Kunnen teamtrainingen de effectiviteit van (docenten)teams vergroten?

Teamtrainingen kunnen de effectiviteit van teams vergroten. Er zijn verschillende vormen, zoals teambuilding-, dialoog- en taakgerichte trainingen. Een training landt alleen als de basiscondities binnen een team aanwezig zijn, zoals wederzijdse afhankelijkheid, sociale veiligheid en een gedeeld doel. Teamtrainingen zijn het effectiefst als het doel helder is en trainers actieve werkvormen gebruiken.

Gepubliceerd:

Onderwijsbeleid

Binnen en buiten het onderwijs lijken teamtrainingen de meestgebruikte en onderbouwde manier om de effectiviteit van (grote) teams te verhogen  McEwan, D., Ruissen, G. R., Eys, M. A., Zumbo, B. D., & Beauchamp, M. R. (2017). The effectiveness of teamwork training on teamwork behaviors and team performance: A systematic review and meta-analysis of controlled interventions. PLOS ONE, 12(1), e0169604. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0169604
  Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009
. Deze trainingen zorgen ervoor dat teamleden een gedeeld beeld ontwikkelen van taken en doelstellingen  Buljac-Samardzic, M., Dekker-van Doorn, C.M., van Wijngaarden, J.D.H. en van Wijk, K.P. (2010). Interventions to improve team effectiveness: A systematic review. Health Policy, 94, 183–195. https://doi.org/10.1016/j.healthpol.2009.09.015
.  Teamtrainingen zijn er in veel verschillende vormen. Daarbij heeft elke vorm een ander doel en richt zich op andere kenmerken van het team. Hieronder staat een aantal teamtrainingen die wetenschappelijk onderbouwd zijn  McEwan, D., Ruissen, G. R., Eys, M. A., Zumbo, B. D., & Beauchamp, M. R. (2017). The effectiveness of teamwork training on teamwork behaviors and team performance: A systematic review and meta-analysis of controlled interventions. PLOS ONE, 12(1), e0169604. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0169604
  Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009
.

  • Teamtrainingen die een dialoog op gang willen brengen, leggen de focus op zelfreflectie en inzicht in de groepsdynamiek. Zo wordt duidelijk wat de teamleden verbindt en wat hen verdeelt. Het gaat dan bijvoorbeeld over thema’s als rolverdeling, doelstelling en stijl van leidinggevenden.
  • In een taakgerichte training werken teamleden gezamenlijk aan (werkgerelateerde) opdrachten om het groepsproces te doorgronden en de effectiviteit te verhogen  Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009
    . Het doel is om inzicht te krijgen in de manier van samenwerken, de interactie met elkaar en de effectiviteit ervan. Zo’n training kan bijvoorbeeld helpen om spanningen in het team te doorbreken.
  • Teambuildingstrainingen bevorderen het onderlinge vertrouwen en het vertrouwen in het team, beide sleutels voor effectiviteit  Salas, E., Rozell, D., Mullen, B., & Driskell, J. E. (1999). The effect of team building on performance: An integration. Small Group Research, 30(3), 309–329. https://doi.org/10.1177/104649649903000303
    . Trainingen die de rolverdeling binnen het team willen verduidelijken, verhogen de effectiviteit van het team het meest  Salas, E., Rozell, D., Mullen, B., & Driskell, J. E. (1999). The effect of team building on performance: An integration. Small Group Research, 30(3), 309–329. https://doi.org/10.1177/104649649903000303
    .

Een effectieve teamtraining inrichten

Hoe zorg je ervoor dat een training zo effectief mogelijk is? Onderstaande inzichten kunnen je helpen.

  • Een training landt alleen als de basiscondities binnen een team aanwezig zijn, zoals wederzijdse afhankelijkheid, sociale veiligheid en een gedeeld doel  Derksen, K. (2021). Goed teamwork. Hoe teams beter kunnen presteren en floreren. Boom.
      Van Middelkoop, D., De Jong, A., Bay, N., & Brouwer, P. (2023). Samenwerken aan effectieve teams in het mbo — Een onderzoek naar het versterken van collectief handelingsvermogen van zes teams. Hogeschool van Amsterdam/Hogeschool Utrecht.
    . 
  • Het is belangrijk om eerst de doelen en beoogde opbrengsten van de training te beschrijven, zodat de juiste interventie kan worden gekozen. Het IPO-model (input, proces en output) kan daarbij helpen  Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009
    . 
  • Actieve werkvormen zoals workshops, simulaties en teamreviews zijn effectiever dan een training in de vorm van een hoorcollege  McEwan, D., Ruissen, G. R., Eys, M. A., Zumbo, B. D., & Beauchamp, M. R. (2017). The effectiveness of teamwork training on teamwork behaviors and team performance: A systematic review and meta-analysis of controlled interventions. PLOS ONE, 12(1), e0169604. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0169604
    .   
  • Teamtrainingen blijken effectief om teamprestaties te verhogen, ongeacht de inhoud van de training  Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009
    . Het is dus niet per se effectiever om procesgericht teamwerk te combineren met inhoudelijk taakgericht werk. 
  • Teams die langer bestaan en waarin de leden elkaar al kennen, hebben meer baat bij teamtrainingen  Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009
    .

