Meerdere onderzoeken tonen aan dat de vroege taalontwikkeling van jonge kinderen samenhangt met hun taalvaardigheid op de basisschool. Dat blijkt bijvoorbeeld uit tests die afgenomen zijn bij een groep kinderen onder de 3 jaar en later toen zij tussen de 9 en 13 jaar waren.
Uit een andere studie blijkt dat ervaringen in de vroege kindertijd in de kinderopvang en thuis een rol spelen in het vergroten van de leesvaardigheid. Dat komt doordat dan het vroege taalgebruik en de fonologische vaardigheden worden gestimuleerd.
Verder is er een relatie tussen de taalvaardigheid van jonge kinderen en gedragsproblemen. Zo is in een studie de taalontwikkeling van kinderen vanaf 8 maanden tot groep 4 in kaart gebracht. Daarnaast is gekeken in welke mate leraren probleemgedrag ervoeren met deze kinderen vanaf de kleuterschool tot en met groep 5. Een lagere taalontwikkeling bleek samen te hangen met probleemgedrag.
Signalering en screening
Omdat vroege taalontwikkeling dus invloed heeft op latere leeftijd is het belangrijk om taalproblemen op tijd te signaleren. Dan kan aan ouders bijvoorbeeld programma’s aangeboden worden om een taalrijke thuisomgeving te creëren. Uit onderzoek blijkt dat het beste moment om te screenen of een kind achterloopt in taalontwikkeling is als ze tussen de 2 en 3 jaar zijn (om precies te zijn tussen de 27 en 30 maanden).
Impact van screening en vroegtijdige aanpak van taalproblemen
Een vroegtijdige aanpak van spraak- en taalproblemen kan de communicatievaardigheden van kinderen verbeteren. Daarmee wordt vooral het taalbegrip en de actieve woordenschat gestimuleerd.
Taalinterventies op jonge leeftijd blijken ook een betere taalvaardigheid te bevorderen, bijvoorbeeld door kinderen een programma voor aanvang van de kleuterschool aan te bieden. Zo blijkt dat een speciaal programma waarbij taal met fysieke activiteit voor 3- tot 4-jarigen werd gecombineerd, een positieve invloed had op de geletterdheid onder de kinderen. Ook intensieve taaltraining voor kinderen tussen de 4 en 6 jaar werkt positief op de taalontwikkeling. Verder blijkt dat taalondersteuning voor 5-jarigen met een taalontwikkelingsstoornis of taalprobleem zorgt voor een beter mondeling taalbegrip en een betere beheersing van executieve functies (zoals verbaal werkgeheugen).
Het vroegtijdig signaleren en aanbieden van een interventie aan kinderen met spraak- en taalproblemen kan er dus voor zorgen dat zij betere taalvaardigheden ontwikkelen. Ook de leesvaardigheid kan zo op jonge leeftijd beïnvloed worden. Of er een effect is op schrijfvaardigheid is niet bekend.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Maurice de Greef (Kennismakelaar Kennisrotonde).
