Welke taalactiviteiten hebben een bewezen effect op de taalontwikkeling van kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong?

Taalactiviteiten die de taalontwikkeling van kleuters in het algemeen stimuleren, zijn interactief voorlezen, mindmapping en dialogische gesprekken voeren. Leerkrachten kunnen veel van deze activiteiten voor kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong richten op hogere cognitieve vaardigheden. Daardoor worden deze kleuters uitgedaagd en verwerven ze nieuwe inzichten.

Gepubliceerd:

Kleuters met een taalontwikkelingsvoorsprong zijn meestal op tweejarige leeftijd al in staat om hele gesprekken te voeren, en lange en complexe zinnen te gebruiken. Ook beschikken ze over een grote woordenschat. Volgens schattingen kan de helft van de kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong al lezen voordat ze naar school gaat.

Taalactiviteiten in het kleuteronderwijs

Onderzoek naar de effectiviteit van taalactiviteiten op de taalontwikkeling van kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong is zeer schaars. Er is wel veel bekend over stimulerende taalactiviteiten voor alle kleuters, zoals voorlezen, mindmapping en dialogische gesprekken voeren.

Voorlezen, vooral interactief voorlezen, helpt kleuters onder meer hun woordenschat uit te breiden, verhaalstructuren te ontdekken, de literaire competentie te vergoten, en inzicht te krijgen in de relatie tussen gesproken en geschreven tekst. Het gebruik van mindmaps heeft een positief effect op verhaalbegrip, productieve woordenschat, en luistervaardigheid van kleuters. Het voeren van dialogische gesprekken heeft vooral een positief effect op de mondelinge taalvaardigheid. In deze gesprekken stimuleert de leerkracht stimuleert kleuters actief deel te nemen en naar elkaar te luisteren.

Taalactiviteiten voor kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong

Om de motivatie van kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong hoog te houden, moeten taalactiviteiten voor hen uitdagend zijn. De uitdaging kan bij (voor)lezen zitten in het stellen van hogere orde-vragen. Leerkrachten zouden kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong die al kunnen lezen moeten uitdagen om hetgeen ze hebben gelezen toe te passen en daar kritisch op te reflecteren. Probleemoplossend vermogen stimuleren en kinderen laten ontdekken dat boeken toegang verschaffen tot nieuwe informatie, ervaringen en werelden dragen eveneens bij aan de uitdaging.

Differentiatie bij het aanbieden van taalactiviteiten

Bovenstaande vraagt voor kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong om differentiatie bij taalactiviteiten in de groep. Klassikale taalactiviteiten zoals kringgesprekken, waarin de leerkracht differentieert door bijvoorbeeld verschillende type vragen te stellen, kunnen er voor zorgen dat de taalontwikkeling van kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong wordt gestimuleerd en dat ze onderdeel blijven uitmaken van de groep.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Femke van der Wilt (antwoordspecialist) en José van der Hoeven (kennismakelaar Kennisrotonde).


Ga je het antwoord gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van het antwoord?

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Gerelateerde vragen

    Begrijpend luisteren vertoont een duidelijke relatie met begrijpend lezen. De vaardigheid begrijpend luisteren in groep 1 en 2 heeft zelfs een voorspellende waarde voor het leesbegrip op latere leeftijd. Dit komt onder meer door gedeelde subvaardigheden als het maken van inferenties (leerlingen leggen verbanden tussen de tekst en hun kennis van de wereld). Het aanleren van subvaardigheden in groep 1 en 2 kan ervoor zorgen dat leerlingen deze vaardigheden ook gebruiken bij het begrijpend lezen in groep 4.

    Lees meer

    Aandacht besteden aan zowel begrijpend als technisch lezen, verhalen vertellen en hardop lezen. Daarmee verrijken leerkrachten het leren van kleuters. Verder is het belangrijk motivatie, interesse, autonomie en positieve zelfevaluaties te bevorderen. Een goede aanpak voor het leesonderwijs bij kleuters lijkt deelname aan taalsituaties en spel te zijn. Kinderen gaan samen lezen en schrijven, waardoor ze zich competent voelen en het belang van lezen en schrijven ervaren.

    Lees meer