Het effect van School Wide Positive Behavior Support op hoogbegaafde leerlingen met een lage sociaal-economische status is niet specifiek onderzocht. Er zijn aanwijzingen dat hoogbegaafde leerlingen vooral graag worden betrokken bij het opstellen van regels en gedragsverwachtingen. School Wide Positive Behavior Support kan hierin voorzien, maar of dit direct leidt tot een positief leerklimaat is niet bekend.
Er zijn aanwijzingen dat vmbo-scholen hun burgerschapsonderwijs anders invullen dan havo/vwo-scholen. In havo/vwo lijken docenten iets meer prioriteit te geven aan kritisch denken en bijdragen aan maatschappelijke veranderingen. In het vmbo vinden docenten vaker (ook) aanpassing, discipline en sociale competenties belangrijk. Havo/vwo-leerlingen ervaren in de klas meer ruimte voor discussie dan vmbo’ers. En ze geven vaker aan dat ze meedoen met besluitvormingsprocessen op school.
Het is niet bekend of thuistalen inzetten in de klas effect heeft op de taalontwikkeling en cognitieve ontwikkeling van meertalige leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Onderzoeksresultaten van meertalige leerlingen zónder TOS geven in combinatie met de beschikbare kennis over TOS wel aanwijzingen voor mogelijk positieve effecten.
Van een aantal programma’s en interventies is bekend dat ze effectief bijdragen aan de sociaal-emotionele en de leerondersteunende vaardigheden van kleuters, en daarmee aan hun schoolrijpheid. Die schoolrijpheid zorgt ervoor dat kinderen in een schoolse setting kunnen meedraaien wanneer ze in de kleuterklassen instromen. Die programma’s worden deels in het kader van vve-trajecten ingezet en deels daarbuiten.
Werken in niveaugroepen zorgt er niet voor dat kinderen teksten beter gaan begrijpen. Een andere vorm van differentiatie, waarbij sommige leerlingen naast de klassikale lessen extra begeleiding krijgen, lijkt wel effectief.
Er bestaat een klein positief verband tussen prestaties van leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs en deelname aan een combinatieklas, blijkt uit Noors onderzoek. Jongerejaars leerlingen in die klassen presteren namelijk iets beter. In combinatieklassen in de bovenbouw van het basisonderwijs in Nederland is er juist een klein negatief verband met leerprestaties. Hoewel combinatieklassen in het voortgezet speciaal onderwijs (vso) niet specifiek zijn onderzocht is het aannemelijk dat deze bevindingen daar ook kunnen gelden.
Extra ondersteuning kan voor leergroei zorgen mits de kwaliteit hoog is en deze specifiek gericht is op de achterstand van een leerling. Belangrijk is ook dat de leerkracht of een goed getrainde onderwijsassistent de ondersteuning geeft en dat die aansluit bij de reguliere lessen. Er moet continuïteit in de ondersteuning zitten, die niet ten koste mag gaan van andere vakken of de reguliere lessen. Dit geldt zowel voor de ondersteuning in de onder- als in de bovenbouw.
In het regulier onderwijs is het raadzaam met maximaal drie niveaugroepen te werken. Dat is in het speciaal basisonderwijs een uitdaging, want daar zijn de verschillen tussen leerlingen vaak fors. Een flexibele benadering, waarbij de leerkracht regelmatig de groepssamenstelling herziet op basis van de individuele ontwikkeling van de leerlingen, is effectief. Als sbo-scholen gerichte extra ondersteuning in het leesonderwijs willen geven, moet er eerst goed zicht zijn op de aard van de leerachterstand of de leesproblemen. Voor het rekenonderwijs geldt in grote lijnen hetzelfde, al is dat niet in het speciaal basisonderwijs onderzocht.
Leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften tijdig ondersteunen kan (ergere) problemen voorkomen. Het is echter onduidelijk in welke onderwijsomgeving deze ondersteuning het beste geboden kan worden. Voor leerprestaties en socialisatie lijkt regulier onderwijs voordelen te hebben, maar voor zelfbeeld juist speciaal onderwijs. Over de timing van de verwijzing laat onderzoek wisselende resultaten zien. Amerikaans onderzoek laat zien dat leerprestaties beter zijn als leerlingen vroeger worden verwezen. Terwijl Nederlands onderzoek aantoont dat leerlingen bij latere verwijzing beter scoren op gedrag en werkhouding en ‘hogere’ schooladviezen krijgen.
De attitude van leraren, hun kennis en ervaring en inschatting van de ondersteuningsbehoefte van leerlingen zijn van invloed op verwijsgedrag naar het speciaal onderwijs. Leerkrachten die positief zijn over inclusief onderwijs, die faciliteiten krijgen en steun van collega’s, spannen zich meer in om zulke leerlingen op de reguliere basisschool te houden. Het is niet te zeggen of dit ook leidt tot minder verwijzingen. Daar hebben leerlingkenmerken, de klassensamenstelling en de schoolgrootte namelijk ook invloed op.