NT2-leerlingen kunnen bij de start van de basisschool moeite hebben met de uitspraak van Nederlandse klanken. Er lijkt echter geen specifieke of extra instructie of oefening nodig te zijn om de correcte uitspraak van het Nederlands aan te leren. Uitspraakfouten bij jonge kinderen verdwijnen in de loop van de tijd vanzelf, naarmate ze meer zijn blootgesteld aan de Nederlandse taal. Vooral tijdens de sensitieve fase – die loopt tot het einde van de puberteit – kunnen leerlingen een hoog beheersingsniveau behalen in de tweede taal.
Leerlingen woorden laten overschrijven kan effectief zijn om ze te leren spellen. Het is nog effectiever wanneer de leerkracht leerlingen een visueel dictee aanbiedt. Het woord wordt eerst getoond en verdwijnt daarna, zodat de leerling de eigen spelling kan vergelijken met de juiste spellingwijze. Hierbij is het – in tegenstelling tot een traditioneel, auditief dictee – niet nodig om eerst de woorden te horen.
Aanpakken die rekenprestaties van basisschoolleerlingen verbeteren zijn gericht op vakinhoudelijke en vakdidactische kennis, en op pedagogische vaardigheden van de leerkracht. Het is vooral belangrijk dat leerkrachten toewerken naar niveau 1S, en niet direct genoegen nemen met het lagere niveau 1F. Dit kunnen zij doen door hoge verwachtingen te hebben van de leerprestaties van leerlingen, te differentiëren in niveaugroepen en feedback te geven. Daarnaast helpen instructievormen en de inzet van hulpmiddelen.
Er zijn kleine aanwijzingen dat role-playing-bordspellen in een onderwijssetting positieve invloed kunnen hebben op de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen tussen 10 en 15 jaar. Het lijkt dan wel van belang om deze bordspellen in te bedden in schoolprogramma’s. De leraar moet het spel in goede banen leiden en een veilige omgeving creëren. Leerlingen kunnen in een nabespreking reflecteren op het spel en verbanden leggen met persoonlijke keuzes en ervaringen.
Om goed te kunnen spellen heeft een leerling taalkundige kennis nodig, onder andere over de structuur en betekenis van woorden. Door expliciet aandacht te besteden aan woordstructuur in de spellingdidactiek verbetert de spellingvaardigheid van leerlingen. Aandacht voor woordbetekenis heeft een positief effect op technische leesvaardigheid en aannemelijk is dat dit ook geldt voor spelling. Leerlingen blijken woorden waarvan ze de betekenis kregen uitgelegd beter te spellen.
Woorden opschrijven uit het geheugen en peer- en zelfevaluatie bevorderen de spellingvaardigheid van leerlingen. Een visuele weergave van spellingregels zou leerlingen daarbij kunnen helpen. Op veel scholen hangen dan ook spellingregels in de klas om leerlingen te ondersteunen bij het automatiseren en toepassen van de spellingregels bij spellingopdrachten. Er is echter geen onderzoek bekend naar het effect daarvan.
Leerkrachten kunnen hoogbegaafdheid bij anderstalige leerlingen signaleren door te letten op non-verbale aspecten en door met ouders te praten. Als leerlingen het Nederlands wat beter beheersen, kunnen leerkrachten nagaan of en hoe leerlingen schakelen tussen hun thuistaal en het Nederlands. Daarnaast is het belangrijk om hoge verwachtingen te hebben van de leerprestaties en een veilige omgeving te bieden. Verder moeten leerkrachten rekening houden met cultuurverschillen en mogelijke traumatische ervaringen.
Extra instructietijd kan een positieve invloed hebben op leerprestaties, vooral voor kansarmere groepen. Aanvullende activiteiten voor sport en cultuur of aandacht voor persoonlijke ontwikkeling lijken geen leerwinst op te leveren. Extra schooltijd betekent dan ook niet automatisch dat leerlingen meer leren. Scholen die een verrijkte schooldag willen invoeren, doen er goed aan mogelijke voor- en nadelen af te wegen en na te gaan of een verlengde schooldag het juiste middel is om de beoogde doelen te behalen.
Overbeschermend opvoeden hangt negatief samen met de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen in de basisschoolleeftijd. Dat uit zich onder meer in een hoger niveau van internaliserend en externaliserend probleemgedrag. Een kind kan zich bijvoorbeeld sociaal terugtrekken of agressief gedrag vertonen.
Een rijke schooldag ingevuld met extra beweging heeft gunstige effecten op het terugdringen van obesitas onder leerlingen als het wordt gecombineerd met gezonde voeding. Extra bewegen kan bijdragen aan hogere rekenprestaties als het langdurig en intensief wordt ingezet. Dat houdt in: meerjarig en minimaal drie sessies van elk gemiddeld één uur extra beweging per week. Of dat ook leidt tot betere prestaties voor taal en spelling is niet zeker.