Sommige scholen voor voortgezet onderwijs toetsen hun leerlingen niet door middel van schriftelijke overhoringen en proefwerken. Die scholen richten hun onderwijs met behulp van andere toetsvormen in, zoals werkstukken, papers, presentaties en posters. Worden leerlingen daarmee goed voorbereid op het schriftelijk examen?
Specifieke voorbereiding op toetsen draagt bij aan validiteit
Door leerlingen ook met schriftelijke vormen van toetsen te laten oefenen, worden ze beter voorbereid op schriftelijke toetsen. En zijn de resultaten daarvan een betere afspiegeling van de vaardigheden die de betreffende toets beoogt te meten. Het voorbereiden op toetsen is nuttig voor het aanleren van algemene strategieën voor toetsafname. Daarnaast maken leerlingen kennis met verschillende soorten toetsen en antwoordformats.
Het gaat hier om een soort basisvaardigheden op het gebied van toetsafnamen die bijdragen aan de validiteit en eenduidige betekenis van de scores. Alleen wanneer alle leerlingen deze basisvaardigheden min of meer in de vingers hebben, zijn de verschillen in toetsscores te interpreteren als verschillen in de getoetste vaardigheid.
Niet alle toetsvoorbereiding is ongewenste ‘teaching to the test’
Het voorbereiden van leerlingen op toetsen en examens wordt al snel geassocieerd met ongewenste ‘teaching to the test’. Er zijn echter varianten die effectief en ethisch verantwoord zijn: algemene toetsvoorbereiding en instructie gericht op het leerdomein.
Bij algemene toetsvoorbereiding leren leerlingen vaardigheden om met verschillende toetsvormen om te kunnen gaan. Denk aan het verdelen van de beschikbare tijd over verschillende opgaven, en de logica achter multiplechoicevragen. Ook verantwoord is instructie gericht op het betreffende leerdomein waarin verschillende toetsvormen aan bod komen. Voor het rekenonderwijs bijvoorbeeld kan het gaan om kale sommen, realistische rekenopgaven en werkstukken. Docenten en andere onderwijsprofessionals beoordelen deze twee vormen van toetsvoorbereiding als gepast.
Niet-passende toetsvoorbereiding zijn oefentoetsen gericht op specifieke inhoud die in de uiteindelijke toets aan bod komt. Evenmin passend is training van de specifieke vorm van de uiteindelijke toets. In die gevallen is er wel sprake van ‘teaching to the test’.
Meer weten?
Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Sjerp van der Ploeg (kennismakelaar Kennisrotonde).
