Welke interventies helpen mbo-studenten verstandig om te gaan met hun smartphone tijdens beroepspraktijkvorming?

Wanneer mbo-studenten inzicht verwerven in hun mediagedrag, kunnen ze leren verstandig om te gaan met hun smartphone tijdens beroepspraktijkvorming. Andere interventies zijn ze te leren wat de impact is van digitale afleiding en hoe ze die afleiding in verschillende contexten kunnen voorkomen. Het is niet bekend of een smartphoneverbod in de lessen invloed heeft op het gebruik van de smartphone op de leerwerkplek.

Gepubliceerd:

© Treerat Wongvorapat/ Shutterstock Telefoonverbod

In het voortgezet onderwijs geldt sinds 1 januari 2024 de afspraak dat smartphones en andere devices niet zijn toegestaan in de klas, tenzij voor educatief gebruik. Deze apparatuur leidt leerlingen namelijk af, waardoor ze zich onvoldoende kunnen concentreren op de les of leertaak – wat vervolgens ten koste gaat van de leerprestaties. In het mbo zijn geen landelijke afspraken over smartphonegebruik tijdens de les gemaakt.

Gebruik van smartphone is onderdeel van digitale geletterdheid

Verstandig met een smartphone leren omgaan is een onderdeel van digitale geletterdheid. Digitale geletterdheid is het vermogen om ict zo te gebruiken, of dit bewust niet te doen, zodat dit leidt tot positieve uitkomsten voor de gebruiker zelf en voor anderen. Jongeren, ook in het mbo, moeten niet alleen leren hoe ze hun smartphone of andere devices functioneel inzetten, maar ook hoe ze weerstand kunnen bieden aan digitale afleiding. Behalve in de les kunnen mbo-studenten daar op hun leerwerkplek profijt van hebben.

Een verbod op smartphones in het mbo zou studenten kunnen helpen om de concentratie te verbeteren en daarmee hun leerprestaties. Het is niet bekend of studenten door een dergelijk smartphoneverbod op school ook in andere contexten, zoals thuis of op de leerwerkplek anders met hun mobiele telefoon omgaan.

Inzicht en bewustwording kunnen telefoongedrag beïnvloeden

Om studenten in verschillende contexten verstandig met hun smartphone te leren omgaan, kan het helpen om ze inzicht te laten verwerven in hun mediagedrag. Dit houdt in dat ze zich bewust worden van wanneer, hoe vaak en hoe lang ze op hun mobiele telefoon zitten. Daarnaast kan het helpen als studenten zich realiseren wat de impact is van digitale afleiding tijdens de les. En vervolgens bereid zijn om hun telefoon alleen functioneel in te zetten. Studenten die ict functioneel gebruiken, scoren hoger op digitale geletterdheid dan studenten die ict vooral voor vermaak gebruiken. Als studenten ict functioneel inzetten, dan blijken ze zich minder snel te laten afleiden door verslavende eigenschappen van sociale media zoals persoonlijke feeds door algoritmes.

Tot slot is het van belang dat studenten leren hoe ze in verschillende contexten met digitale afleiding kunnen omgaan, bijvoorbeeld door hun telefoon weg te leggen als ze aan het studeren zijn.

Docent kan studenten helpen om te gaan met de digitale wereld

Docenten spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van digitale geletterdheid bij studenten. Door open gesprekken met hen te voeren, stimuleert de docent de ontwikkeling van normen en waarden voor omgang met de digitale wereld. In die gesprekken verkennen en overdenken studenten de digitale wereld en mogelijke impact.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Esther Kamphuis en Surya Carrilho (antwoordspecialisten) en Sjerp van der Ploeg (kennismakelaar Kennisrotonde).


Ga je het antwoord gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van het antwoord?

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Gerelateerde vragen

    Gebruik van smartphones in de klas en op school lijkt niet bij te dragen aan het welbevinden van leerlingen in het voortgezet onderwijs. Er zijn aanwijzingen dat leerlingen minder direct contact met elkaar hebben, waardoor ze bepaalde communicatievaardigheden minder goed ontwikkelen.

    Lees meer

    Vrij gebruik van smartphones, tablets en laptops tijdens de lessen heeft een negatief effect op leerprestaties. Waarschijnlijk is de aandacht die sociale media en berichtenverkeer opeisen daarvan de belangrijkste oorzaak. Leerlingen in het voortgezet onderwijs en mbo-studenten worden te veel afgeleid en kunnen zich niet concentreren op de leertaak. Er zijn aanwijzingen dat vooral lager presterende leerlingen deze negatieve effecten ondervinden. Een verbod op het bezit van smartphones op school kan de concentratie bij leerlingen tijdens de les verbeteren en daarmee hun leerprestaties.

    Lees meer

    Klassenmanagement kan ordeverstoringen in de klas verminderen, wat kan leiden tot beter leren. Het gaat erom te zorgen voor regels en routine in de klas en ook is het belangrijk om consequent om te gaan met ordeverstorend gedrag. Een goede relatie tussen docent en leerlingen is van invloed, maar vooral: alertheid van de docent. Hoewel er geen onderzoek bekend is dat specifiek gaat over leerprestaties van mbo’ers, lijken deze strategieën ook in het mbo toe te passen.

    Lees meer

    Op steeds meer scholen hebben leerlingen een tablet of laptop ter beschikking als hulpmiddel bij het leren. Maar leerlingen zoeken ook afleiding. Vooral bij vrij gebruik van mobiele apparaten gaan ze naar sociale media en sites voor persoonlijke doelen. Lessen waar de docent de technologie gestructureerd inzet, lijken minder bevattelijk voor afleiding. De leerlingen gebruiken de laptop of tablet tijdens de les dan iets vaker voor leertaken.

    Lees meer