De kwaliteit van leerkrachten – in de eerste plaats de kwaliteit van hun instructie – is een belangrijke factor in het vergroten van leeropbrengsten van leerlingen. Opleiders zullen aankomend leerkrachten tijdens hun stage daarin nadrukkelijk moeten begeleiden.
Feedback en doelen stellen zijn cruciaal bij stagebegeleiding
Een effectieve begeleiding van stagiairs in het basisonderwijs bestaat uit gerichte feedback in combinatie met duidelijke doelen.
Feedback is een krachtige methode om het leerproces van (aankomend) leerkrachten te bevorderen. Tevens versterkt feedback hun motivatie om verder te professionaliseren. Feedback moet doelgericht en concreet zijn; en aansluiten bij de leervragen van de stagiair. Het is effectiever als feedback gericht is op specifieke taken en aanwijzingen bevat voor de uitvoering daarvan. Regelmatige feedback is nodig om de leerlijn in de ontwikkeling van de stagiair zichtbaar te maken. Een veilige leeromgeving is daarvoor een basisvoorwaarde.
Bij de start van de stage moeten de aankomend leerkracht en de begeleider duidelijke doelen stellen. Beiden weten dan waar ze naartoe werken en de begeleider kan gerichte feedback geven.
Lesobservaties zijn belangrijk onderdeel van stagebegeleiding
Ook observatie van lessen is een krachtig middel om de professionele ontwikkeling van aankomend leerkrachten te bevorderen. Zeker als dat gebeurt in combinatie met feedback en coaching. Lesobservaties lijken betrouwbaarder te zijn naarmate opleiders deze meerdere malen uitvoeren. Gedegen lesobservaties hebben bovendien een positief effect op de prestaties van leerlingen.
ICALT-methode omvat verschillende begeleidingsvormen
De ICALT-methode (International Comparative Analysis of Learning and Teaching) combineert bovenstaande begeleidingsvormen. Deze methode bestaat uit een observatie-instrument met bijbehorende feedbacksjablonen en lesvoorbereidingen. De aankomend leerkrachten oefenen zich in de vaardigheden die passen bij hun fase van ontwikkeling. Voor mentoren is er een training ingebouwd over lessen observeren en beoordelen, en feedback geven.
Studenten die via de ICALT-methode begeleid worden, bereiken een aanzienlijk hoger niveau van pedagogische en didactische vaardigheden dan stagiairs met een andere begeleidingsaanpak.
Drie fasen van professionele ontwikkeling
Bij de begeleiding van stagiairs is het wenselijk om aan te sluiten bij hun professionele ontwikkeling. Deze ontwikkeling doorloopt gedurende de opleiding drie fases: de zelf-, de taak- en de impactfase. In de eerste fase staat voor de stagiairs overleven in het klaslokaal centraal. In de taakfase maken zij zich voornamelijk zorgen over materialen, methoden en instructie. In de impactfase ten slotte, hebben stagiairs een beter begrip van de leerbehoefte van de leerlingen en zijn ze in staat om kennis over te brengen.
Meer weten
Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Sifra van Zijtveld (antwoordspecialist) en Arjan van der Meijden (kennismakelaar Kennisrotonde).