Welke kenmerken van blended learning (in vergelijking met face-to-face en online leren) bij NT2 bevorderen het leerrendement onder volwassen deelnemers met verschillende niveaus?

Blended onderwijs is een combinatie van face-to-face onderwijs en online onderwijs. Meer specifiek: het is een onderwijsstrategie, waarbij web-technologieën gecombineerd worden met meer traditionele benaderingen, als in een klas.

Face-to-face versus online versus blended onderwijs

Ondanks dat er weinig vergelijkende studies zijn tussen deze drie onderwijsvormen voor volwassen leerders, lijkt blended onderwijs meer effect te sorteren dan online onderwijs.  Daarnaast blijkt uit een aantal vergelijkende studies dat voor het hoger onderwijs en het volwassenenonderwijs blended onderwijs meer effect sorteert dan online en face-to-face onderwijs. Echter deze resultaten zijn niet één op één toepasbaar op de doelgroep volwassen tweede taalleerders. 

Deze groep deelnemers kenmerkt zich namelijk door een grote diversiteit van deelnemers met verschillende moedertalen en verschillende digitale competenties. Een onderzoek naar de impact tussen online en blended onderwijs voor deze specifieke groep, wijst uit dat een blended leertraject meer oplevert. De deelnemers hieraan ervaren een betere plek in de samenleving te krijgen dan deelnemers aan een online leertraject.

Noodzakelijke voorwaarden bij blended onderwijs

Om blended onderwijs voor volwassen tweede taalleerders succesvol te laten zijn, zal de docent naast expert en mentor een motivator moeten zijn. Verder dienen de leermaterialen en -contexten aan te sluiten bij de dagelijks praktijk van de deelnemer en de leeractiviteiten betekenisvol te zijn.

Naast het faciliteren van peersupport moeten docenten duidelijke informatie over en tijdens het leertraject geven. Verder zijn van belang het begeleiden en aanmoedigen van de deelnemer. Tijdens het digitaal leren is het voor de deelnemer wenselijk dat er ruimte is voor overleg met de docent en voor het stellen van vragen. Ook moet de docent deelnemers stimuleren om te leren; uit zichzelf passen deelnemers weinig zelfmotiverende strategieën toe.

Over de eisen van het leermateriaal en de leercontext is niet veel bekend. Volgens volwassen deelnemers aan trajecten basisvaardigheden helpt het als de inhoud van een digitaal lesprogramma gerelateerd is aan de dagelijkse praktijk. Ook kunnen betekenisvolle leeractiviteiten voor betere taalvaardigheden zorgen, zoals het geven van betekenisvolle instructie en het geven van opdrachten die betekenisvolle taalproducten voor de eigen praktijk moeten opleveren.

Verschillen tussen subgroepen in blended en online onderwijs

Tweede taalleerders (zowel laag als hoog niveau) zien een meerwaarde in het inzetten van ict in onderwijs. De verschillende subgroepen hebben echter wel verschillende behoeften als het gaat om het kunnen gebruiken van digitale leermiddelen.

Het zelfvertrouwen in de eigen technische capaciteiten om ict tijdens het leren te gebruiken is groter onder mannen, jongvolwassenen, volwassenen die nog een andere cursus of studie doen of werken, en leerders die voornamelijk online leren. Deelnemers van 65 jaar en ouder en lager opgeleiden hebben meer behoefte aan persoonlijke aandacht en ondersteuning van de docent. Deze twee subgroepen verkiezen blended onderwijs ook boven online onderwijs.

Meer weten?

Onderwijs op school en thuis: wat zijn effectieve combinaties?

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Maurice de Greef (kennismakelaar Kennisrotonde).