Dit antwoord is geschreven voor 2020. Benieuwd naar de nieuwste inzichten? Stel de vraag opnieuw via Stel je vraag.
Interdisciplinaire opleiden in het mbo gebeurt onder meer in zogeheten crossover-opleidingen. Dergelijke opleidingen zijn samengesteld uit delen van bestaande opleidingen, inclusief de daarvoor vastgestelde kwalificatie-eisen. Interdisciplinair opleiden kan ook betrekking hebben op studenten uit verschillende opleidingen, die een deel van hun opleiding samen volgen. Het doel hiervan is om studenten kennis te laten maken met andere disciplines dan die van hun eigen opleiding; disciplines waar ze op de arbeidsmarkt waarschijnlijk eveneens mee te maken krijgen.
Effecten van interdisciplinair opleiden
Crossover-opleidingen en interdisciplinaire projecten beogen nieuwe beroepen op de grens van sectoren snel een plaats te geven in het mbo. Veranderingen in organisatiestructuren en nieuwe technologieën leiden tot complexere functies, functies die hogere en meer algemene kwalificaties vereisen. Interdisciplinaire kennis lijkt professionals breder en flexibeler inzetbaar te maken. Brede vakkennis verbetert vermoedelijk tevens het communiceren in interdisciplinaire verbanden.
Het aantal bewijzen voor de stelling dat (bij een bepaalde vormgeving) interdisciplinair opleiden bijdraagt aan meer interdisciplinaire beroepscompetenties lijkt toe te nemen. Die bewijzen komen echter vaak uit kleinschalige experimenten, voor specifieke opleidingen, veelal in het hoger onderwijs. Al met al valt over de meerwaarde van interdisciplinair opleiden niets met zekerheid te zeggen. Hetzelfde geldt voor de effecten van vakkenintegratie, ook een vorm van interdisciplinair opleiden.
Ontwikkelen van interdisciplinaire opleidingen
Interdisciplinair opleiden vergt het nodige van alle betrokkenen en van hun organisatie. Belangrijk is te bepalen hoe afzonderlijke disciplines en interdisciplinair werken zich in een opleiding tot elkaar verhouden. Kiest de school voor crossover-opleidingen die direct interdisciplinair opleiden, of voor afzonderlijke opleidingen met interdisciplinaire projecten? Die keuze is mede afhankelijk van welke vaardigheden studenten het beste leren in wat voor context. Volgens experts kunnen studenten cognitieve sleutelkwalificaties, zoals omgaan met interdisciplinaire kennis, bij voorkeur in klassikaal onderwijs verwerven. Voor het aanleren van sociale vaardigheden is praktijkleren meer geschikt.
Onderwijsorganisaties moeten bij het ontwikkelen van interdisciplinaire opleidingen ‘wensdenken’ voorkomen. De school doet er goed aan de veronderstelde baten van geïntegreerd onderwijs goed af te wegen tegen de kosten, waaronder die voor professionalisering van docenten. De introductie van interdisciplinair onderwijs in een disciplinair ingerichte organisatie betekent een cultuurverandering, die tot conflicterende situaties kan leiden. Goed leiderschap is dan geboden.
Meer weten?
Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Niek van den Berg (kennismakelaar Kennisrotonde).
