Om leeropbrengsten van leerlingen in het primair onderwijs te verhogen door de inzet van ict zijn meerdere factoren van belang, veelal in onderlinge samenhang. Leerkrachten beschikken over up-to-date ict-vaardigheden en competenties. Ze staan open voor nieuwe ontwikkelingen en zijn bereid kennis te delen met collega’s. Leerkrachten krijgen voldoende tijd en ruimte om samen te werken en elkaar te kunnen helpen. Een ondersteuningsteam lost snel technische obstakels op en vervangt direct defecte apparatuur.
Geactualiseerd: 29 juli 2024
Bij de keuze voor het gymnasium speelt status een rol. Ouders verwachten dat hun kind terechtkomt in een omgeving van gelijkgestemde en slimme kinderen uit een hoger sociaal milieu. Andere ambitieuze ouders en leerlingen zoeken extra uitdaging in tweetalig onderwijs of een technasium. Tussentijds stroomt ongeveer één op de vijf leerlingen uit naar een andere onderwijssoort. Mogelijk voelen die leerlingen zich minder thuis op het gymnasium. Er is geen onderzoek verricht naar interventies om leerlingaantallen in gymnasia te vergroten.
Vroege signalering van een ontwikkelingsvoorsprong is belangrijk voor zowel de cognitieve als de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen in het basisonderwijs. Onderpresteren, probleemgedrag en een laag zelfbeeld kunnen hiermee worden voorkomen. Bij het signaleren is het raadzaam om een combinatie van informatiebronnen te gebruiken: observaties door de leerkracht, raadpleging van ouders en toetsen.
Non-verbale intelligentietests zijn de geschiktste intelligentietests voor vluchtelingenkinderen, vanwege hun taalachterstand. Maar ook deze tests hebben hun beperkingen. Ze zijn namelijk niet cultuur-neutraal en niet volledig non-verbaal. Kwalitatieve gegevens kunnen, in aanvulling op intelligentietests, helpen om leerproblemen en onderwijsbehoeften van vluchtelingenkinderen beter te beoordelen.
Geactualiseerd: 19 januari 2025
Er is weinig bekend over de effecten van herkansingen op het leergedrag en de leerresultaten in het voortgezet onderwijs. Onderzoek in het hoger onderwijs wijst uit dat studenten afzonderlijke toetsen minder goed voorbereiden als er veel herkansingsmogelijkheden zijn, maar ook dat de kans toeneemt dat ze een toets uiteindelijk met een voldoende afsluiten. Het moment van herkansen, de voorwaarden en de manier waarop ze meetellen voor het eindcijfer zijn daarop van invloed. Omdat deze effecten verschillen per student, is het lastig om algemene uitspraken te doen.
Het daltononderwijs en het freinetonderwijs delen drie principes: een eigen leerroute, praktijkgericht leren en samenwerkend leren. Deze drie principes bieden handvatten om het NT1 volwassenenonderwijs op een andere wijze te structuren. Deze werkwijze doet recht aan de niveauverschillen van de deelnemers en schept mogelijkheden om gelijkwaardige leertrajecten voor de gemêleerde groep deelnemers te organiseren. Hoewel de impact van het dalton- en freinetonderwijs niet is aangetoond, lijken deze overeenkomstige elementen inzetbaar in de volwasseneneducatie.
Gepersonaliseerd onderwijs biedt mogelijkheden voor positieve effecten op leerprestaties. Voor achterstandsleerlingen is het daarbij wel van belang dat de regie over het leerproces bij de leerkracht ligt. Anders lopen ze juist een risico op grotere leerachterstanden. Deze leerlingen beschikken namelijk minder over metacognitieve en zelfregulerende vaardigheden om zelf de regie te kunnen voeren bij bepaalde vormen van gepersonaliseerd onderwijs.
Als leerlingen ook met schriftelijke toetsvormen oefenen, worden ze beter voorbereid op schriftelijke toetsen en examens. De resultaten daarvan zijn tevens een betere afspiegeling van de vaardigheden die de betreffende toets beoogt te meten. Wanneer leerlingen dus ervaring opbouwen met schriftelijke toetsvormen, naast bijvoorbeeld werkstukken en presentaties, draagt dat bij aan een goede voorbereiding op schriftelijke examens.
Bij het gebruik van het EDI-model gaat de instructie voor hoogbegaafde leerlingen vaak te langzaam. Als de leraar voldoende differentiatiemogelijkheden biedt, kan dit model toch goed werken bij hoogbegaafde leerlingen. Zij hebben vaak genoeg aan een zeer korte versie van de instructie en kunnen vervolgens verder werken aan verdiepende en verrijkende opdrachten. Ontdekkend leren en meer keuzevrijheid in wat ze leren, waar mogelijk in een groepje gelijkgestemden, werkt ook motiverend voor hen.
Differentiatie van de instructie op basis van vaardigheidsniveau leidt doorgaans tot betere taal- en leesvaardigheid dan instructie in een groep met uiteenlopende niveaus. Vooral gemiddelde en laagpresterende kleuters profiteren hiervan. Voorwaarde voor goede leeropbrengsten is wel een goed klassenmanagement. Over het effect van instructiegroepering op rekenvaardigheid in de kleutergroepen is weinig bekend.