De inzet van devices in de klas heeft de potentie om leerresultaten van basisschoolleerlingen te verbeteren. Of dat daadwerkelijk gebeurt, hangt af van de manier waarop en de context waarin devices gebruikt worden. Ook is het afhankelijk van het doel dat leerkrachten voor ogen hebben. Door de vele toepassingen die devices hebben, is er geen eenduidig overzicht van aspecten die devices in de klas effectief maken om leerresultaten te verhogen.
Wetenschappers nemen aan dat expliciete aandacht voor denkwijzen, ook wel crosscutting concepts (CCC’s) geheten, in de bètalessen belangrijk is om vakinhoud te leren en om hogere orde denkvaardigheden te versterken. Er is echter maar weinig gedegen onderzoek beschikbaar dat het effect ervan aantoont. Uit enkele kleinschalige studies is wel af te leiden dat leerlingen er baat bij hebben als docenten expliciet aandacht besteden aan denkvaardigheden of aan een specifieke denkwijze als systeemdenken.
Leerlingen zijn minder geconcentreerd tijdens het lezen van papieren boeken naarmate zij (thuis) meer tijd besteden aan devices. Ook blijkt dat meer schermtijd (thuis) samenhangt met minder concentratie. Educatieve games spelen aan het begin van de schooldag kan juist zorgen voor meer concentratie tijdens de rest van de dag. Er zijn echter weinig studies die direct onderzoeken of basisschoolleerlingen door gewenning aan feedback en beloning bij digitaal werken minder geconcentreerd en doelgericht zijn bij schriftelijk werken in de klas.
Internationaal onderzoek laat zien dat montessorileerlingen beter rekenen dan leerlingen op andere typen basisscholen. Waarom deze leerlingen beter rekenen is echter nog niet duidelijk. Verklaringen kunnen liggen in de manier waarop scholen invulling geven aan het montessoriconcept, kenmerken van montessorileraren en -materialen en de achtergrond van leerlingen.
De directe invloed van NT2-docenten om de kans op werk van vluchtelingen te vergroten, is beperkt. Hun belangrijkste bijdrage zit in het versterken van de taalvaardigheid van de inburgeraars en ze mogelijkheden aanreiken om het geleerde toe te passen in de werkpraktijk. Verder kunnen de docenten iets doen aan de gezondheid van inburgeraars, door gezondheidsproblemen bij hen te signaleren en door in de lessen aandacht te besteden aan gezondheidsvaardigheden.
Digitale oefenprogramma’s dragen doorgaans bij aan het correct kunnen toepassen van grammaticaregels. Leerlingen lijken vooral geholpen met programma’s die directe en adaptieve feedback geven, en competitie-elementen bevatten. Ook is het bevorderlijk als leerkrachten de informatie uit digitale oefenprogramma’s gebruiken om hun grammatica-instructie aan te passen.
Geactualiseerd: 21 juni 2024.
Bewegen tijdens cognitieve leeractiviteiten zoals rekenen en spellen heeft geen negatieve effecten op leren. Onder bepaalde voorwaarden kan het zelfs een positief effect hebben. Dat is vooral zo wanneer de beweging en de cognitieve activiteit inhoudelijk bij elkaar passen, bijvoorbeeld wanneer leerlingen in een cirkel staan en de leerkracht uitlegt wat een cirkel is.
Een goede groepsopdracht is open en nodigt uit tot een onderzoekende houding. Het is van belang dat leerlingen elkaar nodig hebben om de opdracht tot een succesvol einde te brengen. Dat kan door een gemeenschappelijk doel te creëren of door taken te verdelen. Op die manier kan een groepsopdracht zorgen voor kennisontwikkeling en ontwikkeling van sociale vaardigheden. Leraren moeten de taakgerichte interactie tussen leerlingen wel stimuleren en ervoor zorgen dat alle groepsleden zich in gelijke mate inspannen. Dat kunnen leraren doen door te letten op de groepsgrootte en passende begeleidingsstrategieën in te zetten.
Geactualiseerd:16 januari 2025
Leerlingen in het voortgezet onderwijs lijken baat te hebben bij kortdurende interventieprogramma’s waarbij ze intensief oefenen met leesstrategieën of hun woordenschat uitbreiden. Dat geldt vooral voor leerlingen die moeite hebben met begrijpend lezen. Dit soort ‘snelle’ oplossingen helpen echter niet genoeg om een opgelopen achterstand in begrijpend leesniveau volledig in te halen. Zowel leerlingen met als zonder achterstand hierin hebben namelijk vaak moeite om nieuwe kennis en vaardigheden in te zetten in andere contexten. Om deze transfer te bevorderen is het van belang om onderwijs in begrijpend lezen structureel te integreren in de zaakvakken.
Preventief welzijnsaanbod voor risicogroepen en studenten die aan het begin van problemen staan, kan helpen om zwaardere mentale problemen te voorkomen. Een algemeen preventief programma dat op alle studenten gericht is, heeft een kleiner effect dan specifieke aanpakken. De effectiviteit van preventieve ondersteuning hangt ook af van de inhoud van het aanbod en de betrokkenheid van studenten. Onderzoek naar effectieve communicatie over preventief aanbod ontbreekt. Wel kunnen richtlijnen voor communicatie met studenten over welzijnsaanbod in het algemeen mogelijk behulpzaam zijn.