De afwezigheid van een duidelijke handvoorkeur bij leerlingen van zes en zeven jaar hangt niet samen met taalproblemen of geletterdheid. Lateralisatie van de hersenen – verschillen in specialisatie van beide hersenhelften – is een complex en overwegend genetisch bepaald proces, dat zich grotendeels los van handvoorkeur ontwikkelt. Er is geen bewijs dat lateralisatieoefeningen bijdragen aan het versterken van de handvoorkeur of aan het lateraliseren van de hersenen.
In semantisch of metaconceptueel grammaticaonderwijs leren leerlingen hoe zinnen zijn opgebouwd en waarom dat zo is. Deze aanpak heeft een positief effect op zinsontleding en het taalbewustzijn van onder meer vwo-3-leerlingen en brugklassers. Leerlingen die volgens deze benadering les krijgen, hebben meer begrip van grammaticale zinsconstructies dan leerlingen die traditionele grammaticalessen volgen. Of deze positieve uitkomsten ook voor het primair onderwijs gelden, is niet bekend. Daar is geen onderzoek naar gedaan.
De effectiviteit van remedial teaching hangt vooral af van de kwaliteit van de extra ondersteuning en instructie. Een leerkracht die gekwalificeerd is voor remedial teaching behaalt de hoogste resultaten. Scholen kunnen remedial teaching het beste inzetten door regelmatig korte sessies aan te bieden. Ook is het belangrijk dat leerlingen al op jonge leeftijd met remedial teaching starten, want vroege signalering van een leerachterstand kan problemen op langere termijn voorkomen. Remedial teaching heeft meer en sneller effect op lezen en schrijven dan op rekenen. Het maakt niet veel verschil of de ondersteuning een-op-een plaatsvindt of in een kleine groep.
Sommige studies naar door scholen georganiseerde lunches tonen positieve effecten op leerresultaten; andere studies vinden geen effect. Positieve veranderingen in gedrag en cognitieve vaardigheden worden wel genoemd als mogelijke effecten van voedselprogramma’s, maar daar is geen bewijs voor. Het is dus onduidelijk of een door de school verzorgde lunch een positief effect heeft op leerprestaties, gedrag of cognitieve vaardigheden van leerlingen die anders niet lunchen.
Voor een succesvolle overgang van speciaal naar regulier onderwijs is motivatie van de leerling om terug te willen stromen een belangrijke factor. Verder is een geslaagde plaatsing afhankelijk van de ondersteuningsbehoeften en de leeftijd van de leerling. Ook ouderbetrokkenheid en een positieve, realistische houding van ouders spelen een rol. Daarnaast bevorderen een inclusieve schoolcultuur, een open en veilig klasklimaat, en een positieve houding van de leerkracht plaatsing van een leerling in het (speciaal) basisonderwijs.
Wanneer de leerkracht expliciete instructie geeft in zinsbouw, leren leerlingen beter om correcte zinnen te formuleren in schrijfopdrachten. Daarnaast is het zinvol om aspecten van grammaticaonderwijs te integreren in het schrijfonderwijs. Leerlingen die dit geïntegreerde onderwijs hebben gevolgd, boeken meer vooruitgang in zinnen formuleren tijdens het schrijven van teksten dan leerlingen die geen uitleg kregen over expliciete koppeling met grammatica.
De vijfvingertest is een methode om leerlingen zelf te laten beoordelen of het boek dat zij kiezen, aansluit bij hun leesvaardigheidsniveau. Leerkrachten en bibliotheekmedewerkers zetten de vijfvingertest regelmatig in. Omdat onderzoek naar het effect van de vijfvingertest ontbreekt, kunnen er geen uitspraken gedaan worden over de geschiktheid van de methode.
Er is geen eenduidig bewijs dat kauwgom kauwen in de klas bijdraagt aan de leerprestaties van leerlingen in het voortgezet onderwijs. Ook zijn resultaten wisselend of kauwgom kauwen bijdraagt aan cognitieve processen die leerprestaties verbeteren, zoals werkgeheugen. Er is het meest eenduidige bewijs dat kauwgom kauwen (jong)volwassenen helpt om hun aandacht vast te houden. Maar ook dan lijken andere, grotendeels nog onbekende factoren van invloed te zijn op het effect van kauwgom kauwen op leerprestaties en cognitieve processen.
Verschillende factoren dragen bij aan een voor leerlingen succesvolle overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs. Belangrijk is dat leerlingen zich thuis voelen op de middelbare school. Daarnaast gaat het om werken aan relaties tussen leerlingen en leraren en aandacht hebben voor relaties tussen leerlingen onderling. Maar ook een doorlopende pedagogisch-didactische lijn uitzetten en ouders bij het proces betrekken.
Schoolwelbevinden van leerlingen in het voortgezet onderwijs hangt nauwelijks samen met schoolgrootte. Belangrijker zijn factoren als de dagelijks door hen ervaren schoolomgeving, de pedagogisch-didactische aanpak en inspraakmogelijkheden. Wel blijkt dat leerlingen op grote scholen zich wat veiliger voelen. Verder zijn er aannames dat vmbo-leerlingen gebaat zijn bij een kleinere school en vwo-leerlingen bij een grotere school.