Aan het einde van de basisschool kiezen ouders en leerlingen een school voor voortgezet onderwijs. Het advies dat leerlingen in groep 8 krijgen voor een bepaald schooltype is het basiscriterium. Vaak staat dan de mogelijkheid open om een keuze te maken uit verschillende scholen of een voorkeur voor een school op te geven.
Sfeer en onderwijskwaliteit belangrijkste schoolkeuzemotieven
Sfeer op school en kwaliteit van het onderwijs spelen een belangrijke rol bij de schoolkeuze. Sfeer is in de gevonden onderzoeken niet nader gedefinieerd en de betekenis kan dus van ouder tot ouder verschillen. Toch geven meer dan negen van de tien ouders aan sfeer (heel) belangrijk te vinden bij de keuze. Voor de helft van de ouders is het zelfs doorslaggevend. Sfeer lijkt een soort optelsom van alle indrukken die bijvoorbeeld open dagen achterlaten.
Onderwijskwaliteit is een stuk concreter. Ouders verstaan daar echter meer onder dan alleen de beoordeling door de Inspectie van het Onderwijs. Ruim de helft van de ouders acht het oordeel van de Inspectie (heel) belangrijk en 96 procent vindt dat van de kwaliteit van het onderwijs.
Naast sfeer en onderwijskwaliteit laten veel ouders de pedagogische aanpak of het onderwijsconcept van de school zwaar meewegen in hun keuze. Evenals de aandacht voor individuele leerlingen en de mate waarin scholen leerlingen ondersteuning kunnen bieden.
Schoolkeuzemotieven op lokaal niveau variëren
Naast landelijk onderzoek zijn er studies die over specifieke gemeenten gaan. Die laten lokale verschillen in schoolkeuzemotieven zien. Wat in de ene gemeente als een belangrijk keuzemotief naar voren komt, kan in een andere gemeente tamelijk onbelangrijk zijn. Ouders in Diemen bijvoorbeeld bestempelen de volgende aspecten als (heel) belangrijk: sfeer, leerlingenzorg, veiligheid, reputatie van de school, samenstelling van de leerlingenpopulatie en de beoordeling door de Inspectie. Tamelijk onbelangrijk vinden ze de mate waarin de school aansluit bij de eigen godsdienst of levensovertuiging.
Rotterdamse ouders lopen meer in de pas met de landelijke uitkomsten. De belangrijkste schoolkeuzemotieven voor hen zijn kwaliteit, sfeer, veiligheid en aanwezige schoolniveaus. Bij dat laatste gaat het om de mogelijkheid om opwaarts te kunnen doorstromen. Dit laatste komt ook in Amsterdam terug. Ouders en leerlingen hebben een voorkeur voor een school waar het eigen niveau het laagste is wat de school aanbiedt.
Kinderen van hoogopgeleide ouders beslissen serieus mee
Hoogopgeleide ouders geven aan dat hun kind een belangrijke rol speelt bij de keuze voor de middelbare school. Driekwart van deze ouders laat het kind zelf kiezen, waarbij ze wel zijdelings zoveel mogelijk invloed proberen uit te oefenen. De meerderheid start met het keuzeproces wanneer hun kind in groep 7 zit. Ze gebruiken websites en open dagen om informatie in te winnen over verschillende scholen.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Sjerp van der Ploeg (kennismakelaar Kennisrotonde).
