Dit antwoord is geschreven voor 2020. Benieuwd naar de nieuwste inzichten? Stel de vraag opnieuw via Stel je vraag.
Als leerlingen langdurig te traag blijven lezen, stagneert hun leesontwikkeling. RALFI heeft als doel het leesniveau te verhogen en meer specifiek het vloeiend lezen te verbeteren. Daarmee wordt bedoeld: snel en accuraat lezen met de juiste intonatie. RALFI staat voor Repeated Assisted Level Feedback Interaction Instruction. Dit verwijst naar de kenmerken van de aanpak; herhaald lezen van (dezelfde) motiverende tekstdelen met tussenpozen (R), met ondersteuning door voorlezen, voorzeggen en bijsturen (A), op hoog niveau (L), en directe feedback (F) van een volwassene, waarbij interactie (I) over de inhoud van de tekst plaatsvindt met korte instructie (I) en aanwijzingen. Er wordt gewerkt met korte, motiverende teksten.
RALFI en technisch lezen
Hoewel de methodiek al enige tijd op veel scholen wordt toegepast, is er in Nederland en Vlaanderen nog weinig onderzoek verricht naar de effecten van RALFI op het vloeiend lezen. Er is wel een aantal studies uitgevoerd naar RALFI in combinatie met andere aanpakken. Op basis van die studies kan voorzichtig worden geconcludeerd dat RALFI bijdraagt aan het vergroten van de leesvaardigheid van zeer zwakke lezers. Ook varianten van de aanpak zijn effectief.
Variant van RALFI
Een variant van het RALFI-lezen is het ‘Opnieuw Lezen’, een didactiek van begeleid hardop lezen. Er zijn twee varianten: Opnieuw lezen en Verder lezen. Zwakke lezers uit groep 4, 5 en 6 die met deze varianten werkten, boekten meer vooruitgang op technisch lezen (AVI en de drieminutentoets (DMT)) dan leerlingen die er niet mee werkten. Het maakte geen verschil met welke variant werd gewerkt. Ook het leesplezier van de leerlingen die werkten met Opnieuw lezen en Verder lezen nam toe. Dus: begeleid hardop lezen loont voor een kleine groep zwakke lezers. En het maakt voor technisch lezen en leesplezier niet uit of je verder leest of opnieuw leest.
Effectieve componenten
Hoewel er weinig onderzoek is uitgevoerd naar de effecten van RALFI, is er wel bewijs voor de effectiviteit van de kenmerken van de aanpak.
Repeated - Herhaald lezen van teksten bevordert het vloeiend lezen en automatiseren bij zwakke lezers. Het maakt niet uit of dezelfde tekst herhaald wordt gelezen of dat meerdere teksten worden gelezen. Waarschijnlijk is de grote hoeveelheid tijd die wordt gespendeerd aan lezen een van de cruciale componenten.
Assisted - Begeleid lezen is effectief voor het verbeteren van de leesvaardigheid. De ondersteuning maakt het tevens mogelijk om moeilijkere teksten te gebruiken.
Level - Het lijkt erop dat moeilijkere teksten (op of boven instructieniveau) tot grotere leerwinst leiden. Maar meer onderzoek is nodig om dit te bevestigen.
Feedback - Feedback is belangrijk. De feedback in de RALFI-methodiek is erop gericht om fouten zo veel mogelijk te voorkomen of direct te verbeteren. Dit moet ervoor zorgen dat foutief gelezen woorden niet worden ingeprent.
Interaction - Het leggen van betekenisverbanden (tussen woorden en/of zinnen) kan het herkennen en lezen van woorden bevorderen. Door over die teksten te praten, wordt het ‘betekenisnetwerk’ geactiveerd, wat het lezen ondersteunt.
Meer weten?
Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Martine Gijsel (Kennismakelaar Kennisrotonde).