Antwoorden op onderwijsvragen

De Kennisrotonde beantwoordt onderwijsvragen op basis van kennis uit onderzoek. De antwoorden helpen jou om wetenschappelijk onderbouwde keuzes te maken in de praktijk. Heb je niet gevonden waar je naar op zoek bent? Stel dan zelf jouw onderwijsvraag!

25 resultaten

    Mbo-docenten kunnen met enkele instrumenten een betrouwbaar zicht krijgen op de executieve vaardigheden van mbo-studenten: de ESQ-R (voor alle elf executieve vaardigheden van Dawson en Guare, zie hieronder) en de AEFI (voor aandacht, zelfbeheersing en zelfcontrole, planning en initiatief). Deze instrumenten zijn niet specifiek getest in het mbo, maar wel onder vergelijkbare leeftijdsgroepen.

    Lees meer

    Datamuren waarop leerlingprestaties worden weergegeven, bieden inzicht op schoolniveau; over eventuele problemen kan de schoolleiding dan met leraren in gesprek. Het effect van datamuren op leerlingen en hun leerprestaties is niet bekend. Voordelen van datamuren doen zich volgens leraren vooral voor op strategisch schoolniveau. Over het gebruik van datamuren in de klas bestaan vooral zorgen rondom privacy en de (sociale) gevolgen van onderlinge prestatievergelijking.

    Lees meer

    De training van executieve vaardigheden heeft geen (blijvend) effect op taal- en rekenprestaties. Leerlingen worden alleen beter in executieve functies bij de specifieke taken die ze oefenen, of taken die daar sterk op lijken. Ander werk verbetert niet, en ook taal- en rekenprestaties blijven gelijk. Omdat er geen sterk bewijs is dat het trainen van executieve functies werkt, is het beter om leerlingen op andere manieren te ondersteunen in hun leerproces.

    Lees meer

    Challenges en design thinking zijn relatief nieuwe manieren om onderzoekend en ontwerpend te leren. Omdat er weinig effectonderzoek beschikbaar is, is niet goed te zeggen of mbo-studenten er daadwerkelijk meer kennis en vaardigheden door opdoen. Wat betreft onderzoekend leren in het algemeen, is het belangrijk dat docenten rekening houden met kenmerken van studenten en waar nodig directe instructie inzetten in de context van onderzoekend leren.

    Lees meer

    De afwezigheid van een duidelijke handvoorkeur bij leerlingen van zes en zeven jaar hangt niet samen met taalproblemen of geletterdheid. Lateralisatie van de hersenen – verschillen in specialisatie van beide hersenhelften – is een complex en overwegend genetisch bepaald proces, dat zich grotendeels los van handvoorkeur ontwikkelt. Er is geen bewijs dat lateralisatieoefeningen bijdragen aan het versterken van de handvoorkeur of aan het lateraliseren van de hersenen.

    Lees meer

    Taken die sterk lijken op de trainingstaken worden doorgaans beter uitgevoerd na de training. Hoe meer de taken op elkaar lijken, hoe groter het effect is. Werkgeheugentrainingen hebben weinig tot geen effect op andere soorten taken; leerprestaties verbeteren niet. Taal- en rekenvaardigheden nemen niet toe, en intelligentie en aandachtspanne evenmin. Deze uitkomsten gelden voor alle groepen die gebruikmaken van werkgeheugentrainingen en dus ook voor leerlingen met een beperkt(er) werkgeheugen.

    Lees meer

    Gezelschapsspelletjes met basisschoolleerlingen spelen, kan een positief effect hebben op de ontwikkeling van inhibitie en cognitieve flexibiliteit. Voor jonge leerlingen lijkt het meer effect te hebben op inhibitie, voor oudere leerlingen meer op cognitieve flexibiliteit. De juiste moeilijkheidsgraad – en die continu aanpassen – is belangrijk voor cognitieve flexibiliteit. Verder lijkt het erop dat ongedwongen spelverloop, waarbij leerlingen spelen voor hun plezier, meer bijdraagt aan de ontwikkeling van beide executieve functies.

    Lees meer

    Losse studievaardigheidslessen kunnen enigszins bijdragen aan leerprestaties van leerlingen in de bovenbouw van het primair onderwijs. Dit geldt zeker voor prestaties op toetsen waarbij leerlingen concrete problemen moeten oplossen door studievaardigheden in te zetten. Maar als leerkrachten tijdens de vaklessen expliciete en geïntegreerde instructie geven in studievaardigheden, zijn echt betere leerprestaties te verwachten op vakinhoudelijke toetsen.

    Lees meer

    Vrij gebruik van smartphones, tablets en laptops tijdens de lessen heeft een negatief effect op leerprestaties. Waarschijnlijk is de aandacht die sociale media en berichtenverkeer opeisen daarvan de belangrijkste oorzaak. Leerlingen in het voortgezet onderwijs en mbo-studenten worden te veel afgeleid en kunnen zich niet concentreren op de leertaak. Er zijn aanwijzingen dat vooral lager presterende leerlingen deze negatieve effecten ondervinden. Een verbod op het bezit van smartphones op school kan de concentratie bij leerlingen tijdens de les verbeteren en daarmee hun leerprestaties.

    Lees meer

    Een zeker vermogen tot samenwerken, communiceren en zelfregulatie is nodig om onderzoekend te kunnen leren. Of onderzoekend leren bijdraagt aan het verder ontwikkelen van die vaardigheden, is niet onderzocht. Ook is niet bekend hoe je onderzoekend leren specifiek in vmbo-t kunt inzetten. Wel weten we dat het belangrijk is dat leraren specifieke begeleiding geven tijdens in de fasen van onderzoekend leren, gericht op conceptuele, metacognitieve en sociale aspecten.

    Lees meer