Strategisch denken betekent anticiperen op de handelingen van anderen om een optimaal resultaat te behalen. Strategisch inzicht is een van de algemene vaardigheden waarover examenleerlingen economie in het voortgezet onderwijs moeten beschikken.
Klaslokaalexperimenten nuttig voor het ontwikkelen van strategisch inzicht
Bij klaslokaalexperimenten gaat het om interactieve werkvormen waarbij deelnemers handelen binnen voor iedereen bekende kaders. In zo’n experiment wordt een bepaalde situatie gesimuleerd in spelvorm. Het begint met de uitleg van de spelregels van het experiment en vervolgens begint het spel onder leiding van de docent. Na afloop vindt een plenaire discussie plaats over de uitkomsten, eventueel aangevuld met vervolgopdrachten.
Eerstejaars economiestudenten leren de praktische betekenis van de economische theorie doorgronden wanneer deze gerelateerd wordt aan hun kennis en belevingswereld. Na deelname aan een klaslokaalexperiment scoren ze iets beter op toetsvragen. Verder ontlenen ze plezier aan de experimenten, wat de leeropbrengst van de instructietijd vergroot. Of dit ook opgaat voor leerlingen in het voortgezet onderwijs is niet zeker; daar is namelijk geen onderzoek naar gedaan.
Bovendien bestaan er belangrijke verschillen tussen studenten die een economieopleiding in het hoger onderwijs volgen en middelbare scholieren met het vak economie in hun pakket. Economiestudenten kiezen bewust voor de opleiding vanuit interesse voor het vak. Bovendien biedt het curriculum van een economieopleiding meer tijd voor klaslokaalexperimenten. En docenten hebben mogelijk meer ervaring met de uitvoering hiervan.
Strategisch inzicht bevorderen door reflectie
Een andere manier om strategisch inzicht te bevorderen is reflectie. Dit zou helpen om door de tijd heen effectiever te worden in strategisch denken. Het bijhouden van een logboek kan ervoor zorgen dat leerlingen zich bewuster worden van hun eigen leerproces en van het lesmateriaal. Ze leren daar ook kritischer naar te kijken. Het kan helpen om leerlingen aan elkaar te koppelen, zodat zij gemeenschappelijke problemen kunnen ontdekken en bespreken.
Studenten die vanaf de start van de opleiding actief worden betrokken bij oefeningen om strategisch inzicht te vergroten – bijvoorbeeld door middel van een rollenspel, klaslokaalexperiment of dialoog – ontwikkelen een beter begrip en kunnen opgedane kennis beter toepassen. Ook hier geldt dat niet bekend is of leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs daar op dezelfde manier van profiteren.
Meer weten?
Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Feline Nieuwkoop (antwoordspecialist) en Ruud van der Aa (kennismakelaar Kennisrotonde).
