Goed ondersteunde observatie van simulaties is een krachtig leermiddel waarmee studenten kennis en vaardigheden kunnen ontwikkelen en versterken. Studenten die van een begeleider duidelijke observatie-instructies en een bijbehorend beoordelingsinstrument krijgen, leren net zo veel als degenen die actief deelnemen aan de simulatie. De ontwikkeling van vaardigheden is gebaat bij inhoudelijke feedback en begeleiding, van de begeleider of een expert. Technologische ontwikkelingen, zoals Virtual Reality, bieden mogelijkheden om observatie van simulaties te verbeteren. In VR-simulaties kan observatie dezelfde leerwinst opleveren als actieve deelname.
Gescheiden onderwijs voor jongens en meisjes heeft geen duidelijke invloed op genderstereotyperingen bij leerlingen ten opzichte van gemengd onderwijs. Voorstanders die denken dat gescheiden onderwijs genderstereotypen kan doorbreken én tegenstanders die juist vrezen dat het stereotypen versterkt, krijgen allebei geen steun uit onderzoek. Wel zijn er subtiele leeftijdsgebonden verschillen in leerprestaties tussen beide onderwijsvormen.
Met simulaties bootsen opleidingen situaties uit de beroepspraktijk na. Ze beogen daarmee een veilige en gecontroleerde omgeving te bieden waarin studenten hun theoretische kennis in de praktijk kunnen brengen, klinische vaardigheden kunnen oefenen en fouten kunnen maken. Er is veel bewijs voor de effectiviteit van simulaties op het vergroten van kennis, vaardigheden en zelfvertrouwen in verpleegkunde-opleidingen. Dit geldt vooral bij simulaties op basis van scenario’s en in combinatie met briefing- en debriefing-activiteiten.
Concentratie is essentieel voor leren en presteren op school. Maar omdat de concentratiemodus energie kost, kunnen leerlingen deze maar beperkte tijd vasthouden. Met vijf strategieën kun je als docent de concentratie van leerlingen bevorderen: (1) Zorg voor goede ventilatie en een aangename temperatuur in het lokaal. (2) Bied leerlingen kansen op succeservaringen. (3) Wees alert op mogelijke afleidingen. (4) Zorg voor lesactiviteiten die leerlingen activeren. (5) Investeer in een positieve sfeer in de klas en een goede relatie met leerlingen.
Verschillende groepsindelingen hebben voor- en nadelen voor het sociaal-emotioneel welbevinden van leerlingen op de basisschool. Homogene groepen, met leerlingen van hetzelfde niveau, kunnen het zelfvertrouwen van zwakkere leerlingen aantasten. Maar ze kunnen ook zorgen voor sterke vriendschappen. Heterogene groepen, met leerlingen van dezelfde leeftijd, stimuleren sociale cohesie en diversiteit, maar sluiten soms minder goed aan op individuele leerbehoeften. En als de verschillen té groot zijn kan dat negatief uitpakken voor de onderlinge relaties. Met wisselende groepen kunnen leerkrachten het beste van beide werelden combineren.
Er is nauwelijks onderzoek bekend naar de relatie tussen rijmvaardigheid en de spreek-, luister- of schrijfontwikkeling. Alleen wat betreft de (latere) leesontwikkeling is er in verschillende talen een relatie aangetoond met rijmen. Meer dan rijmen blijkt het fonemisch bewustzijn – het besef dat woorden zijn opgebouwd uit afzonderlijke klanken die corresponderen met lettertekens – samen te hangen met de leesontwikkeling.
Leerlingen die extra aandacht nodig hebben, moeten in de eerste plaats worden begeleid door de leraar. Ondersteunend personeel kan het werk van de leraar intussen aanvullen, maar niet vervangen. Zij kunnen leerlingen begeleiden met bewezen effectieve interventies. Een duidelijke rolverdeling tussen leraar en ondersteuner bevordert het succes.
De hoeveelheid anderstalige leerlingen in de klas lijkt nauwelijks nadelige gevolgen te hebben voor de taalontwikkeling van leerlingen in het basisonderwijs. Het gebruik van thuistalen in de klas kan juist positieve effecten hebben op de spelling voor Nederlandstalige leerlingen. Thuistalen gebruiken vergroot bovendien het welbevinden en de betrokkenheid van alle leerlingen in de klas.
Uitlegvideo’s maken kan in meerdere opzichten leerzaam zijn voor leerlingen. Het kan hun leerresultaten en ict-vaardigheden verbeteren. Mogelijk zijn er nog andere voordelen, zoals de betrokkenheid en het eigenaarschap bij leerlingen vergroten. En het geeft hun de kans creatief te zijn en hun kennis op een andere manier te demonstreren. Leerlingen kunnen beter leren samenwerken, omdat ze de video’s vaak in groepjes produceren. Tot slot kunnen ze er meer zelfvertrouwen door krijgen. Aan de andere kant kunnen leerlingen zorgen hebben over de kwaliteit van de video, of over hun online reputatie bij publicatie ervan. Of uitlegvideo’s kíjken ook positieve effecten op leerlingen heeft is nauwelijks onderzocht.
Het is niet eenvoudig om effectief vakoverstijgend onderwijs te ontwerpen. Mogelijk kan design thinking hierbij uitkomst bieden. Onderzoek heeft hiervoor nog geen empirisch bewijs aangedragen. Bij design thinking verkennen de deelnemers gezamenlijk (ontwerp)vraagstukken. Vervolgens ontwerpen en testen ze oplossingen en stellen deze zo nodig bij. Deelnemers die werken met design thinking zeggen dat de methode hen helpt om vakoverstijgend onderwijsmateriaal te maken.