Systemen om gedrag te registreren zorgen ervoor dat leerlingen meer gewenst en minder ongewenst gedrag vertonen in de klas. Leerlingen kunnen bij deze systemen punten verdienen, individueel of in groepjes. Deze kunnen ze ook weer verliezen. Doordat de voortgang zichtbaar is voor de hele klas, kunnen leerlingen extra hun best gaan doen. Maar het kan ook zorgen voor angst en schaamte als ze punten verliezen. Leraren geven tijdens het gebruik van deze systemen meer complimenten. Ook zijn deze vaak specifieker.
Voor zover bekend is er geen onderzoek gedaan naar de relatie tussen het opleidingsniveau van eerstegraads docenten in het voortgezet onderwijs en hun functioneren als docent. Beginnende, universitair geschoolde vo-docenten vóelen zich wel vaak minder bekwaam en minder goed voorbereid op het vak. En ze hebben minder professioneel zelfvertrouwen dan hun hbo-opgeleide collega’s.
Onderzoek naar leesbevordering bij zwakke lezers laat zien dat methoden die het geloof in eigen competentie versterken en de interesses van leerlingen aanspreken effectief zijn. Net als methoden die keuzevrijheid geven en sociale verbondenheid stimuleren. Het is aannemelijk dat kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) of slechthorende kinderen hier ook baat bij hebben. Specifiek naar effectieve methoden om lezen te bevorderen bij kinderen met een TOS of slechthorende kinderen, is geen onderzoek gedaan.
Een schoolbibliotheek deel je waarschijnlijk het beste in op onderwerp om leesplezier te stimuleren. Zo vinden leerlingen makkelijker boeken die hen interesseren. Je kunt leerlingen helpen om een passend boek te kiezen met informatie over het leesniveau. Maar als het leesniveau leerlingen beperkt in hun keuze, kan dit leesplezier juist verkleinen. Leesplezier kan ook groeien als je leerlingen vrijblijvend begeleidt bij het kiezen van een boek en als je als leraar het goede voorbeeld geeft met positief leesgedrag. Het helpt als de schoolbibliotheek een actieve rol heeft in de school, bijvoorbeeld met leesactiviteiten en aandacht voor lezen in de klas.
Er is geen bewijs dat leerlingen beter met online kaarten kunnen werken als ze op de basisschool topografie hebben geleerd. Binnen het aardrijkskundeonderwijs leren leerlingen om online kaarten te lezen, analyseren en interpreteren. Topografische kennis speelt hierbij geen rol. Het is ook geen doel van topografie om beter te kunnen omgaan met online kaarten. Wel lijkt topografische kennis bij te dragen aan de ‘mentale wereldkaart’ van de leerling, als onderdeel van diens ‘geografisch besef’. Maar stevig bewijs hiervoor ontbreekt.
Welke pedagogische competenties ervoor zorgen dat een leraar zich handelingsbekwaam voelt om maatschappelijk uitdagende onderwerpen te behandelen, is niet bekend. Wel weten we dat lerarenopleidingen hun studenten hierop voorbereiden door specifieke competenties te stimuleren. Maar wat het effect daarvan is op hun gevoel van handelingsbekwaamheid, weten we niet precies. Uit één Nederlandse studie komen aanwijzingen dat studenten die oefenen met vaardigheden om gevoelige onderwerpen te bespreken, zich handelingsbekwamer voelen.
Door de leerkracht geleide spel- en bewegingsactiviteiten versterken de ontwikkeling van sociale vaardigheden van kinderen van drie tot zes jaar. Door kinderen herhaaldelijk en doelgericht te laten oefenen met sociale interacties, kunnen ze beter samenwerken, emoties reguleren en zich inleven in anderen. Activiteiten met muziek en instrumenten, én een interventieduur van twaalf weken hebben het grootste effect. Waaróm deze activiteiten precies werken, is niet bekend.
Basisscholen hebben veel ruimte om het vakgebied Natuur & Techniek zelf in te vullen. Daarom is het lastig voor pabo’s om beginnende leerkrachten voor dit vakgebied op te leiden. Pabo’s kunnen studenten helpen door vakkennis en vakdidactiek voor N&T in samenhang aan te bieden. Beginnende leerkrachten kunnen meer succeservaringen opdoen door laagdrempelig te oefenen met vakdidactiek, door vakinhoud concreet te maken en didactiek en inhoud met medestudenten en opleiders te bespreken. Daardoor groeit hun zelfvertrouwen om N&T te geven.
Spelenderwijs voorbeeldgedrag laten zien, sociaal samenspel tussen leerlingen stimuleren en passend gedrag bekrachtigen ondersteunt de sociaal-emotionele ontwikkeling van zeer moeilijk lerende leerlingen. Ook ouders en verzorgers betrekken helpt deze leerlingen om thuis verder te oefenen met hun sociaal-emotionele ontwikkeling.
Docenten kunnen ervoor zorgen dat hun leerlingen zich competenter voelen bij het lezen, luisteren en schrijven van vreemde talen. Dat doen ze vooral door expliciete instructie te geven in zelfregulerende leerstrategieën als planning, monitoring en evaluatie.