De vijfvingertest zou van de leerling een bewuste lezer maken
De vijfvingertest is bedacht door een leerkracht basisonderwijs in de Verenigde Staten. Zij leerde haar leerlingen de five finger rule als onderdeel van een leesprogramma waarin de leerling een bewuste lezer moest worden. De Nederlandse vertaling in ‘vijfvingertest’ is verwarrend. Het is geen test om iets te meten, maar een manier om een mate van geschiktheid te bepalen.
De strategie werkt als volgt. Leerlingen slaan een boek dat ze willen lezen open op een willekeurige bladzijde. Tijdens het lezen van die bladzijde tellen zij op hun vingers het aantal woorden dat ze moeilijk vinden. Wanneer ze vijf of meer vingers opsteken, is het boek te moeilijk. Bij twee of drie vingers is het niveau van het boek precies goed. Komen leerlingen geen moeilijke woorden tegen, dan is het boek te makkelijk.
Enige methode waarmee leerling zelf een boek kan beoordelen
De bedoeling van de vijfvingertest is voorkomen dat een leerling een te moeilijk boek kiest om zelfstandig te lezen. Wanneer een leerling aan zo’n boek begint, bestaat het risico dat de leesmotivatie daalt. En juist zelf een boek mogen kiezen, verhoogt de betrokkenheid van leerlingen, en daarmee hun leesmotivatie. De vijfvingertest is voor zover bekend de enige methode waarmee leerlingen zelf kunnen bepalen of een boek aansluit bij hun leesvaardigheid. Of het daadwerkelijk een geschikte strategie is, is niet bekend. Daar is geen onderzoek naar gedaan.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Sietske Walda (antwoordspecialist) en José Mulder (kennismakelaar Kennisrotonde).