Welke didactische inzet van chatbots draagt bij aan het ontwikkelen van vakkennis bij mbo-studenten?

Studenten lijken hogere cijfers te halen op een kennistoets als docenten chatbots didactisch goed inzetten, zoals studenten vooraf vakinhoudelijke vragen laten stellen aan een chatbot. De chatbot kan fungeren als een studie-buddy die uitleg geeft, wedervragen stelt en studenten aanmoedigt. De chatbot werkt ook goed als digitale tutor die direct feedback geeft.

Gepubliceerd:

© Monkey Business Images / Shutterstock Digitale geletterdheid

De positieve effecten van chatbots zijn gevonden bij oudere modellen die al decennialang in het onderwijs gebruikt worden: Intelligent Tutoring Systems (ITS’s). Dit zijn voorgeprogrammeerde tutors die feedback geven en automatisch opdrachten scoren. Ze gebruiken kennis van concepten, regels en principes van een vakgebied die vooraf zijn vastgelegd. Voorbeelden hiervan zijn ELIZA, ALICE en recenter SIRI.

Deze ITS’s zijn anders dan voorgeprogrammeerde AI-chatbots zoals ChatGPT, die natuurlijke taal nabootsen, vertalen, samenvatten en teksten genereren. Omdat deze AI-chatbots relatief jong zijn, is nog onbekend wat de effecten hiervan zijn op het ontwikkelen van vakkennis.

Effectiviteit chatbot hangt samen met gekozen didactiek

Hoe zinvol een (ITS)-chatbot is, hangt af van de didactiek die je gebruikt. Het is aan te raden om eerst het leerdoel te bepalen. Daarna kun je een didactiek kiezen, zoals relevante voorkennis activeren, voorbeelden geven, gespreid oefenen en studenten leren om effectief te studeren. Vervolgens bepaal je of een chatbot meerwaarde heeft. 

Er zijn aanwijzingen dat studenten meer vakkennis ontwikkelen als ze zelf vragen stellen aan de chatbot en de interactie aangaan. Ook werkt het goed als de chatbot wedervragen stelt, studenten aanmoedigt en antwoorden uitlegt. Individuele, directe feedback is daarnaast sowieso effectief. 

Mogelijkheden van AI-chatbots

Hoewel het te nog vroeg is om conclusies te trekken over eventuele effecten, kennen we de mogelijkheden van AI-chatbots in het onderwijs. Voor zwakke lezers kan een AI-chatbot bijvoorbeeld teksten vereenvoudigen. Of audio, video of afbeeldingen genereren, leerstof herhalen of langzamer aanbieden. De chatbot kan leerlingen ook helpen met plannen en reflecteren.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Wouter Rijke (antwoordspecialist) en Carolien van Rens (kennismakelaar Kennisrotonde).


Ga je het antwoord gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van het antwoord?

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Gerelateerde vragen

    Er is nog geen sterk bewijs dat gebruik van generatieve artificiële intelligentie leidt tot betere of slechtere informatievaardigheden. Het kan voor studenten een hulpmiddel zijn bij lessen in informatievaardigheden, bijvoorbeeld om gestructureerde zoekopdrachten of onderzoeksvragen te formuleren. Dan is het wel nodig dat studenten kennis hebben over AI en haar beperkingen. Docenten kunnen studenten ‘AI-geletterder’ maken door ze te leren output kritisch te beoordelen en effectieve prompts te formuleren.

    Lees meer

    Directe individuele feedback tijdens het maken van een opdracht is effectief om leerlingen kennis en vaardigheden aan te leren. Een leerkracht kan echter telkens maar één leerling feedback geven. Digitale tutors zorgen voor gelijktijdige directe individuele feedback voor alle leerlingen. Als digitale tutors adaptief reageren op elke stap die een leerling neemt in een opdracht werken ze even goed of beter dan feedback in klassikale omgevingen. Dit geldt voor afgebakende en goed gestructureerde kennis- en vaardigheidsdomeinen.

    Lees meer