Welk effect heeft het schooladvies in groep 6/7 op het zelfbeeld, de inzet en leerprestaties van leerlingen in groep 7/8?

Het effect van het schooladvies in groep 6 of 7 op het zelfbeeld, de inzet en leerprestaties van leerlingen in groep 7 en 8 is niet onderzocht. Het schooladvies kan wel gezien worden als uitdrukking van de verwachtingen die de leerkracht van de leerling heeft. En we weten dat basisschoolleerlingen meer steun ervaren van hun leerkrachten als deze hoge verwachtingen van hen hebben. Ook schatten deze leerlingen hun capaciteiten om te leren hoger in en behalen ze betere schoolresultaten dan leerlingen uit klassen van leerkrachten met lage verwachtingen.

Gepubliceerd:

© Shutterstock Schooladvies

In groep 8 van het basisonderwijs krijgt elke leerling een schooladvies voor het voortgezet onderwijs. Uitgangspunt is dat ieder kind een passende plek verdient: een plek die aansluit bij zijn talenten, wensen en capaciteiten. Leerkrachten van groep 8 en andere leerkrachten in de bovenbouw, de bovenbouwcoördinator, intern begeleider en schoolleider pakken dit advies samen op. In groep 6 maken zij vaak al een eerste inschatting van het uitstroomprofiel van de leerling. 

In de tweede helft van groep 7 geeft de school meestal een preadvies af, dat ze deelt met de leerling en de ouders. Vervolgens krijgen leerlingen in groep 8 een voorlopig schooladvies en maken ze een doorstroomtoets. Na het advies op basis van de toets geeft de school een definitief advies af. Als het toetsadvies ‘meer theoretisch’ is dan het voorlopig schooladvies, moet de school het advies naar boven bijstellen.

Hoge leerkrachtverwachtingen hebben een positief effect

Onderzoek naar leerkrachtverwachtingen biedt een voorzichtige aanwijzing dat het preadvies effect heeft op het zelfbeeld, de inzet en leerprestaties van basisschoolleerlingen. Het schooladvies is immers te zien als een leerkrachtverwachting van de best passende plek voor een leerling in het vervolgonderwijs. Onderzoek laat zien dat leerkrachten met hoge verwachtingen een stimulerende schoolomgeving creëren waarin leerlingen zich optimaal kunnen ontplooien. Deze leerkrachten zijn realistisch én optimistisch, en vinden dat een leerling niet per se op het hoogste niveau hoeft uit te komen. 

Meer weten?

Lees ook de themapagina op Onderwijskennis.nl over de overgang van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs, en de rol van het schooladvies daarbij.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Marloes de Lange (kennismakelaar Kennisrotonde).


Ga je het antwoord gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van het antwoord?

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Gerelateerde vragen

    Een bijgesteld schooladvies voorspelt het onderwijsniveau van leerlingen in het derde leerjaar voortgezet onderwijs beter dan een niet-bijgesteld advies. Leerlingen van wie het advies niet is bijgesteld wisselen in het voortgezet onderwijs vaker van niveau. Leerlingen met een bijgesteld advies stromen in het voortgezet onderwijs wat vaker een niveau af en lopen iets vaker vertraging op dan leerlingen zonder bijstelling. Maar deze leerlingen zitten toch gemiddeld een half niveau hoger dan leerlingen zonder bijstelling.

    Lees meer

    Geactualiseerd: 8 mei 2024

    Experts zijn behoorlijk eensgezind: het maakt niet uit of een leerkracht in een schoolrapport cijfers of woorden als ‘voldoende’ of ‘ruim voldoende’ gebruikt. Het gaat erom dat de rapportage begrijpelijk is en dat de leerling weet hoe hij zijn leren kan verbeteren. Daarvoor heeft hij een duidelijk beeld nodig van de kwaliteit van zijn werk. Een dialoog tussen leraar en leerlingen over kwaliteit kan bijdragen aan een versterking van dit beeld. Onderzoek naar het effect op leerlingen van cijfers of woorden als rapportageschaal is nauwelijks gedaan.

    Lees meer

    Zowel onder- als overadvisering heeft voor de meeste kinderen meer negatieve dan positieve langetermijneffecten. Een goed schooladvies is daarom van belang voor de verdere schoolloopbaan. Veel factoren spelen een rol bij de totstandkoming van het schooladvies, zoals toetsresultaten uit het leerlingvolgsysteem, gedragskenmerken en het zorgdossier van de leerling. De focus op toetsen in het basisonderwijs zorgt voor teaching to the test. Dat heeft een negatief effect op de verdere schoolloopbaan door de versmalling van het curriculum.

    Lees meer