Meer weten?

Wolf, M., Hermanussen, J., & Toet, H. (2025). Condities voor effectieve opleidingsteams. https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/condities-voor-effectieve-opleidingsteams#structuur-en-stabiliteit-van-het-team 

Kennisrotonde. (2022). Welke interventies dragen bij aan een constructieve samenwerking in een mbo-team? (KR. 1394). 

Kennismakelaars: Sjerp van der Ploeg 

Antwoordspecialist: Linda Dominquez Alvarez

Geactualiseerd door: Aafke Essen (kennismakelaar Kennisrotonde).

Referentie: Kennisrotonde. (2017). Kunnen teamtrainingen de effectiviteit van docententeams vergroten? (KR. 121)

Geraadpleegde bronnen

McEwan, D., Ruissen, G. R., Eys, M. A., Zumbo, B. D., & Beauchamp, M. R. (2017). The effectiveness of teamwork training on teamwork behaviors and team performance: A systematic review and meta-analysis of controlled interventions. PLOS ONE, 12(1), e0169604. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0169604
Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009
Buljac-Samardzic, M., Dekker-van Doorn, C.M., van Wijngaarden, J.D.H. en van Wijk, K.P. (2010). Interventions to improve team effectiveness: A systematic review. Health Policy, 94, 183–195. https://doi.org/10.1016/j.healthpol.2009.09.015
McEwan, D., Ruissen, G. R., Eys, M. A., Zumbo, B. D., & Beauchamp, M. R. (2017). The effectiveness of teamwork training on teamwork behaviors and team performance: A systematic review and meta-analysis of controlled interventions. PLOS ONE, 12(1), e0169604. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0169604
Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009
Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009
Salas, E., Rozell, D., Mullen, B., & Driskell, J. E. (1999). The effect of team building on performance: An integration. Small Group Research, 30(3), 309–329. https://doi.org/10.1177/104649649903000303
Salas, E., Rozell, D., Mullen, B., & Driskell, J. E. (1999). The effect of team building on performance: An integration. Small Group Research, 30(3), 309–329. https://doi.org/10.1177/104649649903000303
Derksen, K. (2021). Goed teamwork. Hoe teams beter kunnen presteren en floreren. Boom.
Van Middelkoop, D., De Jong, A., Bay, N., & Brouwer, P. (2023). Samenwerken aan effectieve teams in het mbo — Een onderzoek naar het versterken van collectief handelingsvermogen van zes teams. Hogeschool van Amsterdam/Hogeschool Utrecht.
Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009
McEwan, D., Ruissen, G. R., Eys, M. A., Zumbo, B. D., & Beauchamp, M. R. (2017). The effectiveness of teamwork training on teamwork behaviors and team performance: A systematic review and meta-analysis of controlled interventions. PLOS ONE, 12(1), e0169604. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0169604
Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009
Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009

Buljac-Samardzic, M., Dekker-van Doorn, C.M., van Wijngaarden, J.D.H. en van Wijk, K.P. (2010). Interventions to improve team effectiveness: A systematic review. Health Policy, 94, 183–195. https://doi.org/10.1016/j.healthpol.2009.09.015

Derksen, K. (2021). Goed teamwork. Hoe teams beter kunnen presteren en floreren. Boom.

McEwan, D., Ruissen, G. R., Eys, M. A., Zumbo, B. D., & Beauchamp, M. R. (2017). The effectiveness of teamwork training on teamwork behaviors and team performance: A systematic review and meta-analysis of controlled interventions. PLOS ONE, 12(1), e0169604. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0169604

Salas, E., Rozell, D., Mullen, B., & Driskell, J. E. (1999). The effect of team building on performance: An integration. Small Group Research, 30(3), 309–329. https://doi.org/10.1177/104649649903000303

Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., Goodwin, G. F., & Halpin, S. M. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933. https://doi.org/10.1518/001872008X375009

Truijen, K. J. P., Sleegers, P. J. C., Meelissen, M. R. M., & Nieuwenhuis, A. F. M. (2013). What makes teacher teams in a vocational education context effective? Journal of Workplace Learning, 25(1), 58–73. https://doi.org/10.1108/13665621311288485

Van Middelkoop, D., De Jong, A., Bay, N., & Brouwer, P. (2023). Samenwerken aan effectieve teams in het mbo — Een onderzoek naar het versterken van collectief handelingsvermogen van zes teams. Hogeschool van Amsterdam/Hogeschool Utrecht.


Ga je het antwoord gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van het antwoord?

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.