Tutorlezen is een effectieve aanvulling op de klassikale leesinstructie. Het bevordert vloeiend lezen en heeft een positief effect op onder andere leesmotivatie en zelfvertrouwen. Wil tutorlezen effectief zijn dan zal het meerdere malen per week in korte sessies moeten plaatsvinden. Belangrijk is daarbij dat het leesmateriaal aansluit op de interesses en het niveau van de zwakkere lezers (de tutee). De tutoren (leerlingen uit hogere groepen of leerlingen met een betere leesvaardigheid) moeten vooraf worden getraind. En hoewel een goede relatie tussen de tutor en tutee essentieel is, dient de samenstelling van tutor-tutee koppels minimaal maandelijks te wisselen.
Geactualiseerd: 24 juni 2024
Professionele ontwikkeling van de leraar heeft betrekking op de activiteiten die gericht zijn op het versterken van de eigen bijdrage aan het onderwijs en het leren van leerlingen en studenten gedurende de gehele loopbaan van de leraar. Er is geen onderzoek gevonden dat specifiek ingaat op de relatie tussen zelfregie van leraren op dit vlak en de ondersteunende rol van schoolleiders hierbij. Wel blijkt dat een proactieve houding van de leraar en een faciliterende rol van de schoolleider bevorderlijk zijn voor de professionele ontwikkeling.
Geactualiseerd: 1 mei 2023
Het gebruik van formatieve assessment is bewezen effectief om leren te verbeteren. Daarbij is het belangrijk om leerdoelen te bespreken, de voortgang van het leren te bewaken, feedback te geven, leerlingen eigenaar van hun leerproces te laten zijn en leerlingen te laten samenwerken. Specifiek voor sterke rekenaars is het essentieel dat leerstofaanbod en instructie passen bij de leerbehoefte. Bovendien profiteren zij van rekenprogramma’s waarin hogere orde denkvaardigheden en oplossingsmethoden worden aangesproken.
Geactualiseerd: 8 februari 2024
Pesten binnen het onderwijs kan worden teruggedrongen; een aantal antipestprogramma’s is effectief gebleken. Effectieve aanpakken combineren interventies op school-, klassikaal en individueel niveau. Antipestprogramma’s richten zich veelal op meerdere doelen; niet alleen pesten terugdringen, maar welbevinden bevorderen, weerbaarheid, sociaal gedrag aanleren, et cetera. Welk programma voor een bepaalde school de beste keus is, hangt af van de context en de concrete doelen die de school ermee wil bereiken.
Voorwaarden voor een succesvolle samenwerking tussen basisonderwijs, kinderopvang en jeugdhulp zijn nabijheid en gelijkwaardigheid, kennis van en waardering voor elkaars inbreng, commitment, het vaststellen van gemeenschappelijke doelen, goede informatie-uitwisseling, ondersteunend management en voldoende middelen. Omdat het om recente ontwikkelingen gaat, zijn nog geen gegevens beschikbaar over langetermijneffecten van deze samenwerking op het verloop van (school)loopbanen van leerlingen.
Geactualiseerd: 1 februari 2023
Dat leerlingen tot ongeveer hun zevende jaar spiegelend schrijven lijkt gerelateerd te zijn aan het zogeheten lateralisatieproces. Vanaf die leeftijd komt een rijpingsproces van beide hersenhelften op gang, waarbij een helft zich gaat ontwikkelen tot de dominante helft. Tot dan maken de hersenen geen onderscheid tussen links en rechts, wat invloed heeft op het schrijven en lezen. De klasopstelling speelt vermoedelijk geen rol.
Wanneer meerdere professionals zich dagelijks met dezelfde groep leerlingen bezighouden, zoals gebeurt in het unitonderwijs, zijn het werken vanuit een gedeelde visie en een gedeeld pedagogisch beleid essentieel. Vooral het samen betekenis geven aan goed onderwijs, goed leren en goed lesgeven zijn daarbij belangrijke factoren. Welke invloed deze werkwijze heeft op de ontwikkeling van jonge leerlingen van vier tot zes jaar is echter niet bekend.
Geactualiseerd: 27 november 2023
Kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben een vertraagde taal- en spraakontwikkeling. Ze kunnen ook moeite hebben met (voorbereidend) rekenen, vooral met rekentaken die een beroep doen op verbale verwerking. Het is daarom belangrijk dat leerkrachten en begeleiders gericht de ontwikkeling van rekentaal ondersteunen. Daarnaast is het beter als kinderen met een TOS een beperkt aantal taken en/of strategieën krijgen aangeboden. En bij voorkeur worden ouders betrokken bij het stimuleren van de taal- en rekenvaardigheid.
De cognitieve capaciteiten van leerlingen voorspellen schoolsucces het beste. Daarnaast zijn leerlingkenmerken als metacognitieve vaardigheden, ontwikkelingsfase en leeftijd van invloed op hun schoolloopbaan. Wat ouders hun kinderen meegeven en wat ze doen ter ondersteuning speelt ook een rol bij schoolsucces. Er is echter nog veel onbekend over de precieze invloed van elk van deze factoren. Omdat de factoren samenhangen met elkaar en met cognitie is de invloed van iedere factor op zichzelf moeilijk te bepalen.
Geactualiseerd: september 2023
Om startende leraren te ondersteunen in hun professionele en persoonlijke ontwikkeling als leraar, bieden steeds meer scholen inductieprogramma’s aan. Inductieprogramma’s blijken een effectief instrument, want beginnende leraren presteren beter, stoppen minder vaak met het beroep en hun leerlingen halen hogere cijfers. Er bestaat echter geen overeenstemming over hoe een effectief inductieprogramma eruit ziet. Intervisie wordt in de literatuur niet genoemd als een element dat wordt ingezet bij inductie. Hierdoor kunnen dan ook geen uitspraken worden gedaan over de effectiviteit ervan bij inductie.