Onderwijs in informatievaardigheden is goed mogelijk, ook bij leerlingen in het basisonderwijs. Daarbij gaat het om het benoemen van vragen en problemen, en om het zoeken, vinden, kritisch analyseren en verwerken van verschillende bronnen. Een effectieve manier om informatievaardigheden te verwerven is stapsgewijs oefenen. Kijken naar leerkrachten die een systematische aanpak voordoen en toelichten, helpt leerlingen eveneens. Van belang is steeds kritisch te reflecteren op de aanpak en de opbrengsten. Daarbij kan een zogenoemd proceswerkblad ondersteuning bieden.
Een flexibel rooster zou de motivatie van leerlingen kunnen bevorderen. Het biedt leerlingen keuzemogelijkheden en mogelijkheden voor zelfregulerend leren. Dat kan bevorderlijk zijn voor de intrinsieke motivatie en geeft de leerling een gevoel van eigenaarschap. Het is wel noodzakelijk dat de leerlingen hun leerproces leren reguleren en dat leraren hen daarbij ondersteunen. Zo niet, dan kan een dergelijk rooster een averechts effect hebben op de leerprestaties.
Het herhaald oefenen van woorden bevordert het leestempo en de accuratesse van de desbetreffende woorden. Zwakke lezers krijgen op die manier sterkere woordrepresentaties. De transfer naar nieuwe woorden is niet vanzelfsprekend. Oefening op woordniveau leidt tot sneller lezen bij een woordleestaak, dan oefening op tekstniveau. Andersom, leerlingen die op tekstniveau oefenen, lezen vervolgens teksten sneller dan leerlingen die losse woorden oefenen. Leesvaardigheid lijkt daarom het meest gebaat bij een combinatie: oefenen op woord- en op tekstniveau.
Geactualiseerd: 20 april 2023
Het gebruik van driedimensionale materialen heeft een klein tot matig positief effect op rekenprestaties, vergeleken met het gebruik van abstracte rekenkundige symbolen. Vooral op de basisvaardigheden voor rekenen hebben concrete materialen een positieve invloed.
Professionalisering van schoolleiders in het voortgezet onderwijs lijkt vooral indirect bij te dragen aan de kwaliteit van het onderwijs en de leerlingprestaties. Formele opleidingen voor schoolleiders versterken het onderwijskundig leiderschap, tijd besteed aan schoolleiderschap, leiding geven aan organisatieverandering en vertrouwen in eigen kunnen. Op organisatieniveau kan een school profiteren van versterkt onderwijskundig leiderschap, verbetering van schoolklimaat of verbeterde in- en externe samenwerking.
Leerkrachten hanteren uiteenlopende definities van pesten. Ook hebben ze verschillende opvattingen. Deze opvattingen bepalen welke pestgedragingen zij waarnemen en – bewust of onbewust – tegengaan of bekrachtigen. Consistent en weloverwogen ingrijpen is vaak effectief om pestgedrag te stoppen, bij voorkeur op groepsniveau. Het effect van interventies verschilt niet tussen jongens en meisjes.
Leerlingen die gedurende hun basisschoolperiode veel tijd besteden aan het lezen, ontwikkelen zich tot goede lezers. Leerlingen die weinig lezen, blijven daarin achter. Voor het bevorderen van voortgezette technische leesvaardigheid - vlot en vloeiend lezen met begrip – zijn hardop lezen en stillezen effectieve aanpakken. Het delen van leeservaringen met medeleerlingen en begeleiding door de leerkracht zijn bij deze leesactiviteiten voorwaarden voor succes.
Leervoorkeuren of leerstijlen van leerlingen en studenten die worden gerelateerd aan verbale of visuele informatieverwerking, hebben weinig tot niets te maken met hun ruimtelijke of verbale vaardigheden. De zogenoemde beelddenkers maken verbale opdrachten even goed als de woorddenkers en andersom. Op grond hiervan is niet te verwachten dat het studiesucces van beelddenkers toeneemt met minder talige opdrachten.
Geactualiseerd: 5 oktober 2023
Algemeen verondersteld wordt dat er verschillen bestaan tussen (aanstaande) leraren voor wat betreft hun bereidheid als wel hun vermogen om (diepgaand) te reflecteren. Er is echter geen bewijs gevonden dat verschillen in reflectievermogen verklaard kunnen worden op basis van persoonskenmerken. Er is dan ook geen reden om aan te nemen dat volwassen zij-instromers op de Pabo anders begeleid zouden moeten worden dan studenten die vanuit het voortgezet onderwijs of mbo instromen.
Geactualiseerd: 19 februari 2024
Een lesmethode met zingend of zoemend lezen lijkt een positieve impuls te geven aan het leesniveau van leerlingen in groep 3. Daarnaast lijken de eerste onderzoeken aanwijzingen te geven dat kleuters makkelijker tot decoderen komen.