Taakbeleid is de manier waarop de verschillende werkzaamheden binnen de school worden verdeeld. De meeste vo-scholen hanteren een kwantitatief taakbeleid waarbij de taakomvang en de taakverdeling, lesgebonden en niet-lesgebonden taken worden vastgesteld en verdeeld. Soms wordt daarbij wel gedifferentieerd naar kenmerken van docenten, starters worden bijvoorbeeld ontzien. Taakbeleid wordt vooral uitgedrukt in taken in klokuren op jaarbasis.
De werkdruk in het onderwijs is hoog. Recente onderzoeken onderstrepen het belang van een meer kwalitatieve aanpak die rekening houdt met de wensen en competenties van docenten.
Professionele ruimte vergroten, aansluiten bij wensen en competenties van de leraren
Docenten ervaren zeggenschap over invulling van hun werk als positief. Plezier in het werk neemt toe als docenten voldoende ruimte krijgen om het werk naar believen in te richten. Dit heeft zeer waarschijnlijk een positief effect op de ervaren werkdruk. Het is daarom wenselijk binnen het taakbeleid rekening te houden met persoonlijke interesse voor bepaalde taken, de geschiktheid om deze taken uit te voeren en de privéomstandigheden en levensfase van de docent. Bij taakdifferentiatie, bijvoorbeeld het werken in units of multidisciplinaire teams, kunnen leraren eerder doen wat ze zelf leuk vinden of waar ze goed in zijn. Dit kan zorgen voor een besparing van de docententijd.
Ook job crafting is een manier om aan de slag te gaan met werkdruk en kwalitatief taakbeleid. Job crafting houdt in dat medewerkers de ruimte krijgen om – al dan niet in samenspraak met collega’s en leidinggevenden – de regie te nemen over de vormgeving van hun werk. Zij kunnen hun werk dan beter afstemmen op hun eigen sterkte, voorkeuren, drijfveren en passies.
Op scholen met een nieuwe, andere organisatievorm dan het klassikale reguliere onderwijs ervaren leraren een minder sterke werkdruk. Dat komt doordat ze zich eigenaar voelen van het onderwijs, door de nauwe betrokkenheid bij de ontwikkeling van de school en de leerlingen, en de ervaring van docenten dat zij het werk samen doen in een team.
Maatwerk in dialoog met de school
In plaats van een algemeen vastgesteld taakbeleid zouden schoolleiders en leraren een dialoog moeten voeren over hoe een bij de school passend taakbeleid vorm moet krijgen. Uitgangspunt is niet invoering van een generiek model maar een specifiek model passend bij de behoeften van de school, team en docent, maatwerk dus. Medewerkers kunnen een rol spelen bij de vormgeving van het taakbeleid, maar ook hun professionele ruimte benutten om werkdruk die voortkomt uit het taakbeleid terug te dringen.
Meer weten?
Kijkwijzer professionele ruimte
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Edith van Eck (kennismakelaar) en Marjan Glaudé (antwoordspecialist), update Wouter Schenke (kennismakelaar) en Judith ’t Gilde (antwoordspecialist).
