Geactualiseerd: 17 augustus 2022
Jongeren in de puberteit hebben pas later op de avond behoefte aan slaap terwijl hun slaapbehoefte op ruim 9 uur per nacht blijft. Pubers willen daarom in de ochtend wat langer slapen. Doordeweeks moeten scholieren vroeg hun bed uit om op tijd te zijn voor het eerste lesuur. Bij een deel van de scholieren leidt dat tot een gebrek aan slaap, wat hun leerprestaties negatief beïnvloedt. Verschuiving van de aanvangstijd van de lessen met één uur (of meer) draagt bij aan minder te laat komen op school, minder slaperigheid overdag, meer aandacht tijdens de les en betere leerprestaties.
De meeste Nederlandse leerlingen beschikken over basale ict-vaardigheden die meestal als ‘knoppenkennis’ worden aangeduid. Die leren ze al doende. Met de meer complexe of strategische vaardigheden – op een efficiënte en doelgerichte manier informatie verzamelen om je doel te bereiken – hebben veel leerlingen moeite. Op het vmbo haalt het overgrote deel van de leerlingen deze hogere niveaus van ict-vaardigheid niet. Specifiek onderzoek naar effecten van informatievaardigheidstrainingen in het (v)mbo is er niet. Maar onderzoek in het basis-, voortgezet en hoger onderwijs laat zien dat het onderwijs informatievaardigheid kan stimuleren door te werken met hele taken, door te demonstreren en door het proces te ondersteunen.
Geactualiseerd: 16 maart 2023
Stress bij leraren beïnvloedt hun manier van lesgeven, de mate waarin ze sympathie kunnen tonen, de uitoefening van hun rol als leraar en de omgang met leerlingen. Emotioneel uitgeputte leraren zijn minder in staat om de klas effectief te managen en een kalme en gestructureerde leeromgeving te creëren. Als leraren zich minder betrokken voelen, kunnen hun leerlingen zich ook minder verbonden gaan voelen met de school, wat kan leiden tot slechtere leerresultaten.
Om recht te doen aan verschillen tussen leerlingen, maken scholen soms gebruik van de theorie van Human Dynamics. Er is echter geen wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de toepassing van het gedachtengoed van Human Dynamics in het onderwijs. Of het een positieve, neutrale dan wel negatieve invloed heeft op de leerresultaten van leerlingen, kan dus niet worden gezegd.
Geactualiseerd: 8 februari 2024
Om recht te doen aan verschillen tussen leerlingen, maakt een aantal scholen gebruik van de theorie over meervoudige intelligentie. Er zijn beperkte aanwijzingen dat aandacht voor meervoudige intelligentie gunstig werkt bij wiskunde en biologie in het voortgezet onderwijs. Naar het effect van meervoudige intelligentie op de leerresultaten in het onderwijs is weinig deugdelijk wetenschappelijk onderzoek gedaan. Of de theorie invloed heeft op de leerresultaten weten we dus niet. Er zijn andere, wél met onderzoek onderbouwde manieren om recht te doen aan verschillen tussen leerlingen.
Geactualiseerd: 13 augustus 2021
Het trainen van muzikale vaardigheden kan nuttig zijn voor kinderen met taalontwikkelingsstoornissen, maar harde cijfers daarvoor ontbreken. Wel is duidelijk dat muzikale ontwikkeling en taalontwikkeling met elkaar samenhangen. Gevoel voor ritme en toonhoogte kan helpen om de verschillende klanken in de taal te leren onderscheiden, maar ook syntactische structuren en intonatie te leren herkennen. Ook leent muziekonderwijs zich voor veel herhaling van woorden, klankopeenvolgingen en zinstructuren.
Geactualiseerd: september 2020
Taalontwikkeling speelt een belangrijke rol in de emotionele ontwikkeling. Hoe taliger kinderen zijn, hoe makkelijker zij hun gevoelens kunnen benoemen en uitleggen. Het is dus essentieel dat kinderen een gevoelswoordenschat opbouwen. Leerlingen die hun ervaren gevoel niet in woorden kunnen omzetten, zullen andere wegen zoeken (slaan, zich terugtrekken) om uitdrukking te geven aan innerlijke onrust. Goede communicatievaardigheden verminderen het risico op emotionele problemen. Over de specifieke invloed van praten over gevoelens op het welbevinden van leerlingen, zijn echter geen onderzoeksresultaten bekend.
Een succesvolle aanpak van professionalisering van leraren voor lesgeven met ict hangt samen met de visie van de school op onderwijs en onderwijsvernieuwing. De aanpak moet passen bij de schoolorganisatie. De school biedt ruimte om leraren actief en onderzoekend aan de slag te laten gaan. Het praktisch nut voor de leraar in de lespraktijk staat voorop. Er zijn verschillende competentieprofielen voor leraren voor leren en lesgeven met ict. Het is goed om te kijken wat er al in huis is, wat er mag worden verwacht en wat er nog nodig is.
Scholen spelen een belangrijke rol in zowel de cognitieve als sociaal emotionele ontwikkeling. Een goede ontwikkeling van sociaal emotionele competenties is gerelateerd aan welbevinden en hogere leerprestaties. Ontwikkelingsprogramma’s gericht op sociaal emotioneel leren (SEL) blijken effect te hebben op de sociaal emotionele vaardigheden van leerlingen en op de leerprestaties.
Leraren die over ict-, differentiatie- en coachvaardigheden beschikken, zetten deze vaardigheden niet automatisch in tijdens de les. Onderwijs gericht op gepersonaliseerd leren van leerlingen heeft meer nodig. Zo spelen visie en opvattingen over goed en doelmatig onderwijs een rol. Van belang zijn ook deskundigheden van anderen in de school, materiële randvoorwaarden en de innovatiestrategie. Veel scholen streven naar gepersonaliseerd leren met ict, om daarmee tegemoet te komen aan individuele verschillen tussen leerlingen. Door gebruik te maken van ict en andere technologieën zou het voor leraren gemakkelijker worden om differentiatie en maatwerk in de klas te leveren. Bij het vormgeven van dergelijke gepersonaliseerde leersituaties wordt een beroep gedaan op vermogens als ict-, differentiatie- en coachvaardigheden. Effecten van dergelijke vormen van gepersonaliseerd leren zijn veelbelovend.