Wat is de invloed van het dagelijks werken met meerdere leraren per groep op de ontwikkeling van jonge leerlingen?

Dit antwoord is geschreven voor 2020. Benieuwd naar de nieuwste inzichten? Stel de vraag opnieuw via Stel je vraag. 

Het unitonderwijs kent geen traditionele klassen, maar grote units van zeventig tot negentig leerlingen uit verschillende leeftijdsgroepen. Leerlingen krijgen in de unit elke dag te maken met meerdere leraren en onderwijsassistenten. Die werkwijze leidt niet tot betere Cito-scores voor taal (spelling en begrijpend lezen) en rekenen. Onderzoek naar de invloed van het werken met meerdere leraren op de ontwikkeling van specifiek jonge leerlingen ontbreekt. Wel is bij deze thematiek het belang bekend van eensgezindheid. Professionals in het team hebben een gedeelde visie en streven één pedagogisch beleid na. Dergelijke conclusies komen overigens in vrijwel alle onderzoeken naar de effectiviteit van onderwijskundige vernieuwingen naar voren. Bevindingen uit drie andere onderwijscontexten: Integraal Kindcentrum, voorschoolse educatie en co-teaching, kunnen mogelijk enig licht werpen op de ontwikkeling van jonge kinderen wanneer zij te maken krijgen met meerdere professionals per dag.

Integraal Kindcentrum

Een relatief nieuwe organisatievorm waarbij meerdere professionals samenwerken aan de ontwikkeling van kinderen is een Integraal Kindcentrum (IKC). In een IKC worden onderwijs, kinderopvang, buitenschoolse opvang en welzijnsvoorzieningen gecombineerd in één organisatie met een integrale visie. Onderwijs en opvang lopen vloeiend in elkaar over. Naar de mening van medewerkers en ouders heeft het werken vanuit één pedagogisch beleid een positief effect op de continuïteit in het leven van kinderen. En ze verwachten een positief effect op de veilige hechting van kinderen met de medewerkers van het IKC. Voor de huidige vraag betekent dit dat het belangrijk kan zijn om als lerarenteam vanuit één pedagogisch beleid te handelen.

Voorschoolse educatie

Kinderen van 2,5 tot 4 jaar met een (risico op een) onderwijsachterstand kunnen voorschoolse educatie volgen. Dit wordt aangeboden op de kinderopvang. Op een groep van maximaal zestien peuters staan minimaal twee beroepskrachten. Tot nu toe zijn er geen aanwijzingen dat de verhouding van het aantal kinderen per medewerker invloed heeft op de kwaliteit van interacties. Dit geldt zowel voor sociale, emotionele en fysieke interacties als voor educatieve elementen van interacties. Voor de huidige vraag betekent dit dat voor kinderen van vier tot zes jaar een veranderde verhouding aantal leerlingen - aantal leraren geen grote invloed zal hebben op de kwaliteit van interacties tussen medewerker en kind.

Co-teaching

De term co-teaching wordt veel gebruikt voor een vorm van onderwijs waarbij twee of meer leraren samenwerken, bijvoorbeeld bij inclusief onderwijs. Bij deze onderwijsvorm staat een gedeelde visie op goed onderwijs, goed lesgeven en goed leren voorop. De gezamenlijke reflectie door leraren op onderwijskundige en pedagogische doelen heeft een positieve invloed op leerkrachtgedrag. Gelijkwaardigheid en een veilig klimaat zijn daarbij belangrijke randvoorwaarden. Bepalend voor een goede samenwerking van leraren zijn onderlinge communicatie, flexibiliteit, respect en organisatie. Voor de huidige vraag leidt dit tot handvatten over samenwerking binnen een team van professionals. Het geeft geen zicht op mogelijke effecten op de ontwikkeling van leerlingen.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

• InnovatieImpuls Onderwijs

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Lisette Uiterwijk (Kennismakelaar Kennisrotonde).