Wanneer studenten emotioneel betrokken zijn en ze zich ook in hun gedrag betrokken tonen, heeft dat een positieve invloed op hun studiesucces. Dat geldt eveneens als de studenten voor zichzelf inschatten dat ze goed presteren. Ook de verwachte en ervaren match met de opleiding kan een voorspeller van studiesucces zijn. Het is niet bekend welke studentfactoren specifiek voor studenten in de entreeopleiding het succesvol afronden van een mbo 2-opleiding voorspellen.
Om leesopvoeding thuis te versterken zijn twee voorwaarden belangrijk. De school moet de leesvaardigheid van leerlingen op peil krijgen en houden door aandacht te geven aan vloeiend lezen. Daarnaast is een aantrekkelijk boekenaanbod van belang. Een positief leesklimaat thuis verhoogt de kans dat een kind met plezier gaat lezen. Vanwege de grote verschillen tussen ouders is maatwerk nodig om hen te betrekken bij leesbevordering. Ook de verschillen tussen leerlingen maken dat noodzakelijk.
Flipping the classroom kan zorgen voor meer gemotiveerde leerlingen doordat deze lesvorm meer interacties in de klas tussen leerlingen en docent met zich meebrengt. Voorwaarde is wel dat leerlingen zich online goed voorbereiden op de les en metacognitieve vaardigheden (zoals plannen) beheersen. Omdat vmbo’ers daar vaak meer moeite mee hebben dan havo- of vwo-leerlingen is het belangrijk om daar rekening mee te houden.
Werken en studeren in een bedrijfsschool gebeurt meestal in de beroepsbegeleidende leerweg (bbl). Er zijn geen harde cijfers over het aantal bedrijfsscholen en de deelname daaraan. Daardoor is onduidelijk of de deelname aan de bbl in bedrijfsscholen ten koste gaat van het aantal studenten in beroepsopleidende leerweg (bol). Wel blijkt deelname aan bbl- en bol-opleidingen conjunctuurgevoelig. Bij economische groei neemt het aantal bbl-plaatsen en -studenten toe; bij economische krimp zijn bol-opleidingen meer in trek.
Studenten gaan steeds vaker voor korte tijd – minder dan acht weken – naar het buitenland. Buitenlandervaring, zowel kort- als langdurend, lijkt positieve effecten te hebben. Dan gaat het om culturele en persoonlijke ontwikkeling en om kansen op de arbeidsmarkt. Deze resultaten zijn echter onzeker, omdat het onderzoek naar de impact van buitenlandervaring tekortkomingen kent. Hierdoor is onduidelijk wanneer welke effecten zich in welke mate bij welke studenten voordoen.
Om de sociale vaardigheden van leerlingen te ontwikkelen bij bewegingsonderwijs is een goede relatie met de leerlingen belangrijk. Docenten moeten daarvoor in gesprek gaan met leerlingen en hun feedback geven, rekening houdend met hun sociale situatie in de klas. Heldere instructies, goede begeleiding en met leerlingen reflecteren op het leerproces zijn ook belangrijk. Het werkt positief als docenten op verschillende manieren groepjes samenstellen en leerlingen de ruimte geven een groepsgevoel te ontwikkelen.
Van beloningen is bekend dat ze een positief effect hebben op gedrag. Sommige beloningen verhogen de intrinsieke motivatie, wat een duurzaam effect kan hebben op de sociaal-emotionele vaardigheden en het gedrag van jongeren. Van jongeren met complexe gedragsproblemen is bekend dat ze minder gevoelig zijn voor beloningen. Daardoor is het onzeker of beloningen een duurzaam effect hebben.
Docenten bevorderen de lees- en schrijfvaardigheden van mbo-studenten door effectieve strategieën en interventies in te zetten. Directe instructie en interactie tijdens de lessen kunnen zorgen voor een positieve leesattitude onder studenten. Dat geldt eveneens voor differentiatie en afnemende sturing door de docent. Observerend leren, waarbij studenten schrijftaken nabootsen en voorbeeldteksten met aanwijzingen krijgen, helpt studenten om zelf teksten te schrijven. De belangrijkste interventie op schoolniveau is integratie van taal- en vakonderwijs.
Vmbo’ers vinden het moeilijk om een vervolgopleiding te kiezen, ondanks de loopbaanoriëntatie en -begeleiding die scholen voor vmbo verzorgen. Enkele roc’s bieden daarom een oriëntatietraject aan voor leerlingen die een mbo-opleiding willen gaan volgen, maar nog niet weten welke. Naar de invloed van dat oriëntatietraject op uitval en switch van studenten is nog geen onderzoek gedaan. Wel zijn er aanwijzingen te geven over hoe een effectieve aanpak voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding van vmbo’ers er uit kan zien.
Lerarenopleidingen kunnen studiesucces van hun studenten bevorderen door een realistisch beeld te schetsen van de opleiding en het leraarsberoep. Duidelijke intakeprocedures en over en weer uitwisselen van verwachtingen helpen daarbij. Een evenwichtig curriculum en een authentieke leeromgeving dragen ook bij aan studiesucces. Dat geldt eveneens voor omgaan met medestudenten en contact met de docent, een actief studieklimaat en een goed toetsprogramma. Structurele samenwerking met het voortgezet onderwijs en mbo versoepelt de overgang naar het hbo voor de student.