Het aantal uren onderwijs in een schooljaar hangt in het voortgezet onderwijs licht samen met positieve leerprestaties. Dat geldt vooral voor instructietijd en uren binnen het reguliere curriculum. De lesweek onbeperkt uitbreiden is niet zinvol; tot ongeveer vier uur per week is er sprake van meeropbrengsten. Ook andere factoren spelen een rol in de relatie tussen onderwijstijd en leerprestaties, zoals de kwaliteit van de lessen en van de school, en de middelen die een school tot zijn beschikking heeft.
Gepubliceerd:
Lees het volledige rapport
Gerelateerde vragen
Wanneer leerkrachten meer vrijheid krijgen om hun rooster zelf in te vullen, kan dat leiden tot meer arbeidstevredenheid, minder werkdruk en minder verzuim. Een andere verdeling van de onderwijstijd vraagt evenwel meer van scholen, zowel op organisatorisch als op didactisch gebied. De invloed van de verdeling van onderwijsuren op leerkrachten en op de schoolorganisatie is nauwelijks onderzocht. Wel is bekend dat leerkrachten het continurooster vaak als taakverzwaring ervaren, vooral door toezichttaken tussen de middag.
Over harde effecten van schooltijden op de cognitieve en niet-cognitieve resultaten van leerlingen is weinig te zeggen. Wel zijn ervaringen van schoolleiders en leerkrachten bekend. Zo menen zij dat rust en regelmaat een groot voordeel zijn van niet-traditionele schooltijdenmodellen. Vooral het vijf-gelijke-dagenmodel kan volgens hen leiden tot effectievere onderwijstijd en daarmee tot betere leerresultaten van leerlingen. Langere schooldagen voor jonge leerlingen zijn niet per se belastender dan traditionele schooltijden.
Kortere lesuren, en daarmee een vermindering van de totale instructietijd, zullen leiden tot een daling in leerprestaties voor leerlingen in havo/vwo. Het staat dus buiten kijf dat dan compenserende maatregelen nodig zijn. Er is onvoldoende informatie over welke interventies daarvoor afdoende zijn. Wel is duidelijk dat docenten de vrijgekomen tijd zouden moeten besteden aan het verbeteren van hun competenties om leerprestaties te bevorderen.
Onderwijstijdverlenging via verlengde schooldagen heeft een neutraal tot zwak positief effect op de leerprestaties (taal en rekenen) van basisschoolleerlingen. Vooral leerlingen op achterstandsscholen lijken te profiteren van deelname. Wat het optimaal aantal uren is voor de verlenging, is niet bekend. Meer uren leiden tot betere prestaties, maar waar het omslagpunt ligt, is onduidelijk. Programma’s gericht op niet-cognitieve ontwikkeling van leerlingen dragen positief bij aan het zelfbeeld van leerlingen en zorgen voor minder probleemgedrag. Daarnaast hebben leerlingen een betere band met school, minder drugsgebruik en positievere interacties met anderen.
Geactualiseerd: 3 januari 2024
Bij deze leerlingpopulatie zal tijdens de zomervakantie vermoedelijk een terugval in leerprestaties optreden, voornamelijk bij rekenen/wiskunde, zo blijkt uit het weinig beschikbare onderzoek. Onbekend is welke effecten de zomervakantie heeft op het welbevinden van deze groep. Leerlingen hebben vermoedelijk meer baat bij een aanvullend zomerprogramma gericht op rekenen/wiskunde dan bij een onderwijsaanbod verdeeld over 50 weken.
