Antwoorden op onderwijsvragen

De Kennisrotonde beantwoordt onderwijsvragen op basis van kennis uit onderzoek. De antwoorden helpen jou om wetenschappelijk onderbouwde keuzes te maken in de praktijk. Heb je niet gevonden waar je naar op zoek bent? Stel dan zelf jouw onderwijsvraag!

33 resultaten

    Leerlingen zijn minder geconcentreerd tijdens het lezen van papieren boeken naarmate zij (thuis) meer tijd besteden aan devices. Ook blijkt dat meer schermtijd (thuis) samenhangt met minder concentratie. Educatieve games spelen aan het begin van de schooldag kan juist zorgen voor meer concentratie tijdens de rest van de dag. Er zijn echter weinig studies die direct onderzoeken of basisschoolleerlingen door gewenning aan feedback en beloning bij digitaal werken minder geconcentreerd en doelgericht zijn bij schriftelijk werken in de klas.

    Lees meer

    Digitale oefenprogramma’s dragen doorgaans bij aan het correct kunnen toepassen van grammaticaregels. Leerlingen lijken vooral geholpen met programma’s die directe en adaptieve feedback geven, en competitie-elementen bevatten. Ook is het bevorderlijk als leerkrachten de informatie uit digitale oefenprogramma’s gebruiken om hun grammatica-instructie aan te passen.

    Lees meer

    Onderzoek maakt niet direct duidelijk of het kwaad kan of juist goed is om (powerpoint)slides te delen met leerlingen in het po en vo. De zorg dat leerlingen dan zelf geen aantekeningen meer maken kan wel gerelativeerd worden. Veel leerlingen op de middelbare school hebben sowieso moeite om zelf goede aantekeningen te maken. Zij hebben er baat bij als de docent hulpmiddelen verstrekt om goede aantekeningen te maken. Dit kunnen volledige aantekeningen zijn, een handout, aanvulaantekeningen en wellicht dus ook de slides van een presentatie.

    Lees meer

    Digitale devices zoals laptops en tablets kunnen basisschoolleerlingen helpen hun spellingvaardigheden te verbeteren. Onderzoek laat vooral positieve effecten zien van toepassingen die letters aan klanken koppelen, zoals de voorleesfunctie en spraakherkenning. Wanneer leerlingen typend leren spellen, is goed kunnen typen belangrijk voor de ontwikkeling van spellingvaardigheden. Door de automatische spellingcontrole leren leerlingen woorden correct te spellen, maar doen ze langer over een tekst schrijven. De effecten van adaptieve software zijn wisselend, al lijkt veel oefenen raadzaam.

    Lees meer

    Directe individuele feedback tijdens het maken van een opdracht is effectief om leerlingen kennis en vaardigheden aan te leren. Een leerkracht kan echter telkens maar één leerling feedback geven. Digitale tutors zorgen voor gelijktijdige directe individuele feedback voor alle leerlingen. Als digitale tutors adaptief reageren op elke stap die een leerling neemt in een opdracht werken ze even goed of beter dan feedback in klassikale omgevingen. Dit geldt voor afgebakende en goed gestructureerde kennis- en vaardigheidsdomeinen.

    Lees meer

    Voor het tekstbegrip is het beter langere, informatieve teksten te lezen van papier dan van een scherm. Dit geldt in het bijzonder voor zwakkere lezers. De verklaring voor het negatieve effect van een scherm is niet duidelijk. Het lijkt erop dat schermlezers makkelijker afdwalen en hun leesprestatie op scherm overschatten. Als digitale teksten goed ontworpen zijn, met ondersteunende interactieve elementen, kunnen ze wel bijdragen aan het tekstbegrip.

    Lees meer

    Flipping the classroom kan zorgen voor meer gemotiveerde leerlingen doordat deze lesvorm meer interacties in de klas tussen leerlingen en docent met zich meebrengt. Voorwaarde is wel dat leerlingen zich online goed voorbereiden op de les en metacognitieve vaardigheden (zoals plannen) beheersen. Omdat vmbo’ers daar vaak meer moeite mee hebben dan havo- of vwo-leerlingen is het belangrijk om daar rekening mee te houden.

    Lees meer

    Instructievideo’s kunnen het aanleren van vaardigheden ondersteunen wanneer de leerling weinig voorkennis of ervaring heeft. Een goede instructievideo legt de vaardigheid stap voor stap uit en doet deze voor. Leren van een voorbeeld kost minder tijd en moeite dan wanneer de leerling probeert de taak uit te voeren zonder eerst een voorbeeld te bekijken. Of een voorbeeld op video effectiever is dan een live demonstratie is niet bekend. Een instructievideo lijkt even effectief als een stapsgewijs uitgeschreven handleiding.

    Lees meer

    Het is mogelijk om met inzet van augmented reality (AR) en virtual reality (VR) het onderwijs zo in te richten dat dit een positief effect heeft op de motivatie van mbo-studenten. Bij AR zijn verschillende technologische, pedagogische en didactische kenmerken van belang, zoals gebruikersinterface en interactie, activiteiten en ervaringen, ondersteuning en toetsing. Het is niet bekend of er een blijvend positief effect is van AR en VR op de motivatie als het onderwijs deze technieken structureler en langduriger inzet.

    Lees meer

    Leerlingen vanaf de middenbouw van de basisschool leren waarschijnlijk van digitale huiswerkoefeningen voor rekenen en taal; misschien zelfs meer dan van papieren huiswerk. De oefeningen moeten wel aansluiten bij het niveau van de leerlingen. Verder is het belangrijk dat leerlingen voldoende leertijd besteden aan het werken met het programma. Ook moeten ze onmiddellijk feedback krijgen op hun antwoorden. Leerkrachten die goed gebruikmaken van de informatie uit het programma behalen een hoger leerrendement met hun leerlingen.

    Lees meer