De duur van de pauze heeft geen duidelijk effect op de concentratie en leerprestaties van leerlingen op de basisschool. Leerlingen lijken zich wel wat beter te kunnen concentreren als ze meerdere keren per dag een korte pauze hebben. Ook de rekenprestaties nemen dan mogelijk toe. Maar dit zijn wel voorzichtige conclusies: er is weinig onderzoek naar gedaan, en dat onderzoek is kwalitatief niet heel sterk. We moeten dus een flinke slag om de arm houden bij de interpretatie van de resultaten.
De abacus, een rekenraam met kralen, lijkt een effectief middel om kinderen in het basisonderwijs te leren cijferen binnen de Aziatische context. Langdurig oefenen met de abacus kan bijdragen aan een beter begrip van de plaatswaarde van cijfers en rekenbewerkingen. De effectiviteit hangt af van de leeftijd en voorkennis van leerlingen, hun visueel-ruimtelijk werkgeheugen en van de vaardigheid van de leerkracht. Bovenstaande blijkt uit internationaal onderzoek. Of deze effecten ook voor Nederland gelden is onduidelijk.
Als leraren in teams veel zeggenschap krijgen over hun werk en professionele ontwikkeling, heeft dat voordelen voor hun werkplezier en de ontwikkeling van hun onderwijs. Of ook leerlingen er baat bij hebben, is onduidelijk. In het voortgezet onderwijs is geen effectonderzoek dat kijkt naar de leerresultaten van leerlingen. De schaarse effectstudies in het primair onderwijs geven geen eenduidig beeld.
Prentenboeken voorlezen aan kleuters heeft een licht positief effect op hun reken-wiskundig begrip, blijkt uit onderzoek. Vooral als de kleuters ook reken-wiskundige activiteiten uitvoeren die te maken hebben met het gekozen boek. Voorlezen is dus een leuke én zinvolle manier om te communiceren over rekenen-wiskunde. Het gaat hierbij om prentenboeken met bedoelde en onbedoelde reken-wiskundige elementen in tekeningen of beschrijvingen van situaties.
Oefensoftware kan leerlingen helpen om beter te automatiseren bij rekenen, al zijn de effecten gemiddeld genomen bescheiden. Het voordeel zit vooral in de didactische kenmerken die in veel oefensoftware zijn ingebouwd: leerlingen krijgen veel sommen en directe feedback aangeboden, en makkelijke en moeilijke opgaven worden afgewisseld. De grootste winst ontstaat wanneer leerlingen digitaal oefenen combineren met oefenen op papier.
Gescheiden onderwijs voor jongens en meisjes heeft geen duidelijke invloed op genderstereotyperingen bij leerlingen ten opzichte van gemengd onderwijs. Voorstanders die denken dat gescheiden onderwijs genderstereotypen kan doorbreken én tegenstanders die juist vrezen dat het stereotypen versterkt, krijgen allebei geen steun uit onderzoek. Wel zijn er subtiele leeftijdsgebonden verschillen in leerprestaties tussen beide onderwijsvormen.
Er zijn aanwijzingen dat peuter-kleutergroepen bijdragen aan een soepele overgang naar school. Peuters profiteren van een hogere educatieve kwaliteit en kunnen zich optrekken aan de kleuters. Het succes wordt mede bepaald door het aantal kinderen per beroepskracht en de mate van differentiatie in de klas. Voor een succesvolle integratie van opvang en onderwijs werken de professionals samen als team en stemmen ze een doorlopende pedagogische en didactische lijn af.
Extra spellinginstructie, aandacht voor woordstructuur, blijven oefenen met encoderen en werken aan spellingbewustzijn hebben een positief effect, blijkt uit de internationale wetenschappelijke literatuur. Naar de effectiviteit van specifieke spellingaanpakken op ondersteuningsniveau 3 is nog weinig Nederlands onderzoek beschikbaar.
Leerlingen doen actiever mee aan de les wanneer de leraar hen willekeurig beurten geeft (cold calling). Bovendien worden de beurten op die manier gelijkmatiger over de klas verdeeld. Beide factoren dragen bij aan leerwinst. Eventuele stress bij leerlingen doordat ze onverwacht een beurt kunnen krijgen kan ook voordelen hebben, mits leraren voldoen aan de randvoorwaarden voor cold calling. Er zijn geen wetenschappelijke studies gevonden die diréct toetsen of willekeurig beurten geven in de klas tot meer leerwinst leidt dan vrijwillig vingers opsteken.
Kennisdeling (inzichten uitwisselen) en kennisbenutting (nieuwe inzichten toepassen) zijn belangrijke onderdelen van professionalisering. Er zijn aanwijzingen dat een aantal kenmerken bijdraagt aan het delen en benutten van kennis in bovenschoolse professionele netwerken. Zo lijkt het belangrijk dat er een vaste groep is met een veilige, collegiale en open sfeer. Ook lijkt het waardevol als deelnemers het netwerk als relevant ervaren voor hun eigen werkpraktijk en voldoende tijd hebben. Verder zijn er signalen dat het helpt als het netwerk goed georganiseerd is en schoolleiders het ondersteunen.