Dit antwoord is geschreven voor 2020. Benieuwd naar de nieuwste inzichten? Stel de vraag opnieuw via Stel je vraag.
Om recht te doen aan de verschillende studenten in het mbo zijn maatwerk en flexibiliteit noodzakelijk. Roc’s kennen immers een diverse groep studenten met elk hun eigen leervragen en loopbaanperspectieven. Het versnellen van een programma (dat ook een vorm van flexibiliseren is) vraagt enerzijds kennis van de wettelijke kaders en anderzijds van de organisatorische en inhoudelijke aandachtspunten.
Wet- en regelgeving bieden de instellingen voldoende ruimte om de organisatie van hun onderwijs af te stemmen op flexibilisering. Onderwijskundig is de overstap naar verkorte trajecten echter ingrijpender. Het curriculum moet worden aangepast. Waar nodig worden nieuwe werkvormen en manieren van toetsing ontwikkeld. In veel gevallen betekent dit ook dat docenten meer complexe vaardigheden moeten ontwikkelen en inzetten.
Differentiëren
Flexibilisering vraagt van docenten dat zij goed de verschillende leerbehoeften en ontwikkelingsniveaus van leerlingen in kunnen schatten. En dat ze de leerinhoud inhoudelijk en qua niveau daarop kunnen afstemmen.
Differentiatie, bijvoorbeeld in de vorm van een versneld traject, gaat gepaard met aanpassingen in het curriculum. Lesmethoden moeten mogelijk worden losgelaten. Digitale leermiddelen kunnen ondersteunend zijn om persoonlijke leerroutes voor studenten te maken om hen op eigen niveau en tempo te laten oefenen.
Praktijkvoorbeelden
Er zijn verschillende voorbeelden van onderwijsinstellingen die al verkorte trajecten aanbieden. Een voorbeeld daarvan is het programma van het Groene Lyceum voor studenten die een havoadvies hebben, maar het havo te theoretisch vinden. Het Lyceum biedt een gecombineerd vmbo/mbo-programma van 6 jaar (in plaats van 8). Onderzoek naar door- en uitstroom van studenten aan het Groene Lyceum laat zien dat het programma er in slaagt leerlingen sneller en succesvol te laten doorstromen van vmbo naar mbo en hbo.
Een tweede voorbeeld is Talentontwikkeling Techniek bij Da Vinci in Dordrecht. Dit is een doorlopende route vmbo-theoretische leerweg - mbo niveau 4 - hbo. Deze route is bedoeld voor leerlingen met een affiniteit voor techniek en een meer praktische instelling. Doel is niet zozeer versnellen maar een aantrekkelijk alternatief bieden voor de havo-route, zowel qua duur als inhoudelijk. Door overlap uit de route te halen ontstaat ruimte voor verdieping.
Meer weten?
Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.
Canon Beroepsonderwijs: succesvol differentiëren
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Femke Timmermans en Edith van Eck (Kennismakelaars Kennisrotonde).
