In de volwasseneducatie worden verschillende vormen, methoden en contexten gebruikt bij activiteiten om taal te leren op de werkplek. Welke specifieke werkvormen bijdragen aan taalontwikkeling is lastig te benoemen. Wat voor de ene persoon werkt in een specifieke context is mogelijk niet effectief voor een andere persoon in een andere of dezelfde context. Hierdoor is het mogelijk dat een effectief traject bij de ene werkgever, bij een andere werkgever juist minder bijdraagt aan de taalontwikkeling van deelnemers.
Gevarieerd aanbod dat aansluit op de deelnemers en hun leerbehoeftes
De doelgroep van volwassen NT2-leerders is zeer divers. Ze verschillen bijvoorbeeld in moedertaal, leeftijd en taalniveau. Belangrijk voor de effectiviteit van een taaltraject is een gevarieerd aanbod aan activiteiten, afgestemd op de verschillende doelgroepen. Een aanbod dat aansluit op de verschillende deelnemers en hun leerbehoeftes. Het helpt als de activiteiten die de taalontwikkeling beogen te stimuleren, de taaltaken op de werkplek weerspiegelen.
Het ontwikkelen van een taaltraject begint met een systematische analyse van vaardigheden die op de werkplek vereist worden. Vervolgens kunnen de opleiding en docenten leermateriaal ontwikkelen waarbij die vaardigheden centraal staan. Dit kunnen algemene taken zijn, bijvoorbeeld kennismaken met een nieuwe collega of specifieke taken zoals stappen in een werkproces. Enkele voorbeelden daarvan zijn het lezen van veiligheidsinstructies in de metaalbranche of het afhandelen van een ingediende klacht in een winkel.
Betrokkenheid van alle partijen bevordert effectiviteit
Om een taaltraject effectief vorm te geven, is betrokkenheid van alle partijen, inclusief deelnemers, gedurende het traject van groot belang. Van de werkgever wordt ondersteuning en facilitering gevraagd. Dat kan onder meer door de trajecten onder werktijd aan te bieden. De kans dat de doelgroep – op vrijwillige basis – blijft deelnemen aan een traject is dan groter. Een taaltraject heeft meer impact als de opleiding en de docenten daar ervaring mee hebben en bekend zijn met werkplekleren. Het werkt positief om deelnemers te betrekken bij de planning en inrichting van het traject.
Blended learning als vorm van taalonderwijs
Een vorm die aan kan sluiten bij de diversiteit van de doelgroep is blended learning. Bij deze vorm wordt contactonderwijs en de daarbij gebruikte traditionele leermiddelen, gecombineerd met online onderwijs en digitaal lesmateriaal. Blended learning bevat een mix van activiteiten en methoden, die afhankelijk is van de deelnemers en de werkgever. Een passende vorm voor volwassen NT2-leerders is een combinatie van groepsleren, zelfstudie en afstandsleren, ondersteund door ict. Voorwaarde is dat de docent, naast expert en mentor, een motivator is. Daarnaast moeten de leermaterialen en –context aansluiten bij de dagelijkse praktijk van de deelnemer.
Meer weten?
Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Annemarie Groot (antwoordspecialist) en Sandra Wagemakers (kennismakelaar Kennisrotonde). Zij hebben hiertoe Ina den Hollander (expert volwasseneneducatie en basisvaardigheden) geconsulteerd.
