Empirisch onderzoek naar de wijze waarop schoolbesturen bijdragen aan evidence-informed werken is nauwelijks beschikbaar. Het is wel bekend dat leraren en directies behoefte hebben aan bestuurlijke steun om evidence-informed te kunnen werken. Een gezamenlijke visie op evidence-informed werken is daarbij belangrijk. Daarnaast zijn tijd, faciliteiten, scholing en samenwerking met andere scholen ondersteunend.
Kenmerken als steun, aanmoediging, duidelijke communicatie en waardering door schoolleiders hangen positief samen met het behoud van leraren. Leraren die de schoolleider competent, betrokken en betrouwbaar vinden, geven vaker aan dat ze op de school willen blijven werken. Maar dat is geen garantie dat dat ook echt gebeurt – andere factoren spelen waarschijnlijk een grotere rol. Wel blijkt dat (zeer) sterke onvrede over de schoolleider vaak een voorbode is van vertrek van leraren.
Schoolleiders kunnen op verschillende manieren stimuleren dat leraren onderzoekend werken. Door het belang ervan expliciet te onderstrepen, leraren te stimuleren om onderzoeksliteratuur te gebruiken, en te zorgen voor voldoende tijd en begeleiding. Hoeveel effect de verschillende interventies hebben is nog niet goed onderzocht.
Middenmanagers in het voortgezet onderwijs krijgen een steeds grotere rol in de ontwikkeling van hun school als lerende organisatie. Hoe zij positieve invloed kunnen uitoefenen op de leercultuur en de ontwikkeling van een lerende organisatie is nauwelijks wetenschappelijk onderzocht. Wel kunnen we uit onderzoek afleiden dat middenmanagers leerprocessen op school positief kunnen beïnvloeden als zij professionele leergemeenschappen bouwen waar leraren samen onderzoeken en ontwikkelen. Ook spelen zij een belangrijke rol bij het creëren van draagvlak voor vernieuwingen. Middenmanagers blijken nogal eens te verschillen in hun communicatie met docenten. Daardoor zijn niet alle docenten even goed op de hoogte van zaken die te maken hebben met de professionele leercultuur.
De beginperiode van een schoolleider is een lastige periode, met hoge werkdruk. De startende schoolleider is bezorgd over zijn nieuwe positie en zijn rol tegenover leraren. Hij heeft moeite om een coherente organisatie te realiseren, gericht op het primaire proces; een van de basiscompetenties in het beroepsprofiel. Over effectieve aanpakken van het begeleiden en stimuleren van startende schoolleiders in het voortgezet onderwijs is weinig bekend.
Samenhang in een managementteam, duidelijk onderscheiden rollen en doelgerichtheid hebben een positieve invloed op het commitment de toewijding van de teamleden. En dat heeft weer effect op onderwijskwaliteit. De ideale samenstelling van een managementteam hangt, als het om veranderen gaat, af van het doel en van het type organisatie. Welke mix van talenten in een managementteam optimaal is voor het versterken van onderwijskwaliteit, is niet bekend.
Opleiding en professionalisering van schoolleiders draagt op verschillende manieren bij aan hun functioneren en de schoolorganisatie. Zo leidt scholing van schoolleiders tot meer kennis en vaardigheden op het gebied van onderwijskundig leiderschap en schoolverbetering. Tevens vergroot scholing de self-efficacy van schoolleiders, de eigen overtuiging dat zij onderwijsverbeteringen kunnen realiseren. Daarnaast besteden schoolleiders door professionalisering meer tijd aan onderwijskundige taken en het bevorderen van een professionele leeromgeving voor het personeel. Professionalisering van schoolleiders doet er dus toe, voor de organisatie en de medewerkers, maar er is geen bewijs dat dit doorwerkt op de onderwijskwaliteit.
Geactualiseerd: 8 oktober 2018
Hoewel algemeen wordt aangenomen dat goed onderwijskundig leiderschap essentieel is voor een effectieve school, is er weinig empirisch bewijs voor de relatie tussen leiderschap en resultaten van leerlingen. Uit onderzoek binnen het primair en voortgezet onderwijs blijkt dat de impact van de schoolleider vooral indirect verloopt, via factoren in de klas en de school. Het gaat dan vooral om de invloed van de schoolleider op de docenten: opvattingen, waarden, motivatie, kennis, vaardigheden en werkcondities.