Expliciete woordenschatinstructie, visuele ondersteuning en herhaalde blootstelling en oefening zijn effectief om de ontwikkeling van diepe woordkennis van leerlingen met taalproblemen te bevorderen. Voor deze doeleinden kan een woordmuur helpend zijn. Daarbij zijn een actieve inbreng van leerlingen en betekenisrelaties tussen woorden verbeelden van belang. Hoewel een woordmuur een populair hulpmiddel is om woordenschat te onderwijzen, is het wetenschappelijk bewijs voor de effectiviteit ervan beperkt.
Van een aantal programma’s en interventies is bekend dat ze effectief bijdragen aan de sociaal-emotionele en de leerondersteunende vaardigheden van kleuters, en daarmee aan hun schoolrijpheid. Die schoolrijpheid zorgt ervoor dat kinderen in een schoolse setting kunnen meedraaien wanneer ze in de kleuterklassen instromen. Die programma’s worden deels in het kader van vve-trajecten ingezet en deels daarbuiten.
Complementaire co-teaching kan bijdragen aan de professionele ontwikkeling van leraren. Hun didactische vaardigheden verbeteren. Ze kunnen beter problemen oplossen, ze gaan sterkere samenwerkingsrelaties aan en zien nieuwe perspectieven. Het is wel belangrijk dat de relatie tussen beide co-teachers gelijkwaardig is, vooral wanneer leraren in het regulier en speciaal onderwijs co-teachen. Om zich goed voor te bereiden op de verschillende rollen binnen co-teaching, helpt het als leraren hiermee oefenen, bijvoorbeeld tijdens de opleiding.
Werken in niveaugroepen zorgt er niet voor dat kinderen teksten beter gaan begrijpen. Een andere vorm van differentiatie, waarbij sommige leerlingen naast de klassikale lessen extra begeleiding krijgen, lijkt wel effectief.
Of leerlingen in groep 3 beter leren als ze in rijen zitten dan in groepjes is onduidelijk. In de meeste studies worden leeruitkomsten namelijk niet direct gemeten. Wel zijn basisschoolleerlingen taakgerichter en laten ze minder storend gedrag zien als ze in rijen zitten. Ook zijn ze beter in logisch redeneren. Om storend gedrag in de klas te beperken, kunnen leerkrachten het beste zelf bepalen waar iedereen zit.
Maak studenten duidelijk waarom voor een interdisciplinaire insteek is gekozen en welke leeruitkomsten ze kunnen behalen. Dat is een van de ontwerpprincipes van interdisciplinair onderwijs in het hoger onderwijs. Daarnaast is het belangrijk de juiste mindset bij docenten en studenten te ontwikkelen en evenwicht aan te brengen tussen de te integreren disciplines. Voor het welslagen van de integratie is een veilige, neutrale en gedeelde onderwijsomgeving van belang, evenals goede handleidingen. Docenten zijn coaches en werken als team.
Het vertrek van leerkrachten en nieuwe leerkrachten aannemen op een basisschool heeft een negatief effect op de leerprestaties voor taal en rekenen. Dat heeft waarschijnlijk vooral te maken met de tijdelijke verstoring die personeelswisselingen met zich meebrengen. Nieuwe leerkrachten moeten zich inwerken in een bestaand team en een bestaande organisatie. Ook in het voortgezet onderwijs blijkt dat het verloop onder leraren de leerprestaties van leerlingen nadelig kan beïnvloeden.
Het is aannemelijk dat leerlingen nieuwe informatie beter kunnen onthouden als ze direct na de instructie oefenen, in plaats van later te oefenen losgekoppeld van de instructie. Bij aaneengesloten instructie en oefening is de voorkennis van leerlingen al geactiveerd en kunnen ze nieuwe leerstof direct toepassen. Dat helpt nieuwe informatie te onthouden. Om de leerstof op te slaan in het langetermijngeheugen is herhaalde oefening noodzakelijk. Er is geen onderzoek beschikbaar waarin aaneengesloten instructie en oefening versus losgekoppelde instructie en oefening met elkaar zijn vergeleken in relatie tot leerlingresultaten.
De leesvaardigheid van leerlingen in de eerste twee leerjaren van het vwo wordt grotendeels verklaard door leerlinggebonden factoren. Het gaat om intelligentie, achtergrondkennis, taalbegrip en intrinsieke motivatie. Daarnaast heeft de instructiekwaliteit van docenten grote invloed op de leesprestaties. Een effectieve didactiek met een gedifferentieerd aanbod en integratie met andere vakken bevorderen het leesbegrip van leerlingen.
Er bestaat een klein positief verband tussen prestaties van leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs en deelname aan een combinatieklas, blijkt uit Noors onderzoek. Jongerejaars leerlingen in die klassen presteren namelijk iets beter. In combinatieklassen in de bovenbouw van het basisonderwijs in Nederland is er juist een klein negatief verband met leerprestaties. Hoewel combinatieklassen in het voortgezet speciaal onderwijs (vso) niet specifiek zijn onderzocht is het aannemelijk dat deze bevindingen daar ook kunnen gelden.