Cultureel responsief onderwijs bevordert mogelijk de betrokkenheid, interculturele competenties en leerprestaties van studenten. Van verschillende ontwerpprincipes wordt verondersteld dat ze bijdragen aan het cultureel sensitiever maken van het onderwijs, vooral in samenhang. Onderzoek dat de effectiviteit van deze ontwerpprincipes aantoont op de beroepsvoorbereiding van studenten ontbreekt echter.
Een bijgesteld schooladvies voorspelt het onderwijsniveau van leerlingen in het derde leerjaar voortgezet onderwijs beter dan een niet-bijgesteld advies. Leerlingen van wie het advies niet is bijgesteld wisselen in het voortgezet onderwijs vaker van niveau. Leerlingen met een bijgesteld advies stromen in het voortgezet onderwijs wat vaker een niveau af en lopen iets vaker vertraging op dan leerlingen zonder bijstelling. Maar deze leerlingen zitten toch gemiddeld een half niveau hoger dan leerlingen zonder bijstelling.
Mbo-studenten met ouders die een laag inkomen hebben of laagopgeleid zijn en studenten met schulden, hebben een minder grote kans op studiesucces. Ook andere kenmerken die met een lage sociaal-economische status verband kunnen houden, gaan samen met een lager studiesucces in het mbo. Het gaat dan om onder andere weinig ondersteuning en betrokkenheid ervaren van ouders, afkomstig zijn uit een eenoudergezin of zelf al kinderen hebben.
Wanneer studenten emotioneel betrokken zijn en ze zich ook in hun gedrag betrokken tonen, heeft dat een positieve invloed op hun studiesucces. Dat geldt eveneens als de studenten voor zichzelf inschatten dat ze goed presteren. Ook de verwachte en ervaren match met de opleiding kan een voorspeller van studiesucces zijn. Het is niet bekend welke studentfactoren specifiek voor studenten in de entreeopleiding het succesvol afronden van een mbo 2-opleiding voorspellen.
Vmbo’ers vinden het moeilijk om een vervolgopleiding te kiezen, ondanks de loopbaanoriëntatie en -begeleiding die scholen voor vmbo verzorgen. Enkele roc’s bieden daarom een oriëntatietraject aan voor leerlingen die een mbo-opleiding willen gaan volgen, maar nog niet weten welke. Naar de invloed van dat oriëntatietraject op uitval en switch van studenten is nog geen onderzoek gedaan. Wel zijn er aanwijzingen te geven over hoe een effectieve aanpak voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding van vmbo’ers er uit kan zien.
Lerarenopleidingen kunnen studiesucces van hun studenten bevorderen door een realistisch beeld te schetsen van de opleiding en het leraarsberoep. Duidelijke intakeprocedures en over en weer uitwisselen van verwachtingen helpen daarbij. Een evenwichtig curriculum en een authentieke leeromgeving dragen ook bij aan studiesucces. Dat geldt eveneens voor omgaan met medestudenten en contact met de docent, een actief studieklimaat en een goed toetsprogramma. Structurele samenwerking met het voortgezet onderwijs en mbo versoepelt de overgang naar het hbo voor de student.
Voor een soepele overstap naar het voortgezet onderwijs helpt het als basisschoolleraren hun leerlingen leren omgaan met bepaalde sociale situaties en om ze studievaardigheden bij te brengen zoals plannen en zelfstandig leren. Ook een intensieve samenwerking en warme overdracht tussen po en vo zijn belangrijk. Verder moeten middelbare scholen na de overstap leerlingen hulp en ondersteuning bieden en aandacht geven aan sociaal-emotionele aspecten.
Geactualiseerd: 10 april 2024
Leerlingen die relatief de jongsten zijn in de klas ondervinden ingrijpende nadelen van hun geboortemaand. Zo scoren jongere leerlingen slechter op cognitief, motorisch en emotioneel gebied. Vergeleken met hun oudere klasgenoten hebben ze een grotere kans om te blijven zitten en terecht te komen op de laagste niveaus van het voortgezet onderwijs. Ook maken ze minder kans om naar de universiteit te gaan.
De deelname aan niveau 2- en niveau 3-opleidingen neemt de laatste jaren af, terwijl die op niveau 4 toeneemt. Deze trend was al zichtbaar voor de invoering van de Wet vroegtijdige aanmelddatum en toelatingsrecht tot het mbo. Hierdoor zijn de effecten van deze nieuwe wet op deelnamecijfers niet precies vast te stellen. Mbo-scholen geven aan dat er meer problemen ontstaan in niveau 4. Door de wet moeten zij namelijk vmbo-kaderleerlingen toelaten tot niveau 4, ook wanneer de opleiding verwacht dat de slaagkansen voor de student te klein zijn. In de switch- en uitvalcijfers is dit echter niet terug te zien.
Aandacht voor vaktaal draagt voor NT2-studenten in het mbo bij aan betere studieresultaten. Mogelijk dat ze daardoor hun schoolloopbaan voortzetten. Voor de brede groep mbo-studenten is bekend dat toekomstperspectief bieden een succesfactor is om hen hun schoolloopbaan te laten vervolgen. Andere factoren die mbo-studenten op school houden zijn een goede binding met medestudenten en school, en ouderbetrokkenheid. Ook werkt een integrale aanpak om voortijdig schoolverlaten te voorkomen beter dan een aanpak gericht op een risicofactor.