Antwoorden op onderwijsvragen

De Kennisrotonde beantwoordt onderwijsvragen op basis van kennis uit onderzoek. De antwoorden helpen jou om wetenschappelijk onderbouwde keuzes te maken in de praktijk. Heb je niet gevonden waar je naar op zoek bent? Stel dan zelf jouw onderwijsvraag!

251 resultaten

    Cumulatief toetsen zorgt voor een betere beheersing van de lesstof. Dat komt doordat kennis die leerlingen vaker moeten activeren, beter in het geheugen wordt opgeslagen. De herhaling, en niet zozeer de stapeling van lesstof, zorgt voor het effect. Ook op de langere termijn – na anderhalf jaar – blijkt dat leerlingen de kennis die cumulatief is getoetst makkelijker uit het geheugen ophalen. Makkelijker dan kennis via losse toetsen.

    Lees meer

    In het voortgezet onderwijs heeft klassenverkleining op zich geen sterke invloed op leerprestaties. Een kleine klas biedt wel voordelen die leraren kunnen benutten. Ze kunnen bijvoorbeeld instructie en feedback beter afstemmen op de individuele leerlingen. Gevarieerd, uitdagend onderwijs en goed georganiseerd samenwerkend leren hebben wel een positief effect op leerprestaties en dat is in een kleine klas beter te realiseren. Dat geldt ook voor scaffolding, een leerstrategie waarbij leerlingen zelfstandig nadenken en stapsgewijze instructie krijgen, passend bij hun ontwikkelingsniveau.

    Lees meer

    Visuele educatieve hulpmiddelen en geheugensteuntjes, zoals spellingregels, kunnen alleen effectief zijn als de informatie in lijn is met de instructie door de leerkracht. En er moet tijdens de les specifiek aandacht aan worden besteed. Als de spellingregels ook tijdens de rekenles zichtbaar zijn, dan vormen ze een potentiële bron voor afleiding. In klassen met veel decoraties en versieringen zijn leerlingen vaker afgeleid en behalen ze lagere toetsresultaten dan leerlingen in klassen met minder visuele hulpmiddelen.

    Lees meer

    Voor toetsresultaten maakt het niet uit of de reken- of spellingopgaven in groep 3 digitaal of op papier worden gepresenteerd. Ook verschilt de toetsscore op een digitale toets niet wanneer er digitaal of op papier wordt geoefend. Leerlingen die op papier reken- en spellinginstructie krijgen, kunnen zonder problemen digitale toetsen maken. Het omgekeerde geldt ook: na digitale instructie kan er net zo goed op papier als digitaal worden getoetst. Leerlingen in groep 3 hebben voldoende ICT-vaardigheden om toetsen digitaal te maken.

    Lees meer

    Plusklassen kunnen een positieve invloed hebben op de ontwikkeling van zelfregulerend leren van begaafde leerlingen. Het is dan wel belangrijk dat de leerkracht expliciet de leerlingen strategieën voor zelfregulerend leren aanleert. Daarnaast is emotionele ondersteuning door begaafde medeleerlingen van belang. Dan kunnen ze elkaar motiveren om door te zetten en goed werk af te leveren. Er zijn geen aanwijzingen dat meer uren in een plusklas bijdragen aan de ontwikkeling van zelfregulerend leren.

    Lees meer

    Voor het tekstbegrip is het beter langere, informatieve teksten te lezen van papier dan van een scherm. Dit geldt in het bijzonder voor zwakkere lezers. De verklaring voor het negatieve effect van een scherm is niet duidelijk. Het lijkt erop dat schermlezers makkelijker afdwalen en hun leesprestatie op scherm overschatten. Als digitale teksten goed ontworpen zijn, met ondersteunende interactieve elementen, kunnen ze wel bijdragen aan het tekstbegrip.

    Lees meer

    Leerkrachten kunnen hoogbegaafdheid bij anderstalige leerlingen signaleren door te letten op non-verbale aspecten en door met ouders te praten. Als leerlingen het Nederlands wat beter beheersen, kunnen leerkrachten nagaan of en hoe leerlingen schakelen tussen hun thuistaal en het Nederlands. Daarnaast is het belangrijk om hoge verwachtingen te hebben van de leerprestaties en een veilige omgeving te bieden. Verder moeten leerkrachten rekening houden met cultuurverschillen en mogelijke traumatische ervaringen.

    Lees meer

    Flipping the classroom kan zorgen voor meer gemotiveerde leerlingen doordat deze lesvorm meer interacties in de klas tussen leerlingen en docent met zich meebrengt. Voorwaarde is wel dat leerlingen zich online goed voorbereiden op de les en metacognitieve vaardigheden (zoals plannen) beheersen. Omdat vmbo’ers daar vaak meer moeite mee hebben dan havo- of vwo-leerlingen is het belangrijk om daar rekening mee te houden.

    Lees meer

    Tutorlezen is een vorm van peer tutoring. Peer tutoring is gemiddeld genomen een effectieve interventie voor leerlingen. Het heeft positieve effecten op de leerprestaties van de tutor en op die van de tutee. Of tutorlezen een effectieve interventie is om het leesplezier en de leesprestaties van tutor-leerlingen in de bovenbouw van het basisonderwijs te bevorderen, is echter niet duidelijk. Daarvoor is te weinig onderzoek gedaan. Van andere interventies is de werking wel aangetoond, waaronder aandacht voor motieven van leerlingen om te lezen.

    Lees meer

    Een positief schoolklimaat heeft invloed op de aanwezigheid van leerlingen in het voortgezet onderwijs. Het gevoel van veiligheid en verbondenheid, de relatie tussen docenten en leerlingen en de relaties tussen leerlingen onderling: die elementen blijken belangrijk. Het bevorderen van een positief schoolklimaat kan bijdragen aan meer aanwezigheid van leerlingen. Voorwaarde is wel dat alle docenten zich ervoor willen inzetten en de school er voortdurend aandacht voor heeft.

    Lees meer