Het is niet duidelijk of zwakke rekenaars die vasthouden aan eerder geleerde strategieën beter presteren dan zwakke rekenaars die overstappen op een nieuwe strategie of meer strategieën naast elkaar leren inzetten. Wel heeft de zogeheten rijgstrategie bij de rekenbewerking aftrekken voor zwakke rekenaars de voorkeur, omdat deze minder foutgevoelig is dan de splitsstrategie. Het is aannemelijk – maar niet bewezen – dat overstappen naar een effectieve strategie, zoals rijgen bij aftrekken, kan leiden tot betere rekenprestaties bij zwakke rekenaars. Onderzoek naar het aanleren van meer rekenstrategieën aan zwakke rekenaars laat wisselende resultaten zien.
Om getalbegrip van leerlingen in de bovenbouw van het basisonderwijs te bevorderen is het effectief om gebruik te maken van concreet materiaal. Daarnaast is het effectief om leerlingen alle denkhandelingen te laten verwoorden. Leerkrachten kunnen hen helpen om relaties te leggen tussen handelingsniveaus. Bij instructie is het effectief als de leerkracht aspecten van getalbegrip benadrukt. Ook doen leerkrachten er goed aan de instructie te laten aansluiten bij de voorkennis van leerlingen en onderwijsinhoud aan te bieden in voor leerlingen betekenisvolle situaties.
Internationaal onderzoek laat zien dat montessorileerlingen beter rekenen dan leerlingen op andere typen basisscholen. Waarom deze leerlingen beter rekenen is echter nog niet duidelijk. Verklaringen kunnen liggen in de manier waarop scholen invulling geven aan het montessoriconcept, kenmerken van montessorileraren en -materialen en de achtergrond van leerlingen.
Sommige kleuters maken niet uit zichzelf de verbinding tussen rekenen met concrete materialen en rekenen in het platte vlak (op papier). Het is aan de leerkracht om dan effectieve interventies in te zetten. Instructie gericht op die verbindingen is een belangrijke succesfactor, bijvoorbeeld met gebruik van modelling. Aansluiting bij de belevingswereld van kleuters, logische materialen gebruiken en denkstappen verwoorden helpen ook. Verder is regelmatig rekentaal gebruiken zinvol, bijvoorbeeld bij interactief voorlezen van een prentenboek.
Elke dag tien minuten tot een kwartier gericht werken aan rekenautomatisering lijkt een effectieve manier voor basisschoolleerlingen om rekensommen te automatiseren. Dat blijft tot en met groep 8 belangrijk. Aan rekenautomatisering werken is het effectiefst als leerlingen de rekenstrategieën om sommen op te lossen goed begrijpen. Effectieve oefeningen daarvoor hebben met elkaar gemeen dat leerkrachten de oefening voordoen, leerlingen veel sommen aangeboden krijgen en dat ze meteen zien of hun antwoord klopt. Ook is er een goede mix tussen sommen die leerlingen al kennen en sommen die zij nog moeilijk vinden.
Inzicht in de getallenstructuur draagt bij aan het goed oplossen van rekenopgaven. Werken op ruitjespapier ondersteunt dit. Over het beste formaat van de ruitjes is geen onderzoek beschikbaar.
Directe instructie en zelfinstructie werken voor zwakke rekenaars in het speciaal onderwijs beter dan geleide instructie. De leerkracht biedt bij directe instructie één oplossingsstrategie aan die de leerlingen intensief trainen. Bij zelfinstructie maken leerlingen zich nieuwe leerstof eigen door zelfstandig te oefenen met speciaal daarvoor ontwikkelde opdrachtenreeksen. Er zijn uit onderzoek geen effectieve interventies bekend die leerlingen in het speciaal onderwijs helpen bij het leren memoriseren van getalsymbolen.
Aanpakken die rekenprestaties van basisschoolleerlingen verbeteren zijn gericht op vakinhoudelijke en vakdidactische kennis, en op pedagogische vaardigheden van de leerkracht. Het is vooral belangrijk dat leerkrachten toewerken naar niveau 1S, en niet direct genoegen nemen met het lagere niveau 1F. Dit kunnen zij doen door hoge verwachtingen te hebben van de leerprestaties van leerlingen, te differentiëren in niveaugroepen en feedback te geven. Daarnaast helpen instructievormen en de inzet van hulpmiddelen.
Voor veel leerlingen is het makkelijker om eerst de digitale klok te leren. Voor leerlingen met rekenproblemen lijkt de volgorde digitaal of analoog meestal niet uit te maken. Alleen als zij bij de ene vorm duidelijk meer fouten maken dan bij de andere, hebben ze er baat bij om de voor hen gemakkelijkere variant als eerste te leren. Leren klokkijken vraagt hoe dan ook veel oefening.
Geactualiseerd: 1 mei 2023
Om redactiesommen op te lossen hebben leerlingen een combinatie van vaardigheden nodig op het gebied van rekenen, taal en begrijpend lezen. Daarnaast is een planmatige aanpak vereist. Leerlingen die moeite hebben om de kale som te achterhalen, kunnen leren de redactiesom uit te beelden met tastbare voorwerpen of materialen. Of leren een representatie te maken op abstracter niveau. Ook instructie met opgaveschema’s is een bewezen aanpak om leerlingen te leren redactiesommen op te lossen.