Flipping the classroom is een manier om onderwijs in een mix van fysiek en online aan te bieden. Voorafgaand aan de fysieke les bestuderen leerlingen in een online leeromgeving instructie of kennisclips, waarna er in de fysieke les met de docent ruimte is voor een gezamenlijke verwerking van de lesstof.
Positief effect op leerresultaten
Vergeleken met traditioneel onderwijs blijkt flipping the classroom bij te dragen aan een hogere efficiëntie, doordat de gezamenlijke onderwijstijd optimaal wordt benut. Vaak behalen leerlingen hogere leerresultaten, waarschijnlijk omdat hun kritische denkvaardigheden beter ontwikkeld zijn door die andere manier van kennisverwerking en kennistoepassing.
Wisselende resultaten voor motivatie
Het effect van flipping de classroom op de motivatie blijkt nogal te wisselen. Soms wordt er een positief effect gevonden op motivatie, soms geen effect en een enkele keer een negatief effect. Dat komt waarschijnlijk doordat het onderzoek naar deze onderwijsvorm redelijk nieuw is en er onduidelijkheid is over de meest effectieve combinatie van fysieke en online leeractiviteiten.
Motivatie kan groeien door meer interactie
Uit een kleinschalige studie blijkt dat bepaalde elementen van flipping the classroom kunnen bijdragen aan de motivatie van leerlingen. Met name de toename in interacties, zoals discussies, feedback van de docent en samenwerkingsopdrachten hebben daar een positieve invloed op.
Het succes van flipping the classroom is afhankelijk van het voorbereidende werk dat leerlingen buiten de klas (online) doen. Meestal gaat het om kijken naar online kennisclips en instructievideo’s. Om dit goed te kunnen doen moeten leerlingen metacognitieve vaardigheden beheersen, zoals plannen, controleren of je leerstof beheerst en beoordelen van het eigen leerproces. Leerlingen in het vmbo zijn over het algemeen minder in staat om deze vaardigheden in te zetten dan leeftijdsgenoten in havo en vwo. Belangrijk dus voor docenten om daar rekening mee te houden.
Technologische en pedagogische voorwaarden
Een andere succesfactor ligt in de technologische en pedagogische omstandigheden. Leerlingen moeten bijvoorbeeld toegang hebben tot het online materiaal en beschikken over devices, software en internet van hoge kwaliteit. Video’s moeten van hoge kwaliteit zijn en liefst via een gebruiksvriendelijk online platform te zien zijn.
Wat betreft de pedagogiek is het van belang dat de docent voorafgaand aan het werk een duidelijke instructie geeft over de manier waarop leerlingen kunnen leren met video’s. Ook is het belangrijk om duidelijk te maken hoe de nieuwe kennis samenhangt met de al opgedane kennis.
Tijdens het voorbereidend werk kunnen de leerlingen testen of ze de inhoud van de video begrijpen en moeten ze de mogelijkheid hebben om vragen te stellen aan de docent en hun klasgenoten. Ook moeten leerlingen met korte opdrachten kunnen laten zien dat ze het voorwerk hebben gedaan.
Overigens blijkt het belangrijk te zijn dat video’s niet alleen via beeld en audio kennis tonen, maar ook via tekst. Samenwerking tussen leerlingen, zowel fysiek als online, speelt ook een rol bij het succes van de les.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Carolien van Rens (kennismakelaar Kennisrotonde).
