Met inhoudsgerichte vragen, open vragen of schrijfopdrachten kan de leerkracht de complexe vaardigheid begrijpend lezen bij leerlingen toetsen. Voorkennis helpt leerlingen om een tekst op een dieper niveau te kunnen begrijpen. Daarom speelt voorkennis altijd een rol bij verschillende typen toetsen voor begrijpend lezen. De leerkracht kan ervoor zorgen dat alle leerlingen een bepaalde mate van voorkennis hebben over een bepaald thema door een kennisrijk curriculum in te zetten.
Het is niet duidelijk of zwakke rekenaars die vasthouden aan eerder geleerde strategieën beter presteren dan zwakke rekenaars die overstappen op een nieuwe strategie of meer strategieën naast elkaar leren inzetten. Wel heeft de zogeheten rijgstrategie bij de rekenbewerking aftrekken voor zwakke rekenaars de voorkeur, omdat deze minder foutgevoelig is dan de splitsstrategie. Het is aannemelijk – maar niet bewezen – dat overstappen naar een effectieve strategie, zoals rijgen bij aftrekken, kan leiden tot betere rekenprestaties bij zwakke rekenaars. Onderzoek naar het aanleren van meer rekenstrategieën aan zwakke rekenaars laat wisselende resultaten zien.
Werken met thema’s vraagt om zorgvuldige keuzes waarbij samenhang belangrijk is, zowel binnen als tussen de thema’s. De thema’s moeten aansluiten bij de belevingswereld van de leerlingen en uitdagend, gevarieerd, betekenisvol en kennisrijk zijn. Een helder overzicht van de te bereiken ontwikkelingsdoelen en leerlijnen voor de leerlingen vormt het uitgangspunt bij de keuze van de thema’s. Of tweejaarlijks thema’s vaststellen voor groep 1 en 2 bijdraagt aan het behalen van ontwikkelingsdoelen is niet duidelijk. Die werkwijze is niet als zodanig onderzocht.
Stillezen in de klas kan bijdragen aan technische leesvaardigheid, een positieve leeshouding en meer lezen in de vrije tijd. Deze drie aspecten hangen onderling samen, aan te duiden als de positieve leesspiraal. De bewijzen voor een bijdrage van stillezen aan een van de elementen in deze leesspiraal zijn niet heel sterk. De resultaten van stillezen hangen voor een belangrijk deel af van de wijze waarop stillezen wordt uitgevoerd en van de mate waarin leerkrachten rekening houden met interesses en technische leesvaardigheden van individuele leerlingen.
Luisteren naar kinderen en hun ouders, en een professionele zorgstructuur op school dragen bij aan het succesvol terugplaatsen van leerlingen uit het speciaal onderwijs. Daarnaast is het belangrijk dat leerkrachten hoge verwachtingen hebben van al hun leerlingen en diversiteit waarderen. Voor leerlingen die na terugplaatsing ook jeugdhulp nodig hebben, is een goede samenwerking tussen school en jeugdhulporganisaties essentieel. Er is geen onderzoek gevonden over succesvolle afronding van een schoolloopbaan na terugplaatsing in het regulier onderwijs.
Met de stoplichtmethode kunnen leerkrachten gedragsregels met de kleuren rood, oranje en groen duidelijk maken in de klas. Leerlingen vertonen met die aanpak meer taakgericht en minder storend gedrag. Dit geldt voor leerlingen van verschillende leeftijden en in verschillende onderwijssettings. Het lijkt belangrijk om de stoplichtmethode zorgvuldig te introduceren en te bespreken met de leerlingen.
Over de effectiviteit van kinderfysiotherapie voor betere motorische ontwikkeling van jonge kinderen is weinig bekend. Over de effectiviteit van ergotherapie voor betere motorische ontwikkeling van jonge kinderen weten we dat het afhangt van de samenwerking tussen school, ouders en (zorg)professionals. En van de aansluiting bij theoretische principes en een variatie aan speelse en betekenisvolle activiteiten. Hoewel ergotherapie een wat bredere insteek heeft, gelden deze aspecten mogelijk ook voor kinderfysiotherapie.
Hoe ouder basisschoolleerlingen zijn, hoe beter ze in staat zijn individueel geconcentreerd te werken. Er is echter geen onderbouwde vuistregel om hoeveel minuten dat bij verschillende leeftijden zou moeten zijn. Behalve leeftijd zijn ook andere factoren van invloed op hoe lang basisschoolleerlingen van verschillende leeftijden individueel geconcentreerd kunnen werken. Het gaat onder meer om de moeilijkheidsgraad van de taak, op welke manier de leerling omgaat met afleiding en het gevoel van welbevinden in de klas.
Tutorprogramma’s om leesproblemen te voorkomen zijn het effectiefst als ze vroeg starten. Leerlingen die in groep 1/2 starten met een tutorprogramma verbeteren hun voorbereidende leesvaardigheden. Ook hebben zij vanaf groep 3 minder vaak leesbegeleiding nodig en scoren zij aan het eind van groep 3 en daarna gemiddeld beter op leesvaardigheden. Tutoring vanaf groep 1/2 is met name effectief als er wekelijks veel sessies zijn en als de nadruk ligt op fonologisch bewustzijn.
Gezelschapsspelletjes spelen kan een positief effect hebben op woordenschat, spreekvaardigheid en grammatica. Dat blijkt uit een aantal kleinschalige onderzoeken in het buitenland, veelal studies naar tweedetaalverwerving. Vergelijkingen met reguliere taallessen ontbreken. Of leerlingen in Nederland in de bovenbouw van het primair onderwijs hogere taalprestaties kunnen behalen door het spelen van gezelschapsspelletjes dan via reguliere taallessen is dus niet bekend.