Antwoorden op onderwijsvragen

De Kennisrotonde beantwoordt onderwijsvragen op basis van kennis uit onderzoek. De antwoorden helpen jou om wetenschappelijk onderbouwde keuzes te maken in de praktijk. Heb je niet gevonden waar je naar op zoek bent? Stel dan zelf jouw onderwijsvraag!

870 resultaten

    Programma’s om ouders met hun kinderen te laten oefenen met taal zijn effectiever als ze een duidelijke focus hebben en aansluiten bij de kenmerken en routines van gezinnen. Zo zijn taal- en spelactiviteiten voor laagopgeleide ouders vaak effectiever dan voorleesactiviteiten. In de communicatie met ouders doen pedagogisch professionals er goed aan een positieve, onbevooroordeelde houding aan te nemen en gerichte adviezen te geven. Dit vergroot de betrokkenheid van ouders en zorgt ervoor dat ze zich competenter voelen.

    Lees meer

    Er zijn aanwijzingen uit internationaal onderzoek dat cultuureducatie kan bijdragen aan een aantal sociaal-emotionele vaardigheden van leerlingen in het speciaal onderwijs. Het gaat bijvoorbeeld om samenwerken, zelf beslissingen nemen, jezelf uiten en je verplaatsen in anderen. Deze competenties vallen voor een deel ook onder burgerschap. Of cultuureducatie specifiek in het Nederlandse vso de sociaal-emotionele vaardigheden en burgerschapscompetenties van leerlingen bevordert, is onduidelijk. Daar is (nog) geen onderzoek naar gedaan.

    Lees meer

    Begeleiders in hybride leeromgevingen in het mbo moeten kunnen wisselen tussen rollen gericht op leren en rollen gericht op werken. Hiervoor zijn communicatie- en samenwerkingsvaardigheden belangrijk. Nabijheid en frequent contact met collega’s dragen hieraan bij. Ook kunnen begeleiders verschillende begeleidingsstrategieën gebruiken, variërend van richten (competentieontwikkeling voor een goed resultaat) tot empoweren (ondersteunen van het leerproces). Het schaarse onderzoek naar begeleiding in hybride leeromgevingen geeft slechts aanwijzingen voor mogelijk behulpzame begeleiding.

    Lees meer

    Goed ondersteunde observatie van simulaties is een krachtig leermiddel waarmee studenten kennis en vaardigheden kunnen ontwikkelen en versterken. Studenten die van een begeleider duidelijke observatie-instructies en een bijbehorend beoordelingsinstrument krijgen, leren net zo veel als degenen die actief deelnemen aan de simulatie. De ontwikkeling van vaardigheden is gebaat bij inhoudelijke feedback en begeleiding, van de begeleider of een expert. Technologische ontwikkelingen, zoals Virtual Reality, bieden mogelijkheden om observatie van simulaties te verbeteren. In VR-simulaties kan observatie dezelfde leerwinst opleveren als actieve deelname.

    Lees meer

    Oefensoftware kan leerlingen helpen om beter te automatiseren bij rekenen, al zijn de effecten gemiddeld genomen bescheiden. Het voordeel zit vooral in de didactische kenmerken die in veel oefensoftware zijn ingebouwd: leerlingen krijgen veel sommen en directe feedback aangeboden, en makkelijke en moeilijke opgaven worden afgewisseld. De grootste winst ontstaat wanneer leerlingen digitaal oefenen combineren met oefenen op papier.

    Lees meer

    Prentenboeken voorlezen aan kleuters heeft een licht positief effect op hun reken-wiskundig begrip, blijkt uit onderzoek. Vooral als de kleuters ook reken-wiskundige activiteiten uitvoeren die te maken hebben met het gekozen boek. Voorlezen is dus een leuke én zinvolle manier om te communiceren over rekenen-wiskunde. Het gaat hierbij om prentenboeken met bedoelde en onbedoelde reken-wiskundige elementen in tekeningen of beschrijvingen van situaties.

    Lees meer

    Als leraren in teams veel zeggenschap krijgen over hun werk en professionele ontwikkeling, heeft dat voordelen voor hun werkplezier en de ontwikkeling van hun onderwijs. Of ook leerlingen er baat bij hebben, is onduidelijk. In het voortgezet onderwijs is geen effectonderzoek dat kijkt naar de leerresultaten van leerlingen. De schaarse effectstudies in het primair onderwijs geven geen eenduidig beeld.

    Lees meer

    De abacus, een rekenraam met kralen, lijkt een effectief middel om kinderen in het basisonderwijs te leren cijferen binnen de Aziatische context. Langdurig oefenen met de abacus kan bijdragen aan een beter begrip van de plaatswaarde van cijfers en rekenbewerkingen. De effectiviteit hangt af van de leeftijd en voorkennis van leerlingen, hun visueel-ruimtelijk werkgeheugen en van de vaardigheid van de leerkracht. Bovenstaande blijkt uit internationaal onderzoek. Of deze effecten ook voor Nederland gelden is onduidelijk.

    Lees meer

    Leerlingen en studenten die nu onderwijs volgen, ook wel Gen Z genoemd, kunnen met verschillende (inter)actieve werkvormen actief meebeslissen over hun onderwijs. Onderzoek naar curriculum-onderhandeling, pedagogic voice, Triple I en Digi-Pals geeft aanwijzingen dat deze werkvormen bijdragen aan de student voice van leerlingen en studenten. Bijvoorbeeld door ze verantwoordelijkheid te geven bij het ontwerpen, uitvoeren en evalueren van lessen.

    Lees meer

    De duur van de pauze heeft geen duidelijk effect op de concentratie en leerprestaties van leerlingen op de basisschool. Leerlingen lijken zich wel wat beter te kunnen concentreren als ze meerdere keren per dag een korte pauze hebben. Ook de rekenprestaties nemen dan mogelijk toe. Maar dit zijn wel voorzichtige conclusies: er is weinig onderzoek naar gedaan, en dat onderzoek is kwalitatief niet heel sterk. We moeten dus een flinke slag om de arm houden bij de interpretatie van de resultaten.

    Lees meer