Welke activiteiten van een schoolbestuur dragen bij aan evidence-informed werken op school?

Empirisch onderzoek naar de wijze waarop schoolbesturen bijdragen aan evidence-informed werken is nauwelijks beschikbaar. Het is wel bekend dat leraren en directies behoefte hebben aan bestuurlijke steun om evidence-informed te kunnen werken. Een gezamenlijke visie op evidence-informed werken is daarbij belangrijk. Daarnaast zijn tijd, faciliteiten, scholing en samenwerking met andere scholen ondersteunend.

Gepubliceerd:

© Brian Goodman/ Shutterstock

Evidence-informed werken in het onderwijs houdt in dat je beslissingen en handelingen baseert op de combinatie en integratie van drie bronnen: kennis uit onderzoek, praktijkkennis van onderwijsprofessionals en informatie over de context waarbinnen je werkt  Wubbels, T., & Van Tartwijk, J. W. F. (2017). Evidence Informed Innovation of Education in the Netherlands: Learning from Reforms. In M. Y. Eryaman, & B. Schneider (Eds.). Evidence and Public Good in Educational Policy, Research and Practice (pp. 125-142).

https://doi.org/10.1007/978-3-319-58850-6_7
  Brown, C., Schildkamp, K., & Hubers, M. D. (2017). Combining the best of two worlds: A conceptual proposal for evidence-informed school improvement. Educational research, 59(2), 154-172.

https://doi.org/10.1080/00131881.2017.1304327
.

Veel onderwijsprofessionals in het funderend onderwijs, zoals schoolleiders, ib’ers en ondersteuningscoördinatoren zeggen op de hoogte te zijn van evidence-informed werken. Een op de vijf leraren geeft aan al op deze manier te werken. In het voortgezet onderwijs lijkt de bekendheid wat minder groot dan in het basisonderwijs en gespecialiseerd onderwijs. De mate waarin scholen evidence-informed werken, hangt af van de ondersteuning binnen de school, van het beleid van bestuur en directie, en van de samenwerking tussen wetenschap en onderwijs. Dit blijkt uit een survey onder bijna duizend onderwijsprofessionals, aangevuld met interviews binnen scholen en besturen in het funderend onderwijs  Jepma, IJ., Willemsen, M., Haagsma, A., Van den Berg, E., & De Groot, J. (2024). Kennisgedreven onderwijs Onderzoek naar evidence-informed werken in het funderend onderwijs. Sardes/SEO.
. 

Ondersteuning door het bestuur om evidence-informed te werken

Besturen kunnen scholen ondersteunen door zelf op een evidence-informed manier besluiten te nemen, door gezamenlijke visieontwikkeling binnen de school te stimuleren, door de achtergrond en het nut van evidence-informed werken onder de aandacht te brengen, en door samenwerking tussen scholen te stimuleren. Dit blijkt uit een ontwerpgericht onderzoek naar leiderschapskwaliteiten van scholen die evidence-informed werken aan onderwijsverbetering  Ros, A., Heldens, H., & Van den Bergh, L. (2025). Ontwikkeling van basisscholen als lerende organisaties: de rol van schoolleiders en besturen. Tijdschrift OnderwijsPraktijk Studies, 3. https://doi.org/10.54657/TOPS.19571
. Daarnaast zijn goede voorwaarden nodig, zoals tijd, ruimte en financiële middelen. Bijvoorbeeld door ontwikkeltijd in het jaarrooster in te plannen, gezamenlijke studiedagen, reflectiemomenten, intervisie of collegiale consultatie. Ook praktijkgericht onderzoek of actieonderzoek in het kader van evidence-informed werken, is ondersteunend. Verder zijn de beschikbaarheid van literatuur, databases en lidmaatschappen van platforms met wetenschappelijke publicaties relevant  Jepma, IJ., Willemsen, M., Haagsma, A., Van den Berg, E., & De Groot, J. (2024). Kennisgedreven onderwijs Onderzoek naar evidence-informed werken in het funderend onderwijs. Sardes/SEO.
. 

Succesfactoren volgens onderwijsprofessionals zelf

Iets meer dan de helft van de scholen vindt dat het schoolbestuur hen stimuleert om kennis en inzichten uit (wetenschappelijk) onderzoek in te zetten om het onderwijs te verbeteren  Jepma, IJ., Willemsen, M., Haagsma, A., Van den Berg, E., & De Groot, J. (2024). Kennisgedreven onderwijs Onderzoek naar evidence-informed werken in het funderend onderwijs. Sardes/SEO.
. Onderwijsprofessionals kiezen de volgende vier succesfactoren voor evidence-informed werken: 

  1. De school of het schoolbestuur heeft een visie, missie en doelen om evidence-informed te werken. Onderwijsbeslissingen – van lesmethode tot beleid – zijn wetenschappelijk onderbouwd en gebaseerd op praktijkkennis, met oog voor de specifieke context.
  2. Tijd en ruimte om evidence‐informed te werken.
  3. Steun vanuit de directie of het bestuur om evidence‐informed te werken.
  4. Er is samenwerking binnen het schoolteam, denk aan samen wetenschappelijke literatuur zoeken, informatie over de eigen school verzamelen en onderzoek uitvoeren in een leerteam.

