Kennistransfer
Het gebruik van kennis wordt al langere tijd gezien als een belangrijk middel om de onderwijspraktijk te verbeteren. Maar ondanks dat de toegang tot onderzoeksresultaten sterk is verbeterd door nieuwe informatie- en communicatietechnologieën, blijft er een kloof bestaan tussen de kennis die door onderzoekers wordt geproduceerd en de kennis die in de onderwijspraktijk wordt gebruikt. Om die kloof te dichten wordt gepleit voor een ‘kennistransfer’. Doel van zo’n transfer is dat leraren, schoolleiders en andere onderwijsprofessionals gebruik kunnen maken van onderzoeksresultaten om hun onderwijspraktijk te verbeteren en vernieuwingen door te voeren.
Om de transfer van kennis mogelijk te maken, worden allerlei initiatieven ontplooid om ontmoetingen tussen onderzoekers en leraren te faciliteren, denk bijvoorbeeld aan conferenties, studiedagen, trainingen en (online) bijeenkomsten.
Rol van onderzoeker en van onderwijsprofessional
In de literatuur over kennistransfer wordt verwezen naar zowel de rol van de onderzoeker als de rol van de onderwijsprofessional.
Onderzoekers hebben een rol als het gaat om kennisgeneratie: het creëren van kennis door middel van onderzoek door onderzoekers, om kennisadaptatie: de resultaten van onderzoek rapporteren en toegankelijk maken voor potentiële gebruikers en kennisdisseminatie: het verspreiden van kennis door de onderzoekers.
De onderwijsprofessional heeft een rol als het gaat om kennisontvangst: de kennismaking van onderwijsprofessionals met onderzoeksresultaten, kennisadaptatie: is de onderwijsprofessional in staat en bereid om de ontvangen kennis te gebruiken? en het gebruik van de kennis.
Uit de verschillende rollen van de onderzoeker en de professional blijkt dat er veel factoren zijn die het gebruik van kennis in de praktijk beïnvloeden. Bovendien kan het gebruik van kennis op verschillende manieren plaatsvinden. Dit maakt het lastig empirisch vast te stellen of een kennistransfer zich voordoet en welke kenmerken van belang zijn. De kennistransfer is ‘ongrijpbaar’. Welke kenmerken van bijeenkomsten waar onderzoekers en leraren elkaar ontmoeten bevorderlijk zijn voor de transfer van kennis, is op basis van onderzoek dan ook niet te zeggen.
Ontmoetingen belangrijk voor kennistransfer
Op basis van interviews onder onderzoekers en onderwijsprofessionals kan wel gesteld worden dat beide groepen ontmoetingen an sich belangrijk vinden. Direct contact tussen onderzoekers en onderwijsprofessionals is een belangrijk aspect van de kennistransfer volgens geïnterviewde expert-onderzoekers. Het is dan ook goed als ze elkaar ontmoeten bij conferenties, studiedagen, trainingen en (online) bijeenkomsten.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Wouter Schenke, José Mulder (Kennismakelaars Kennisrotonde).
