Er zijn diverse praktijkvoorbeelden van dit soort interventies. Daaruit komen een aantal vermoedelijk werkzame elementen voort. Zo kan aandacht voor sociale en academische binding en goede aansluiting tussen studenten en begeleiders helpen het aantal langstudeerders te verminderen. Dat geldt ook voor studenten het gevoel geven dat ze ertoe doen, en deelname aan activiteiten verplichten.
Geactualiseerd: 14 juni 2024
Een combinatie van ondersteuning, begeleiding en oriëntatieprogramma’s verkleint de kans op uitval onder startende leerkrachten. Hoe meer verschillende activiteiten de school aanbiedt, hoe lager de kans op uitval. De inzet van een mentor kan eveneens helpen om nieuwe leerkrachten voor het onderwijs te behouden. Mogelijk zijn deze vormen van begeleiding ook effectief voor zij-instromers in het beroep, hoewel daar geen onderzoek naar is gedaan.
NT2-leerlingen kunnen bij de start van de basisschool moeite hebben met de uitspraak van Nederlandse klanken. Er lijkt echter geen specifieke of extra instructie of oefening nodig te zijn om de correcte uitspraak van het Nederlands aan te leren. Uitspraakfouten bij jonge kinderen verdwijnen in de loop van de tijd vanzelf, naarmate ze meer zijn blootgesteld aan de Nederlandse taal. Vooral tijdens de sensitieve fase – die loopt tot het einde van de puberteit – kunnen leerlingen een hoog beheersingsniveau behalen in de tweede taal.
Lerarenopleidingen kunnen studiesucces van hun studenten bevorderen door een realistisch beeld te schetsen van de opleiding en het leraarsberoep. Duidelijke intakeprocedures en over en weer uitwisselen van verwachtingen helpen daarbij. Een evenwichtig curriculum en een authentieke leeromgeving dragen ook bij aan studiesucces. Dat geldt eveneens voor omgaan met medestudenten en contact met de docent, een actief studieklimaat en een goed toetsprogramma. Structurele samenwerking met het voortgezet onderwijs en mbo versoepelt de overgang naar het hbo voor de student.
Studenten kunnen veel leren van samenwerken. Het kan ook praktisch zijn om groepsopdrachten te geven. Docenten doen er goed aan om te zorgen voor voldoende maar ook niet té grote diversiteit in samenwerkingsgroepjes. De bewuste keuzes die hiervoor nodig zijn vragen veel analyse en expertise, maar leveren meer leerwinst op dan een random groepssamenstelling of eigen keuze van studenten.
Bewegend leren heeft in het algemeen een positief effect op leeruitkomsten en op executieve functies. Dat het positief kan uitwerken op spellingsvaardigheid, wijst onderzoek naar het programma Fit en Vaardig uit. Behalve dat leerlingen bewegen tijdens de les, is dat effect mogelijk mede te danken aan de extra tijd die leerlingen besteden aan herhalen en automatiseren. Het is aannemelijk dat daarom ook zwakke spellers baat hebben bij bewegingsprogramma’s. Deze leerlingen werken bovendien direct na de beweegactiviteit geconcentreerder.
Als docenten peerfeedback tussen studenten inbedden in het curriculum, komt dat de kwaliteit van de feedback ten goede. Verder moeten docenten bij de feedbackopdracht zorgen voor een heldere structuur met duidelijke verwachtingen en beoordelingscriteria. Voorwaarde is dat docenten ruim aandacht besteden aan de benodigde vaardigheden bij studenten, zoals het met elkaar in gesprek gaan over de feedback. Het is aannemelijk dat deze principes over de rol van de docent bij peerfeedback ook gelden in een online omgeving.
Als een kennistoets voor een deel bestaat uit eerder gebruikte vragen die bij studenten bekend zijn, leidt dit niet automatisch tot een daling van de betrouwbaarheid en validiteit van de toets. Multiplechoicevragen hergebruiken uit een itembank heeft weinig tot geen effect op het slagingspercentage en de moeilijkheidsgraad. Dat blijkt uit het weinig beschikbare onderzoek. Over het hergebruik van open vragen is geen onderzoek bekend.
Over vakdidactische aanpakken voor het ontwikkelen van strategisch inzicht bij leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs is weinig bekend. Over didactische interventies in het wetenschappelijk onderwijs is wel kennis opgedaan. Het uitvoeren van klaslokaalexperimenten en het inzetten van reflectiemethodieken kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van strategisch inzicht. Vooral wanneer hier vanaf het begin van de opleiding aandacht aan wordt besteed. Of deze interventies ook strategisch inzicht bij leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs bevorderen, is niet onderzocht.
Om evenredigheidsvergelijkingen binnen natuurkunde op te lossen hebben leerlingen meerdere vaardigheden nodig, ook wiskundige. Ze moeten kunnen werken met breuken, verhoudingen en evenredigheden. En ze moeten inzicht hebben in en begrip hebben van verschillende wiskundige representaties van een evenredig verband, zoals weergegeven in een tekst, formule, grafiek of figuur. Verder moeten leerlingen wiskundige vaardigheden inzetten in een natuurkundige context, en de natuurkundige betekenis van de constanten en variabelen begrijpen. Ten slotte hebben zij vaardigheden nodig om vergelijkingen op te lossen. Een werkzame aanpak is dat leerlingen deze vaardigheden in samenhang verwerven.