Welk effect heeft het trainen van het werkgeheugen op de leerprestaties van leerlingen met een beperkt(er) werkgeheugen?

Werkgeheugen verwijst naar het vermogen om informatie die nodig is voor cognitieve taken actief te verwerken. Een zwak werkgeheugen kan leermoeilijkheden en -stoornissen veroorzaken, en achterstanden op school.

Getrainde taken verbeteren uitvoering van gelijksoortige taken

Een groot deel van de trainingen die zijn gericht op cognitieve functies claimen dat ze het gebruik van het werkgeheugen vergroten. Leerprestaties zouden er bijvoorbeeld door verbeteren en leerproblemen afnemen, of zelfs verdwijnen. Vooral leerlingen met een beperkte werkgeheugencapaciteit zouden baat hebben bij deze trainingen.

Er zijn talrijke studies uitgevoerd naar de effectiviteit van werkgeheugentrainingsprogramma’s, bij verschillende groepen. De studies die methodisch sterk van opzet zijn, laten zien dat werkgeheugentraining een positief effect heeft op uitvoering van taken die sterk overeenkomen met de getrainde taken. Hoe meer de taken op elkaar lijken, hoe groter het effect. Maar werkgeheugentrainingen hebben doorgaans veel minder tot geen effect op andere soorten taken. Leerprestaties verbeteren niet, taal- en rekenvaardigheden nemen niet toe, en intelligentie en aandachtspanne evenmin.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan José Mulder (kennismakelaar Kennisrotonde). Zij heeft hiertoe Petra Hurks (ontwikkeling van executieve functies) en Eva van de Weijer-Bergsma (ontwikkeling van executieve functies en rekenvaardigheid) geconsulteerd.