te letten op non-verbale aspecten en door met ouders te praten. Als leerlingen het Nederlands wat beter beheersen, kunnen leerkrachten nagaan of en hoe leerlingen schakelen tussen hun thuistaal en het Nederlands. Daarnaast is het belangrijk om hoge verwachtingen te hebben van de leerprestaties en een veilige omgeving te bieden. Verder moeten leerkrachten rekening houden met cultuurverschillen en mogelijke traumatische ervaringen.