Beïnvloedt het gebruik van instructievideo’s taakgerichtheid van leerlingen in het primair onderwijs? Aan welke criteria voldoen goede instructievideo’s?

De inzet van instructievideo’s voorafgaand aan de les heeft voordelen voor het leerproces. Leerlingen hoeven minder mentale inspanning te leveren en ze kunnen de leerstof in hun eigen tempo doorlopen. Verder zijn er meer mogelijkheden tot actief leren. Of instructievideo’s ook de taakgerichtheid van leerlingen in het primair onderwijs beïnvloeden, is niet bekend. Het is aan te bevelen om instructievideo’s voornamelijk te gebruiken voor procedurele informatie en dit op te delen in korte stukken.

Gepubliceerd:

instructievideo

Leerlingen voorafgaand aan de les instructievideo’s laten bekijken, zorgt voor een hogere efficiëntie. Er ontstaat meer tijd voor het geven van individuele feedback en interactie tijdens de les. Bovendien is er voor leerlingen meer ruimte om de leerstof actief te verwerken, blijkt uit onderzoek in het voortgezet onderwijs. Leerlingen lossen in de vrijgekomen tijd problemen op, voeren discussies of zetten andere actieve werkvormen in. Daarnaast hebben ze de mogelijkheid om de instructie in hun eigen tempo te bekijken. Leerlingen kunnen de video op pauze zetten, terugkijken en aantekeningen maken wanneer ze willen.

Actievere leerlingen tijdens de les

Leerkrachten die werken met flipping the classroom – een werkvorm waarbij leerlingen voorafgaand aan de les een instructievideo kijken en de leerinhoud in de les verwerken – geven ook aan dat leerlingen actiever leren tijdens de lessen en dat er meer interactie plaatsvindt. Verder kunnen leerkrachten de onderwijstijd efficiënter inzetten om leerdoelen te bereiken. Tijdens geschiedenislessen bijvoorbeeld onthouden leerlingen de inhoud met minder onderwijstijd. Daarnaast ontwikkelen ze meer vaardigheden in het historisch kritisch denken in vergelijking met leerlingen die dezelfde inhoud op de traditionele manier aangeboden krijgen, namelijk door het fysiek bijwonen van de instructie.

Onderzoek bij biologielessen in het basisonderwijs bevestigen die resultaten. Leerlingen die voorafgaand aan de les een instructievideo van tien tot vijftien minuten bekijken, behalen met minder mentale inspanning vergelijkbare leerresultaten als leerlingen die de instructie klassikaal krijgen.

Instructievideo is kort en krachtig

Om de aandacht van de leerlingen vast te houden, dient een instructievideo niet te lang te duren. Niet te lang houdt in tot maximaal drie minuten per segment. De leerkracht kan ervoor kiezen om de taak op te delen in betekenisvolle stukjes om zo meerdere korte video’s te maken. Dit zorgt ervoor dat leerlingen de informatie beter kunnen verwerken en het minder snel te veel wordt om te onthouden.

Mogelijk dat de leerkracht wel structurele veranderingen moet aanbrengen ten opzichte van een reguliere instructie. Het belangrijkste is dat de leerling een duidelijk begin en eind kan herkennen in de video. Verder wordt aangeraden om de video’s vooral te richten op het overdragen van procedurele informatie en niet zozeer op conceptuele informatie.

Instructievideo combineert verbale en visuele ondersteuning

Om de leereffecten van een instructievideo te optimaliseren, is een combinatie van verbale en visuele ondersteuning van de leerstof essentieel. De informatie moet dus op twee manieren tegelijkertijd worden aangeboden om de kennis beter te laten beklijven. Op deze wijze worden het begrip en het memoriseren bij leerlingen gestimuleerd. Daarnaast moeten de instructievideo’s de leerlingen aanzetten om iets te doen met de overgedragen kennis.

De leerkracht controleert na de instructie of deze goed bij de leerlingen is aangekomen. Vervolgens maakt hij of zij een koppeling met de activiteiten in de klas. Bij die activiteiten is het van belang dat de leerlingen actief met de leerstof aan de slag kunnen, waar mogelijk met real-life problemen. Daarbij is feedback van zowel de leerkracht als klasgenoten een effectieve manier om het leren te ondersteunen.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen. 

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Monique Dijks (antwoordspecialist) en Sandra Beekhoven (kennismakelaar Kennisrotonde).


Ga je het antwoord gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van het antwoord?

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.