Gebrek aan tijd en ruimte om evidence-informed te werken is vooral voor leraren het meest genoemde knelpunt. Zij noemen als mogelijke oplossing hiervoor scholing en professionele ontwikkeling, informatievoorziening, en leernetwerken of onderzoeksgroepen om hen te ondersteunen  Jepma, IJ., Willemsen, M., Haagsma, A., Van den Berg, E., & De Groot, J. (2024). Kennisgedreven onderwijs Onderzoek naar evidence-informed werken in het funderend onderwijs. Sardes/SEO.
. 

Bestuurders hechten aan onderling vertrouwen en gedeelde visie

Effectonderzoek naar de werkwijze van schoolbesturen rondom evidence-informed werken, ontbreekt. Het is wel bekend wat schoolbestuurders zélf belangrijk vinden: zij zien het als hun taak om onderling vertrouwen en een gedeelde visie op alle niveaus van de bestuurlijke gemeenschap te stimuleren, met een focus op onderwijskwaliteit. Hechte relaties met scholen zijn hierbij een belangrijke voorwaarde, blijkt uit een survey onder bijna vierhonderd bestuurders, aangevuld met interviews  Hooge, E. H., Janssen, S. K., Van Look, K., Moolenaar, N., & Sleegers, P. (2015). Bestuurlijk vermogen in het primair onderwijs. Mensen verbinden en inhoudelijk op een lijn krijgen om adequaat te sturen op onderwijskwaliteit. TIAS School for Business and Society, Tilburg University.
. 

Meer weten? 

Evidence-informed innoveren | Onderwijskennis

Werken aan onderwijsverbetering in het primair onderwijs | Onderwijskennis

Kennismakelaar: Karin Hoogeveen

Antwoordspecialist: Frank Studulski

Referentie: Kennisrotonde. (2026). Welke kenmerken van schoolbesturen dragen bij aan evidence-informed werken door onderwijsprofessionals/teams in scholen? (KR. 2888)

Geraadpleegde bronnen

Wubbels, T., & Van Tartwijk, J. W. F. (2017). Evidence Informed Innovation of Education in the Netherlands: Learning from Reforms. In M. Y. Eryaman, & B. Schneider (Eds.). Evidence and Public Good in Educational Policy, Research and Practice (pp. 125-142).

https://doi.org/10.1007/978-3-319-58850-6_7
Brown, C., Schildkamp, K., & Hubers, M. D. (2017). Combining the best of two worlds: A conceptual proposal for evidence-informed school improvement. Educational research, 59(2), 154-172.

https://doi.org/10.1080/00131881.2017.1304327
Jepma, IJ., Willemsen, M., Haagsma, A., Van den Berg, E., & De Groot, J. (2024). Kennisgedreven onderwijs Onderzoek naar evidence-informed werken in het funderend onderwijs. Sardes/SEO.
Ros, A., Heldens, H., & Van den Bergh, L. (2025). Ontwikkeling van basisscholen als lerende organisaties: de rol van schoolleiders en besturen. Tijdschrift OnderwijsPraktijk Studies, 3. https://doi.org/10.54657/TOPS.19571
Jepma, IJ., Willemsen, M., Haagsma, A., Van den Berg, E., & De Groot, J. (2024). Kennisgedreven onderwijs Onderzoek naar evidence-informed werken in het funderend onderwijs. Sardes/SEO.
Jepma, IJ., Willemsen, M., Haagsma, A., Van den Berg, E., & De Groot, J. (2024). Kennisgedreven onderwijs Onderzoek naar evidence-informed werken in het funderend onderwijs. Sardes/SEO.
Jepma, IJ., Willemsen, M., Haagsma, A., Van den Berg, E., & De Groot, J. (2024). Kennisgedreven onderwijs Onderzoek naar evidence-informed werken in het funderend onderwijs. Sardes/SEO.
Hooge, E. H., Janssen, S. K., Van Look, K., Moolenaar, N., & Sleegers, P. (2015). Bestuurlijk vermogen in het primair onderwijs. Mensen verbinden en inhoudelijk op een lijn krijgen om adequaat te sturen op onderwijskwaliteit. TIAS School for Business and Society, Tilburg University.

Brown, C., Schildkamp, K., & Hubers, M. D. (2017). Combining the best of two worlds: A conceptual proposal for evidence-informed school improvement. Educational research, 59(2), 154-172. https://doi.org/10.1080/00131881.2017.1304327

Hooge, E. H., Janssen, S. K., Van Look, K., Moolenaar, N., & Sleegers, P. (2015). Bestuurlijk vermogen in het primair onderwijs. Mensen verbinden en inhoudelijk op een lijn krijgen om adequaat te sturen op onderwijskwaliteit. TIAS School for Business and Society, Tilburg University.

Jepma, IJ., Willemsen, M., Haagsma, A., Van den Berg, E., & De Groot, J. (2024). Kennisgedreven onderwijs Onderzoek naar evidence-informed werken in het funderend onderwijs. Sardes/SEO.

Ros, A., Heldens, H., & Van den Bergh, L. (2025). Ontwikkeling van basisscholen als lerende organisaties: de rol van schoolleiders en besturen. Tijdschrift OnderwijsPraktijk Studies, 3. https://doi.org/10.54657/TOPS.19571

Wubbels, T., & Van Tartwijk, J. W. F. (2017). Evidence Informed Innovation of Education in the Netherlands: Learning from Reforms. In M. Y. Eryaman, & B. Schneider (Eds.). Evidence and Public Good in Educational Policy, Research and Practice (pp. 125-142).
https://doi.org/10.1007/978-3-319-58850-6_7


Ga je het antwoord gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van het antwoord?

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.