Er zijn geen effectieve aanpakken bekend om mbo-studenten te leren om vragen te stellen in het onderwijs, zodanig ze dit ook in de beroepspraktijk doen. Het is wel bekend uit onderzoek dat eenvoudige nudges ervoor kunnen zorgen dat studenten die al geneigd zijn vragen te stellen, méér vragen stellen. Studenten die weinig vragen stellen profiteren vooral van een op leren gericht klimaat in de leeromgeving. Ook kun je als docent rekening houden met de moeilijkheden die studenten kunnen ondervinden in de verschillende stadia van het vraagstelproces. Het is aannemelijk dat leeromgevingen die sterk lijken op de beroepspraktijk het makkelijker maken om ook vragen te stellen op de werkplek.
Effectieve schoolleiders werken vanuit doelen en verwachtingen, wegen strategisch kosten en baten af, sturen actief op onderwijskwaliteit en op professionalisering, en zorgen voor orde en veiligheid op school. Oog hebben voor onderzoekend werken om het onderwijs te verbeteren, maakt deel uit van dit pakket. Schoolleiders kunnen daaraan bijdragen door onder andere voorbeeldgedrag te tonen en te zorgen voor voldoende tijd voor en begeleiding van het docentteam.
Of blokroostering leidt tot betere leerprestaties dan een traditioneel rooster, weten we niet precies. Onderzoek laat wisselende resultaten zien: sommige studies vinden hogere prestaties, andere geen verschillen of juist lagere prestaties. Dit komt mogelijk doordat scholen blokroostering op verschillende manieren invullen. Er zijn aanwijzingen dat sommige groepen leerlingen meer profiteren van een blokrooster. Daarnaast zijn docenten en leerlingen er over het algemeen positief over en zijn er aanwijzingen dat het kan bijdragen aan een beter klassenklimaat.
Teamtrainingen kunnen de effectiviteit van teams vergroten. Er zijn verschillende vormen, zoals teambuilding-, dialoog- en taakgerichte trainingen. Een training landt alleen als de basiscondities binnen een team aanwezig zijn, zoals wederzijdse afhankelijkheid, sociale veiligheid en een gedeeld doel. Teamtrainingen zijn het effectiefst als het doel helder is en trainers actieve werkvormen gebruiken.
De taalontwikkeling van kleuters kun je bevorderen met verschillende pedagogisch-didactische aanpakken. Vooral (interactief) voorlezen en gesprekken stimuleren zijn zinvol. Dat kunnen gesprekken zijn tussen kleuters en volwassenen, zoals de leerkracht, of tussen kleuters onderling. Didactische middelen als praatplaten en digitale prentenboeken kunnen ook positief uitwerken op de taalontwikkeling van kleuters, net als een rijke leercontext van spel en natuur.
Startende docenten koppelen aan ervaren docenten draagt bij aan het behoud van docenten in het beroep, vooral bij de starters. Starters voelen zich meer verbonden met een team, terwijl ervaren docenten waardering ondervinden. In beide gevallen leidt dit tot meer werktevredenheid, wat het behoud van docenten vergroot. De koppeling werkt beter als de schoolleiding deze ondersteunt en als gekoppelde docenten raakvlakken hebben met elkaar.
Of vrij lezen in een andere taal bijdraagt aan de Nederlandse leesvaardigheid van basisschoolleerlingen, is niet bekend. Wel blijkt uit internationaal onderzoek dat lezen in een tweede taal geen negatief effect heeft op de leesvaardigheid in de eerste taal. Het kan juist bijdragen aan algemene leesvaardigheden. Ook kan de taalkeuze bij vrij lezen de leesmotivatie van leerlingen bevorderen.
Voor vakkenintegratie in het algemeen is geen overtuigend bewijs gevonden voor positieve óf negatieve effecten op leerprestaties, motivatie of dieper begrip. Het bestaande onderzoek is onvoldoende robuust om generaliserende uitspraken te kunnen doen, of laat onvoldoende duidelijke effecten zien.
We weten niet of landelijke initiatieven zoals Koningsspelen of Kinderboekenweek méér bijdragen aan de verbondenheid van leerlingen omdat er geen onderzoek naar is gedaan. Het beperkte onderzoek naar schoolbrede activiteiten, landelijk of niet, laat zien dat leerlingen die positiever zijn over deze activiteiten zich meer verbonden voelen met school. Het is echter niet duidelijk of de activiteiten daaraan bijdragen. Wel lijken activiteiten meer kans te hebben om bij te dragen aan verbondenheid wanneer leerlingen elkaar over klasgrenzen heen ontmoeten, de school de activiteit gezamenlijk draagt en deze structureel is ingebed.
Creatieve vakken kunnen bijdragen aan meer empathie bij leerlingen. Bij muziek leren leerlingen emoties herkennen, begrijpen en zelf muzikaal uiten. Vooral muziekonderwijs met aandacht voor expressie, cultuur en therapeutische technieken lijkt effectief. Dansonderwijs kan bijdragen aan zowel empathie als tolerantie. Er zijn ook aanwijzingen dat drama empathie kan vergroten, maar hiernaar is minder onderzoek gedaan.