Een schoolhond kan een positieve bijdrage leveren aan het sociaal-emotioneel welbevinden van leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs. De hond lijkt het positieve in leerlingen te versterken, zoals emotionele stabiliteit, sociaal gedrag en zelfvertrouwen. Ook kan de hond gedragsproblemen en angst verminderen. De schoolhond draagt daarnaast bij aan een positief leerklimaat en overbrugt sociale barrières.
Er is geen onderzoek bekend naar het verschil tussen schrijven of typen bij basisschoolleerlingen voor diepe informatiewerking en ook niet bij leerlingen met ernstige spellingproblemen. Bij leerlingen in het basisonderwijs speelt de mate van automatisering van typen of schrijven wel een grote rol. Als automatisering van typen (door geringe ervaring) of schrijven (bijvoorbeeld door ernstige spellingproblemen) onvoldoende tot stand is gekomen, is het voor leerlingen moeilijker om zich te focussen op relevante informatie.
Basisscholen hebben behoefte aan adequate toetsen voor NT2-leerlingen. In hoeverre leerkrachten accuraat en objectief de Nederlandse taalvaardigheid van NT2-leerlingen kunnen meten met gestandaardiseerde toetsen, is onzeker. Daar is nauwelijks onderzoek naar gedaan. Bij authentieke taaltoetsen verschillen de beoordelingen van leerkrachten over taalvaardigheden, net als de criteria die zij belangrijk achten voor hun beoordeling. Het is dus onduidelijk met welke toetsvormen leerkrachten de taalvaardigheid van NT2-leerlingen accuraat en objectief kunnen meten.
Wetenschappers nemen aan dat expliciete aandacht voor denkwijzen, ook wel crosscutting concepts (CCC’s) geheten, in de bètalessen belangrijk is om vakinhoud te leren en om hogere orde denkvaardigheden te versterken. Er is echter maar weinig gedegen onderzoek beschikbaar dat het effect ervan aantoont. Uit enkele kleinschalige studies is wel af te leiden dat leerlingen er baat bij hebben als docenten expliciet aandacht besteden aan denkvaardigheden of aan een specifieke denkwijze als systeemdenken.
Een goede groepsopdracht is open en nodigt uit tot een onderzoekende houding. Het is van belang dat leerlingen elkaar nodig hebben om de opdracht tot een succesvol einde te brengen. Dat kan door een gemeenschappelijk doel te creëren of door taken te verdelen. Op die manier kan een groepsopdracht zorgen voor kennisontwikkeling en ontwikkeling van sociale vaardigheden. Leraren moeten de taakgerichte interactie tussen leerlingen wel stimuleren en ervoor zorgen dat alle groepsleden zich in gelijke mate inspannen. Dat kunnen leraren doen door te letten op de groepsgrootte en passende begeleidingsstrategieën in te zetten.
Geactualiseerd:16 januari 2025
Leerlingen in het voortgezet onderwijs lijken baat te hebben bij kortdurende interventieprogramma’s waarbij ze intensief oefenen met leesstrategieën of hun woordenschat uitbreiden. Dat geldt vooral voor leerlingen die moeite hebben met begrijpend lezen. Dit soort ‘snelle’ oplossingen helpen echter niet genoeg om een opgelopen achterstand in begrijpend leesniveau volledig in te halen. Zowel leerlingen met als zonder achterstand hierin hebben namelijk vaak moeite om nieuwe kennis en vaardigheden in te zetten in andere contexten. Om deze transfer te bevorderen is het van belang om onderwijs in begrijpend lezen structureel te integreren in de zaakvakken.
Er is sporadisch en kleinschalig onderzoek gedaan naar de effecten van het gebruik van een taxonomie en die laten wisselende resultaten zien. Daardoor is niet te zeggen wat het effect op leerresultaten is. Op zich kunnen taxonomieën leerlingen helpen omdat ze inzicht geven waar ze staan in hun leerproces. Voor docenten kan het gebruik van een taxonomie ondersteunen bij de keuze van leerdoelen, toetsvragen en leeractiviteiten.
Onderzoek maakt niet direct duidelijk of het kwaad kan of juist goed is om (powerpoint)slides te delen met leerlingen in het po en vo. De zorg dat leerlingen dan zelf geen aantekeningen meer maken kan wel gerelativeerd worden. Veel leerlingen op de middelbare school hebben sowieso moeite om zelf goede aantekeningen te maken. Zij hebben er baat bij als de docent hulpmiddelen verstrekt om goede aantekeningen te maken. Dit kunnen volledige aantekeningen zijn, een handout, aanvulaantekeningen en wellicht dus ook de slides van een presentatie.
Professionalisering is belangrijk voor de kwaliteit van het werk en voor het werkgeluk van leraren. Of specifiek nieuwe taken of een financiële beloning na een professionaliseringstraject bijdragen aan werkgeluk is niet onderzocht. Meer in het algemeen is wel duidelijk dat het de moeite loont om te investeren in het werkgeluk van werknemers.
Leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften tijdig ondersteunen kan (ergere) problemen voorkomen. Het is echter onduidelijk in welke onderwijsomgeving deze ondersteuning het beste geboden kan worden. Voor leerprestaties en socialisatie lijkt regulier onderwijs voordelen te hebben, maar voor zelfbeeld juist speciaal onderwijs. Over de timing van de verwijzing laat onderzoek wisselende resultaten zien. Amerikaans onderzoek laat zien dat leerprestaties beter zijn als leerlingen vroeger worden verwezen. Terwijl Nederlands onderzoek aantoont dat leerlingen bij latere verwijzing beter scoren op gedrag en werkhouding en ‘hogere’ schooladviezen krijgen.