Als de lesdag later start, zijn studenten doorgaans fitter op school. Vooral studenten met een biologische voorkeur voor de avond profiteren hiervan. Wat het effect is op de leerprestaties is niet eenduidig, maar negatieve effecten zijn niet gevonden. Lessen kort na het middaguur en lange lesdagen zijn wat betreft fitheid én leerprestaties ongunstig voor alle studenten. Met name minder goed presterende studenten hebben meer last van een ongunstig rooster dan beter presterende studenten.
Welke groeperingsvorm het beste werkt voor de taalontwikkeling van niet-Nederlandstalige studenten (NT2-studenten) in het mbo, is onbekend. We weten dat de input van moedertaalsprekers tot een betere taalbeheersing leidt. Het is daarom aannemelijk dat NT2’ers baat hebben bij een gemengde klas met Nederlandstalige studenten. Wel hebben ze dan aanvullende uren NT2 en vaktaal nodig, volgens experts.
De eerste pogingen van kinderen om woorden op papier te zetten, zonder dat ze bekend zijn met de spellingsregels, noemen we ‘spontane spelling’. Leerlingen in groep 1 en 2 die spontaan spellen én daar feedback op krijgen van hun leerkracht, kunnen in groep 3 vaak beter spellen, inclusief woorden correct schrijven. Bij spontane spelling leren kinderen om verbanden te leggen tussen woorden, letters en klanken. Het is daarmee een belangrijke stap in hun taalontwikkeling.
Er is nog geen wetenschappelijk bewijs dat cultureel responsief lesgeven het welbevinden van nieuwkomersleerlingen verbetert. Wel laten studies zien dat een inclusieve en cultureel diverse klasomgeving een positieve bijdrage kan leveren aan de sociale verbondenheid en tevredenheid van leerlingen. Cultureel responsief lesgeven draagt bij aan een veilige en respectvolle leeromgeving, waarin álle leerlingen zich gezien voelen.
Het effect van het schooladvies in groep 6 of 7 op het zelfbeeld, de inzet en leerprestaties van leerlingen in groep 7 en 8 is niet onderzocht. Het schooladvies kan wel gezien worden als uitdrukking van de verwachtingen die de leerkracht van de leerling heeft. En we weten dat basisschoolleerlingen meer steun ervaren van hun leerkrachten als deze hoge verwachtingen van hen hebben. Ook schatten deze leerlingen hun capaciteiten om te leren hoger in en behalen ze betere schoolresultaten dan leerlingen uit klassen van leerkrachten met lage verwachtingen.
Niveauverschillen tussen leerlingen bij technisch lezen zijn tijdens de basisschoolperiode erg stabiel. Sterke lezers in groep 3 zijn meestal ook sterke lezers in groep 8. Zwakke lezers worden doorgaans geen sterke lezers. Leerlingen die eerst laag scoren, groeien wel sneller dan kinderen die meteen al hoog presteren. Maar ze halen het verschil meestal niet meer in.
Om de overdracht van kennis naar toepassingssituaties te vergroten, kunnen docenten de instructie zo aanpassen dat studenten de overeenkomsten zien tussen het geleerde en de toepassingscontext. Docenten kunnen de leercontext en de toepassingscontext ook dichter bij elkaar brengen door bijvoorbeeld werkplekleren of door simulaties in te zetten.
Een letterkaart is een geheugensteuntje voor leerlingen die moeite hebben met het onthouden van de klank-tekenkoppeling. De kaart is bedoeld als tijdelijke ondersteuning en kan zowel gebruikt worden bij het oefenen van de spelling, als bij het toetsen van de spellingvaardigheid (dictee), mits leerlingen nog niet zelfstandig de koppeling kunnen maken. Of dit een valide toetswijze is, hangt af van wat je wilt toetsen en waarom je dat op een bepaalde manier wilt doen.
Maatschappelijke betrokkenheid is een onderbelicht onderdeel van burgerschap in het gespecialiseerd onderwijs. Er is weinig onderzoek gedaan naar hoe je die maatschappelijke betrokkenheid effectief kunt bevorderen. Service learning, een Amerikaanse aanpak vergelijkbaar met een maatschappelijke stage, laat veelbelovende uitkomsten zien. Maar daarbij is niet gekeken naar positieve gevolgen voor de ontwikkeling van maatschappelijke betrokkenheid.
Studenten lijken hogere cijfers te halen op een kennistoets als docenten chatbots didactisch goed inzetten, zoals studenten vooraf vakinhoudelijke vragen laten stellen aan een chatbot. De chatbot kan fungeren als een studie-buddy die uitleg geeft, wedervragen stelt en studenten aanmoedigt. De chatbot werkt ook goed als digitale tutor die direct feedback geeft.